yangi oʻzbekistonda inson haq-huquqlari va erkinliklari kafolatining yaratilishi

DOCX 51 стр. 587,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 51
mavzu: yangi oʻzbekistonda inson haq-huquqlari va erkinliklari kafolatining yaratilishi reja: kirish asosiy qism 1. inson huquqlari va erkinliklarining huquqiy asoslari 2. yangi oʻzbekistonda inson huquqlari sohasidagi islohotlar va ularning asosiy yo‘nalishlari 3. yangi o‘zbekiston sharoitida inson huquqlarini himoya qilishning asosiy omillari 4. yangi tahrirdagi o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasida inson huquq va erkinliklarining kafolatlari 5. inson huquqlarini himoya qiluvchi institutlar va ularning faoliyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish bugungi kunda yangi o‘zbekiston konsepsiyasi mamlakatimizning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va huquqiy hayotida tub burilish yasagan jarayon sifatida e’tirof etiladi. ushbu davrda inson huquqlari va erkinliklarini ta’minlash, ularni amalda kafolatlash hamda xalq manfaatlariga xizmat qiluvchi davlat boshqaruv tizimini shakllantirish masalalari markaziy o‘ringa chiqdi. inson huquqlari – bu nafaqat shaxsning tabiiy va ajralmas huquqlari, balki jamiyat taraqqiyoti, adolat, erkinlik va qonun ustuvorligining poydevoridir. shu sababli yangi o‘zbekiston sharoitida inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilish bo‘yicha mustahkam huquqiy, tashkiliy va institutsional tizim barpo etildi. o‘zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgan dastlabki …
2 / 51
g ii bo‘limi — “inson va fuqarolarning asosiy huquqlari, erkinliklari va burchlari” 58 ta moddani o‘z ichiga olgan bo‘lib, bu inson huquqlarining huquqiy kafolatini yanada mustahkamlagan. xususan, 19-moddada: “insonning huquq va erkinliklari oliy qadriyatdir. davlat ularni e’tirof etadi, hurmat qiladi va himoya qiladi” — degan konstitutsiyaviy norma mustahkamlab qo‘yildi. bu esa davlatning inson huquqlarini ta’minlash sohasidagi siyosiy irodasini aniq ifodalaydi. shuningdek, yangi tahrirdagi 26-moddada “hech kim qiynoqqa solinishi, zo‘ravonlikka, shafqatsiz yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi muomala yoki jazoga duchor etilishi mumkin emas” deb belgilanishi, inson sha’ni va qadr-qimmatining daxlsizligi konstitutsion darajada mustahkamlanganini ko‘rsatadi. bu normalar inson huquqlarini nafaqat deklarativ, balki amaliy jihatdan himoya qilishga qaratilgan. o‘zbekistonning inson huquqlari sohasidagi davlat siyosati xalqaro huquqning umume’tirof etilgan prinsiplariga tayanadi. mamlakat birlashgan millatlar tashkilotining 70 dan ortiq xalqaro hujjatiga, jumladan, “inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi” (1948-yil), “fuqarolik va siyosiy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt” (1966-yil), “iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt”, “bola huquqlari to‘g‘risidagi …
3 / 51
sman instituti faoliyati takomillashtirilib, u “qiynoqlarning oldini olish bo‘yicha milliy preventiv mexanizm” sifatida ham faoliyat yurita boshladi. shu yili “oliy majlisning inson huquqlari bo‘yicha vakili to‘g‘risida”gi qonun yangi tahrirda qabul qilindi va uning vakolatlari sezilarli darajada kengaytirildi. yana bir muhim jihat shundaki, yangi o‘zbekiston siyosatida inson huquqlarini ta’minlash faqat davlat organlari faoliyati bilan cheklanmaydi. fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari, mustaqil nodavlat tashkilotlar ham bu jarayonning faol ishtirokchisiga aylandi. 2023-yil holatiga ko‘ra, mamlakatda 10 mingdan ortiq nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyat yuritmoqda, ularning 200 dan ortig‘i to‘g‘ridan-to‘g‘ri inson huquqlari, gender tengligi, bolalar huquqlari va ijtimoiy himoya masalalari bilan shug‘ullanadi. prezident shavkat mirziyoyevning tashabbusi bilan 2017-yilda qabul qilingan **“harakatlar strategiyasi”**da inson huquqlarini ta’minlash va qonun ustuvorligini mustahkamlash besh asosiy yo‘nalishdan biri sifatida belgilandi. ushbu strategiya doirasida sud-huquq tizimi isloh qilindi, ma’muriy sudlar tashkil etildi, prokuratura organlarining faoliyati qayta ko‘rib chiqildi, shuningdek, shaxs erkinligini cheklovchi jazolarning soni kamaytirildi. shu bilan birga, inson huquqlarini …
4 / 51
jati hisoblanadi. strategiyada inson huquqlarini ta’minlash, ularni xalqaro standartlarga muvofiq himoya qilish, gender tenglikni kuchaytirish, sud tizimining mustaqilligini oshirish, axborot erkinligini kengaytirish kabi yo‘nalishlar belgilab berilgan. shunday qilib, yangi o‘zbekiston davrida inson huquqlari va erkinliklari faqat e’lon qilinayotgan huquqiy qadriyat emas, balki ularni ta’minlovchi real mexanizmlar, qonunchilik asoslari va ijtimoiy kafolatlar tizimi bilan mustahkamlangan. bu boradagi islohotlar nafaqat fuqarolarning huquqiy madaniyatini oshirish, balki ularning davlat boshqaruvidagi ishtirokini kengaytirish, adolatli, ochiq va fuqarolarga xizmat qiluvchi davlatni shakllantirishga qaratilgan. asosiy qism 1. inson huquqlari va erkinliklarining huquqiy asoslari inson huquqlari va erkinliklari nazariy jihatdan tabiiy huquq va ijtimoiy shartnoma g‘oyalari, shuningdek huquq pozitivizmi va zamonaviy demokratik tamoyillar asosida shakllangan bo‘lib, ularning har biri huquqiy kafolatlarni tashkil etishda o‘ziga xos rol o‘ynaydi. tabiiy huquq maktabi — aristotel, stoiklar, keyinchalik xiii–xviii asr faylasuflari orqali rivojlangan — inson sha’ni va insoniy qadrga asoslanib, huquqlarni insonning o‘zidan kelib chiqadigan asosiy atributlari deb hisoblaydi; shu tufayli ularning …
5 / 51
uquqiy kafolatlar tizimining strukturaviy jihatlarini — konstitutsiyaviy barqarorlik, kodekslar tizimi, protsessual kafolatlar va sud amaliyotini — markaziy o‘ringa qo‘yadi. nazariy jabhada ushbu uch yondashuvning sintezi zamonaviy inson huquqlari rejimining poydevorini tashkil etadi: huquqlarning axloqiy qadriyat sifatidagi tabiiyligi, davlatning kafolat majburiyati va aniq normativ-protsessual mexanizmlar birgalikda huquqiy himoyani amaliyotga aylantiradi. tarixiy jihatdan zamonaviy inson huquqlari konsepsiyasi yevropa va shimoliy amerika tarixiy tajribalaridan ildiz olgan bo‘lsa-da, u global miqyosda qadimiy va o‘rta asr huquqiy-an’analar elementlarini ham o‘zida mujassamlashtiradi. masalan, qadimiy davlatlarda — xammurapi qonunlari, rim huquqi, islom huquqiy an’analari — shaxsiy mulk, oilaviy munosabatlar va ba’zi asosiy erkinliklar haqida tartibga solish qonunlari mavjud edi; keyinchalik 1215 yilda angliyada qabul qilingan magna charta va 1689 yildagi bill of rights ulkan siyosiy o‘zgarishlar va hukumat vakolatini chegaralash tamoyillarini keltirib chiqardi. xviii asr oxiri va xix asr boshlarida (amerika mustaqilligi deklaratsiyasi, 1776; fransiya “inson va fuqaroning huquqlari deklaratsiyasi”, 1789) inson huquqlarini umumiy, har bir shaxsga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 51 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yangi oʻzbekistonda inson haq-huquqlari va erkinliklari kafolatining yaratilishi"

mavzu: yangi oʻzbekistonda inson haq-huquqlari va erkinliklari kafolatining yaratilishi reja: kirish asosiy qism 1. inson huquqlari va erkinliklarining huquqiy asoslari 2. yangi oʻzbekistonda inson huquqlari sohasidagi islohotlar va ularning asosiy yo‘nalishlari 3. yangi o‘zbekiston sharoitida inson huquqlarini himoya qilishning asosiy omillari 4. yangi tahrirdagi o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasida inson huquq va erkinliklarining kafolatlari 5. inson huquqlarini himoya qiluvchi institutlar va ularning faoliyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish bugungi kunda yangi o‘zbekiston konsepsiyasi mamlakatimizning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va huquqiy hayotida tub burilish yasagan jarayon sifatida e’tirof etiladi. ushbu davrda inson huquqlari va erkinliklarini ta’minlash, ularni amal...

Этот файл содержит 51 стр. в формате DOCX (587,7 КБ). Чтобы скачать "yangi oʻzbekistonda inson haq-huquqlari va erkinliklari kafolatining yaratilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yangi oʻzbekistonda inson haq-h… DOCX 51 стр. Бесплатная загрузка Telegram