iqtisodiyot

PPTX 56 pages 741.9 KB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 741.9 KB

File type PPTX

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

1-bob. iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va o'rganish usullari reja: 1-mavzu. iqtisodiyot asoslari 1 3 2 iqtisodiyot fani nimani o'rganadi iqtisodiyotni tashkil etishning uch muammosi jamiyatning texnologik imkoniyatlari 2 cheklangan iqtisodiy resurslardan unumli foydalanib, kishilarning yashashi, kamol topishi uchun zarur bo'lgan hayotiy vositalarni ishlab chiqarish va iste'molchilarga etkazib berishga qaratilgan, bir-biri bilan bog'liqlikda amal qiladigan barcha faoliyatlar iqtisodiy faoliyat deb ataladi. 3 qadimda iqtisodiy faoliyatning asosiy shakli uy xo'jaligi doirasida ro'y bergan. qadimgi grek olimlarining (ksenofont, platon, aristotel) asarlarida iqtisodiyot – uy xo'jaligi va uni yuritish qonunlari deb tushuntirilgan. arab leksikonida «iqtisod» tejamkorlik ma'nosida tushunilgan, chunki islom diniga oid adabiyotlarda tejamkorlikka alohida e'tibor berilgan. lekin, hozirgi davrda iqtisodiyot tushunchasi faqat uy, individual xo'jalik yuritish yoki tejamkorlik ma'nosi bilan cheklanmaydi. balki iqtisodiyot – mulkchilikning turli shakllariga asoslangan xo'jaliklardan, xo'jaliklararo, davlatlararo birlashmalar, korporatsiyalar, kontsernlar, qo'shma korxonalar, moliya va bank tizimlaridan, davlatlar o'rtasidagi turli iqtisodiy munosabatlardan iborat o'ta murakkab ijtimoiy tizimni anglatadi. cheklangan iqtisodiy …

2 / 56

yot pozitiv iqtisodiyot normativ iqtisodiyot real iqtisodiy hodisalarni va ularning aloqador- liklarini o'rganadi qaysi sharoitlar yoki jihatlar maqbul yoki nomaqbul ekanligini belgilaydi, harakatning aniq yo'nalishlarini taklif etadi taqsimot jarayoni ishlab chiqarish jarayoni iste'mol jarayoni ayirboshlash jarayoni tovarlar, xizmatlar va resurslarning takror ishlab chiqarish fazalaridagi harakati ehtiyoj resurs iqtisodiyotning doimiy va bosh masalasi – ehtiyojlarning cheksizligi va iqtisodiy resurslarning cheklanganligidir. insonning yashashi va kamol topishi, umuman insoniyatning rivojlanishi uchun kerak bo'lgan hayotiy vositalarga bo'lgan zarurati ehtiyoj deb ataladi. ehtiyojlar ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlar ehtiyojlarni iste'mol qilish tavsifiga ko'ra birlamchi ehtiyojlar umumjamiyat ehtiyoj-lari hududiy guruhiy yakka birgalikda qondiriluvchi ehtiyojlar ma'naviy moddiy shaxsiy ishlab chiqarish ikkilamchi ehtiyojlar 12 iqtisodiy resurslarni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin: tabiiy resurslar ishchi kuchi resurslari kapital er, er osti boyliklari, suv, o'rmon va biologik resurslar kishilarning aqliy va jismoniy qobiliyatlari foyda olish maqsadida ishlatiladigan binolar, stanoklar, mashinalar, asbob-uskunalar, inshootlar, qurilmalar, sotishga tayyor tovarlar, pul mablag'lari va boshqalar tadbirkorlik qobiliyati kishilarning ishlab …

3 / 56

madaniy saviyasini oshirish, malaka-mahoratga ega bo'lish, turli ma'naviy yo'nalishdagi xizmatlardan bahramand bo'lish kabi ehtiyojlardan iborat bo'ladi. shaxsiy ehtiyojlar – kishilarning pirovard iste'moli uchun mo'ljallangan mahsulot va xizmatlarga bo'lgan zarurat. masalan, oziq-ovqat, kiyim-kechak, uy-ro'zg'or buyumlari, shaxsga ko'rsatiladigan turli xizmatlar shaxsiy ehtiyojlarni namoyon etadi. ishlab chiqarish ehtiyojlari – mahsulot ishlab chiqarish yoki xizmat ko'rsatishni amalga oshirish maqsadida ishlatiluvchi turli iqtisodiy resurslarga bo'lgan zarurat. ishlab chiqarish ehtiyojlariga xomashyo (neft, paxta va h.k.), materiallar (po'lat, yog'och, tola va h.k.), asbob-uskunalar, ish mashinalari (yuk mashinasi, ekskavator, buldozer va h.k.), ishchi kuchi va boshqalarni kiritish mumkin. insonning shaxsiy manfaati, qiziqishlari va turmush tarziga moslab qondirilishi mumkin bo'lgan ehtiyojlar yakka tarzda qondiriluvchi ehtiyojlar deyiladi. ularga ovqatlanish, kiyinish kabilarni misol qilish mumkin. hatto ovqatlanish jarayoni birgalikda (oilaviy yoki bir necha kishilar bilan) amalga oshirilgan taqdirda ham, har bir kishining ovqatga bo'lgan ehtiyoji alohida, yakka tarzda qondiriladi. odatda kishilarning turli darajalardagi guruhi (oila, jamoa, mamlakat fuqarolari va h.k.) tomonidan …

4 / 56

so'ng namoyon bo'ladigan va qondiriladigan ehtiyoj. bu turdagi ehtiyojlar odatda ijtimoiy tavsif kasb etib, ularga bilim olish, malaka oshirish, san'at bilan shug'ullanish, dam olish va h.k.larni kiritish mumkin. yakka ehtiyoj – bu alohida shaxsning ijtimoiy-iqtisodiy mavqei, dunyoqarashi va boshqa xususiyatlari ta'sirida shakllanuvchi ehtiyoji. masalan, katta yoshdagi odamlar va bolalar, erkaklar va ayollar, oliy ma'lumotlilar va ma'lumotsizlar, sportchilar va spirtli ichimliklarga moyil kishilar va hokazolarning yakka ehtiyojlari tarkibi o'zaro farq qiladi. hattoki, bir jinsdagi, o'zaro teng va boshqa belgilari bo'yicha o'xshash insonlarning yakka ehtiyojlari ba'zi bir jihatdan farq qilishi mumkin. guruhiy ehtiyoj – bu ma'lum guruh yoki jamoalarga birlashgan kishilarning birgalikdagi ehtiyoji. bir oilaning ehtiyoji boshqa biridan, bir mehnat jamoasining ehtiyojlari boshqasidan o'z tarkibi va darajasi jihatidan farq qiladi. hududiy ehtiyoj – bu muayyan hududlarda istiqomat qiluvchi kishilarning birgalikdagi ehtiyoji. inson muayyan hududda istiqomat qilganligi sababli, uning ba'zi bir ehtiyojlari mazkur hududda istiqomat qiluvchi barcha insonlarning umumiy ehtiyojlari sifatida namoyon bo'ladi. …

5 / 56

roitlar; tarixiy-milliy an'analar va urf-odatlar; aholi sonining o'sishi, uning tarkibidagi o'zgarishlar; xalqaro, davlatlar, millatlar va mintaqalar o'rtasidagi aloqalar. iqtisodiy resurslar, imkoniyatlar ishlab chiqarish yoki xizmat ko'rsatish darajasi ehtiyojlarning qondirilish darajasi iqtisodiy resurslar va ehtiyojlarning qondirilish darajasi o'rtasidagi bog'liqlik ishlab chiqarish imkoniyatlarini va ehtiyojlarni qondirish darajasini oshirish zarurligi iqtisodiyot oldiga quyidagi muammolarni qo'yadi 1 2 3 ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatishning optimal variantlarini (eng zarur va tejamli turlarini) tanlab olish va resurslarni ko'proq ishlab chiqarishga jalb qilish; mavjud resurslarning har bir birligidan tejab-tergab, samarali foydalanish; fan-texnika yutuqlarini va yangi texnologiyalarni joriy qilib, yangi energiya, xomashyo turlari, ularning manbalarini topib, foydalanishga jalb qilish, resurslar unumdorligining oshishiga erishish. iqtisodiyotni tashkil etishning uch muammosi: 1 2 3 qanday tovar va qancha miqdorda ishlab chiqarish kerak? tovarlarni qanday ishlab chiqarish kerak; tovarlarni kim uchun ishlab chiqarish kerak. ushbu savolga javob berish uchun har bir jamiyat qanday xarajatlarni sarflash va qanday natijalarni olishni aniqlashi kerak. ishlab …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyot"

1-bob. iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va o'rganish usullari reja: 1-mavzu. iqtisodiyot asoslari 1 3 2 iqtisodiyot fani nimani o'rganadi iqtisodiyotni tashkil etishning uch muammosi jamiyatning texnologik imkoniyatlari 2 cheklangan iqtisodiy resurslardan unumli foydalanib, kishilarning yashashi, kamol topishi uchun zarur bo'lgan hayotiy vositalarni ishlab chiqarish va iste'molchilarga etkazib berishga qaratilgan, bir-biri bilan bog'liqlikda amal qiladigan barcha faoliyatlar iqtisodiy faoliyat deb ataladi. 3 qadimda iqtisodiy faoliyatning asosiy shakli uy xo'jaligi doirasida ro'y bergan. qadimgi grek olimlarining (ksenofont, platon, aristotel) asarlarida iqtisodiyot – uy xo'jaligi va uni yuritish qonunlari deb tushuntirilgan. arab leksikonida «iqtisod» tejamkorlik ma'nosida tushuni...

This file contains 56 pages in PPTX format (741.9 KB). To download "iqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyot PPTX 56 pages Free download Telegram