antropotsentrik frazeologik birliklarda emotsional-ekspressiv konsept tadqiqi

PPTX 20 pages 10.8 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.8 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

thesis defense tayyorladi:tursunova nazokat antropotsentrik frazeologik birliklarda emotsional-ekspressiv konsept tadqiqi reja 1. antropotsentrik frazeologik birliklarda emotsional-ekspressiv konsept tadqiqi 2. masxara, nafratlanish emotsional konseptli frazeo-semantik model 3. baho-munosabat ifodalovchi antroposentrik frazeologik birliklarda emotsional konsept tadqiqi jahon tilshunosligida til birliklari leksik, semantik va grammatik jarayonlarda, shu bilan birga, inson tafakkuri va prsixologiyasi, muayyan millat madaniyati va urf-odatlari munosabatida til hodisalarini tadqiq etish madaniy tilshunoslik, etnolingvistika, psixolingvistika, kognitiv tilshunoslik kabi bilimlar doirasida amalga oshirilmoqda. til ilmida antropotsentrik yo‘nalishlar doirasida namoyon bo‘ladigan va nutq jarayonida faollashadigan konnotativ, denotativ hamda kognitiv mohiyatni namoyon etishga alohida ahamiyat berilmoqda. insonning emotiv-hissiyotlarini tavsiflovchi frazeologik birliklarning strukturaviy va semantik xususiyatlari, milliy-madaniy manzarasini tadqiq etish tilshunoslikning muhim vazifalaridan biri sanaladi. mavzuning dolzarbligi dunyo tilshunosligida frazeologik birliklar nutqiy muloqotning psixologik, kognitiv-semantik va lingvopragmatik jihatlarini namoyon etadigan ko‘p qirrali va ko‘p qatlamli milliy-mental tuzilma sifatida tadqiq etilmoqda. o‘zbek tilshunosligida o‘zbek yozuvchilari badiiy asarlari frazeologiyasi lingvopoetikasini o‘rganishga alohida e’tibor berilgan. i.qo‘chqortoev, a.shomaqsudov, ya.rinxasov, …

2 / 20

iflovchi frazeologik birliklarni lingvokulturologik o‘rganishda dolzarblik kasb etadigan masalalarni tadqiq etish hisoblanadi. maqsad va vazifalari obyekti va predmeti bitiruv malakaviy ishimizning obyekti frazeologizmlar deb olib qarasak uning predmetini esa antroposentrik frazeologizmlar tashkil etadi. dunyo tilshunosligida nafaqat lingvistik tizim, shu bilan birga til birliklarining psixologik, kognitiv-semantik va ligvokulturologik jihatlari tadqiq etilmoqda. jahon tilshunosligida, turkiyshunoslikda, o‘zbek tilshunosligida frazeologiya fanining shakllanishi va taraqqiyoti hamda nazariy yo‘nalishlari, ilmiy, frazeografik tadqiqotlar tavsifi tahlil qilingan. ishning yangiligi va ahamiyati frazeologizmlar tuzilishiga ko‘ra so‘z birikmasi yoki gapga teng bo‘lib, semantik jihatdan bir butun, umumlashgan ma’no anglatadigan, nutq jarayonida yaratilmay, nutqqa tayyor holda kiritiladigan lug‘aviy birlik sifatida voqelikni obrazli tasvirlash, uni kitobxon ko‘z o‘ngida aniq va to‘la gavdalantirishda o‘rni beqiyos. tadqiqotning tuzilishi va tarkibi bitiruv malakaviy ish o‘z oldiga qo‘ygan maqsad va vazifalardan kelib chiqqan holda kirish, ikki bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatini o‘z ichiga oladi. frazeologik birliklarning eng asosiy xususiyati semantik tpanspozitivlik, ya’ni frazeologik birlik yaxlitligicha …

3 / 20

, paremiologik boyligini to‘liq o‘rganish, alohida tahlil qilish sharti bilangina amalga oshirilishi mumkin. hozirgi o‘zbek tilida turli xil hayratni ifodalovchi frazeologik birliklar keng qo‘llanadi. ular insonning holatini, kutilmagan g‘ayrioddiy hodisaga munosabatini yoki hissiy holati va harakatlarini baholashni, shuningdek, ba’zi hollarda hodisaning o‘zini baholashni nazarda tutadi. misollar: bunday frazeologik-semantik maydon tarkibiga og‘zi ochilib qolmoq, yoqasini ushlamoq, oyog‘i ostidan chiqib qolmoq, o‘zini qo‘yarga joy topolmaslik, hayratda qolmoq, tarvuzi qo‘ltig‘idan tushmoq, han-mang bo‘lib qolmoq va boshqa hayratlanishni ifodalovchi frazeologik birliklar kiradi. hozirgi o‘zbek tilida shunday antroposentrik frazeologik birliklar mavjudki, ular so‘zlovchining suhbatdoshga yoki boshqa nutq ob’ektiga nisbatan masxara, mensimaslik munosabatini bildirish uchun ishlatiladi. yozuvchilar o‘z qahramonlarining hissiy kayfiyatini tavsiflashda bunday frazeologik birliklardan mohirona foydalanadilar. xuddi shu frazeologik birliklar o‘z semantikasida u yoki bu kishiga emotsional baho berib, insonning salbiy xarakterini tavsiflaydi. o‘zbek tilidagi bir qator frazeologik birliklar odamga nisbatan tanbeh, hurmatsizlik munosabatini ifoda etishga xizmat qiladi, masalan, yuziga solmoq iborasi hurmatsizlikni bildiradi: dadam …

4 / 20

sh ma’nosi umidlari puchga chiqmoq, umidlari elga sovurilmoq kabi frazeologizmlarning semantik ma’nosi orqali namoyon bo‘ladi: uning umidlari puchga chiqdi. rejalari barbod bo‘ldi. (z.qurolboy qizi.ayol) bu uyga kelish oldidan qilgan shirin umidlari elga sovurildi. (p.jo‘paqulova. qaynona va kelin hikoyasi yoxud zahar sevgiga aylandi) frazeologizm iborasining semantik va emotsional ma’nosini kuchaytirish uchun umidlari puchga chiqmoq gradasiya orqali: umidlari puchga chiqmoq - umid kosasi chil-chil sinmoq ma’nolari kuchaytiriladi. xijolat va uyat, azoblanish qayg‘u konseptli emotsional frazeo-semantik model ushbu bo‘limdagi frazeologizmlar sharmandalik, o‘z yoki birovning so‘zlari va harakatlaridan uyalishni boshdan kechirayotgan odamning hissiy holatini aks yettiradi. leksik va grammatik tuzilishiga ko‘ra, ular fe’l turkumiga kiradi: yetti nomusi yerga bukilmoq, yerga kirib ketmoq, boshini xam qilmoq, yer yorilmadi-yu, yerga kirib ketmadi, yigitning uyalgani, o‘lgani, yerga qaratmoq. yuzini yerga qaratmoq, yuzini shuvut qilmoq frazeologizmi kimningdir sharmanda bo‘lganligi, boshi xam bo‘lganligini bildirish maqsadida ishlatiladiyer yorilmadi-yu, yerga kirib ketmaslik frazeologizmi (so‘zma-so‘z aytganda, yer yorilib, yer ostiga tushsin) ham …

5 / 20

da juda qadimiy bo‘lsa- da, ularni ilmiy o‘rganish, tasnif va tavsif qilish xx asrning boshlarida sharl balli tomonidan ilmiy tadqiq etila boshlandi. o‘tgan asrning 50- yillariga kelib, o‘zbek tilshunosligida frazeologiya va frazeografiyaga oid ilmiy-nazariy, ilmiy-amaliy tadqiqotlar yuzaga keldi, frazeologik birliklarning strukturaviy, semantik, grammatik va uslubiy xususiyatlari tahlil etildi. e'tiboringiz uchun rahmat! image1.png image2.png image3.png image4.svg image5.png image6.png image7.png image8.jpeg image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.gif image15.png image16.svg image17.png image18.svg image19.png image20.png image21.png image22.png image23.svg image24.png image25.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antropotsentrik frazeologik birliklarda emotsional-ekspressiv konsept tadqiqi"

thesis defense tayyorladi:tursunova nazokat antropotsentrik frazeologik birliklarda emotsional-ekspressiv konsept tadqiqi reja 1. antropotsentrik frazeologik birliklarda emotsional-ekspressiv konsept tadqiqi 2. masxara, nafratlanish emotsional konseptli frazeo-semantik model 3. baho-munosabat ifodalovchi antroposentrik frazeologik birliklarda emotsional konsept tadqiqi jahon tilshunosligida til birliklari leksik, semantik va grammatik jarayonlarda, shu bilan birga, inson tafakkuri va prsixologiyasi, muayyan millat madaniyati va urf-odatlari munosabatida til hodisalarini tadqiq etish madaniy tilshunoslik, etnolingvistika, psixolingvistika, kognitiv tilshunoslik kabi bilimlar doirasida amalga oshirilmoqda. til ilmida antropotsentrik yo‘nalishlar doirasida namoyon bo‘ladigan va nutq jarayonid...

This file contains 20 pages in PPTX format (10.8 MB). To download "antropotsentrik frazeologik birliklarda emotsional-ekspressiv konsept tadqiqi", click the Telegram button on the left.

Tags: antropotsentrik frazeologik bir… PPTX 20 pages Free download Telegram