dinamik qatrollar va ulardan foydalanish

DOC 5 pages 137.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 137.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

49-50-51-52-savollar sog’liqni saqlash sitemasining, tibbiyot muassasalarining ish faoliyatini, aholining tabiiy harakatini, qolaversa ayrim hodisalarni vaqt mobaynida o’zgarishini tahlil qilish uchun dinamik qatorlardan foydalaniladi. shuning uchun ham dinamik qatorlarni to’g’ri tuzish, va tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. bir turdagi bir - biriga taqqoslanayotgan kattaliklardan iborat bo’lgan va hodisalarni ma’lum vaqt mobaynida o’zgarishini harakterlaydigan qatorlar - dinamik qatorlar deb ataladi. dinamik qatorlarning kattaliklari, qatorning darajasi deb ataladi. dinamik qatorlar mutloq sonlardan, nisbiy va o’rtacha qiymatlardan tuzilgan bo’lishi mumkin. dinamik qatorlar ikki turli bo’lishi mumkin: oddiy va murakkab. oddiy dinamik qatorlar mutloq sonlardan, murakkab dinamik qatorlar esa nisbiy va o’rtacha qiymatlardan tuzilgan bo’ladi. hodisani qaysi vaqt oralig’idagi o’zgarishlarni ko’rsatishiga qarab oddiy dinamik qatorlar o’z navbatida 2 xil bo’lishi mumkin: lahzalik va intervalli.lahzalik qatorlar hodisani aniq bir olingan sanadagi o’zgarishlarini ko’rsatadi (masalan:yilning boshi 1.01, yoki yilning oxiri 31. 12). intervalli qatorlar – hodisani ma’lum bir vaqt oralig’idagi o’zgarishlarini ko’rsatadi (masalan: bir oy, bir kvartal, …

2 / 5

hi. misol: «n» shahridagi zotiljam kasalligi bilan og’rigan bemorlarni muqim shifoxonalarda o’rtacha davolanish muddatlari (kunlarda) o’rtacha davolanish muddati (kunlarda) mut- loq o’sish yirik- lashish sur’ati (%) o’sish sur’ati 1%mutloq qiymati yaqqollik ko’rsatichi 2000 2001 2002 2003 2004 2005 23, 0 22, 0 20, 0 19, 0 18, 0 20, 0 - 1 - 2 - 1 - 1 +2 95, 7 90, 9 95, 0 94, 7 11, 1 - 4,3 - 9, 1 - 5, 0 - 5, 3 +11,1 0, 23 0, 22 0, 20 0, 19 0,18 100 95, 7 87, 0 82, 0 78, 3 87, 0 1.mutloq o’sish – joriy va o`tgan yil ko’rsatkichlari orasidagi tafovut. mutloq o’sish joriy yil ko’rsatkichi – o`tgan yil ko’rsatkichi. 2.yiriklashish sur’ati – keyingi yil ko’rsatkichini o`tgan yil ko’rsatkichiga foizlardagi (%) nisbati. yiriklashish sur’ati = keyingi yil ko’rsatkichi ·100 o`tgan yil ko’rsatkichi 3. o’sish sur’ati – mutloq o’sishni o`tgan yil …

3 / 5

so’ng ii va iii kvartallarda kasalliklar sonini ko’payganligini aniqlaymiz. guruhlararo o’rtacha arifmetik qiymatlarni topish orqali dinamik qatorlarni «tekislash» usuli. buning uchun yonma - yon davrlarning kattaliklarni bir - biriga qo’shib, interval oralig`i kattalashtiriladi va har bitta kattalashtirilgan davr uchun o’rtacha arifmetik qiymat aniqlanadi klinik va patalogo - anatomik tashxislarning tafovutining dinamikasi yil 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 tashxislarning tafovuti, % 11, 0 9, 8 8, 0 9, 2 8, 2 8, 6 8, 5 7, 9 guruhlararo o’rtacha arifmetik qiymat 10, 4 8, 6 8, 4 8, 2 guruhlararo o’rtacha arifmetik qiymatlarni aniqlash, tashxislar tafovutini (%) dinamikada kamayib borayotganligini ko’rsatib turibdi. dinamik qatorlarni «tekislash»ning asosiy usullaridan biri o’zgaruvchan o’rtacha arifmetik qiymatlarni hisoblashdir. buning uchun har bir kattalik, o’zining va unga qo’shni bo’lgan ikki kattalikning yig’indisidan keltirilib chiqarilgan o’rtacha arifmetik qiymat bilan almashtiriladi . yil 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 tashxislarning tafovuti, % 11. 0 …

4 / 5

$=1,89 2005 yil uchun: 258\103,6= 2,49 2005 yil uchun: 121\101,6= 1,19 2005 yil uchun: 215\102,9= 2,08 dinamik qator har doim ham tekis darajalardan tuzilmagan. dinamik qatorni ba’zi bir darajalari ko’pgina o’zgarishlarni hosil qilib hodisani kuzatilayotgan davrda asosiy qonuniyatlarni kuzatish imqon iyatlarini qiyinlashtiradi. bunday holatlarda umumiy dinamik o’zgarishini aniqlash uchun qatorlarni tekislash talab etiladi. dinamik qatorni tekislashning quyidagi usullari mavjud: 1 intervalni kattalashtirish, 2 guruhli o’rtacha miqdorli hisoblash, 3 o’rtacha sirg’aluvchan miqdorni hisoblash. dinamik qatorlar darajalarni tekislash uchun bu darajalarni o’zgarishiga olib kelgan. sabablarni chuqur va har tomonlama tahlil qilgandan so’ng amalga oshirish mumkin: mexanik tarzda tenglashtirish darajalarni sun’iy tekislashi sabab-oqibat aloqalarini buzishi mumkin. intervalni kattalashtirish: bir necha davrlar qatorlarni ma’lumotlarini qo’shish yo’li bilan olib boriladi. misol: har oylik angina bilan kasallanishlar soni ko’payadi yoki kamayadi. yilning kvartallariga qarab intervalni kattalashtirilgandan so’ng ma’lum bir qonuniyatlarni ko’rish mumkin. kasallanishlarni eng ko’p miqdori yoz va kuz davrlariga to’g’ri keladi. guruhli o’rtacha miqdorni aniqlash …$

5 / 5

$bu esa o’z navbatida dinamik qatorning darajalari orasidagi tafovutlarni kamaytirish imkonini yaratadi. misol, shaharda aholi soni 1 yanvarga quyidagicha: (aholi 1000 hisobida) 2004y. -7409 2005y.-7151 2006y.-6956 2007y.-7745 2008y.-7530 intervalni kattalashtirish quyidagi tartibda olib borilishi mumkin. 2004-2006 yillar uchun-7409+7151+6956=21516 2007-2008yillar uchun-7745+7530=15275 guruhli o’rtacha miqdorni aniqlash 2004-2006 yillar uchun-(7409+7151+6956)\3=7172 2007-2008 yillar uchun-(7745+7530)\2=7637,5 o’rtacha sirg’anuvchan miqdorni aniqlash: 2005 yil uchun: (7409+7151+6956)\3=7172 2006 yil uchun: (7151+6956+7745)\3=7284 2007 yil uchun: (6956+7745+7530)\3=7410,3$

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinamik qatrollar va ulardan foydalanish"

49-50-51-52-savollar sog’liqni saqlash sitemasining, tibbiyot muassasalarining ish faoliyatini, aholining tabiiy harakatini, qolaversa ayrim hodisalarni vaqt mobaynida o’zgarishini tahlil qilish uchun dinamik qatorlardan foydalaniladi. shuning uchun ham dinamik qatorlarni to’g’ri tuzish, va tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. bir turdagi bir - biriga taqqoslanayotgan kattaliklardan iborat bo’lgan va hodisalarni ma’lum vaqt mobaynida o’zgarishini harakterlaydigan qatorlar - dinamik qatorlar deb ataladi. dinamik qatorlarning kattaliklari, qatorning darajasi deb ataladi. dinamik qatorlar mutloq sonlardan, nisbiy va o’rtacha qiymatlardan tuzilgan bo’lishi mumkin. dinamik qatorlar ikki turli bo’lishi mumkin: oddiy va murakkab. oddiy dinamik qatorlar mutloq sonlardan, murakkab dinamik qatorlar e...

This file contains 5 pages in DOC format (137.0 KB). To download "dinamik qatrollar va ulardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: dinamik qatrollar va ulardan fo… DOC 5 pages Free download Telegram