simptomatik arterial gipertenziyalar

PDF 11 pages 233.2 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 233.2 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

jkb 1 simptomatik arterial gipertenziyalar yurak va qon-tomirlar kasalliklari orasida arterial gipertenziya keng tarqalgandir. yagona belgi, ya'ni yuqori arterial qon bosimi – barcha simptomatik arterial gipertenziyalarni bitta guruhga birlashtirib turadi. bu guruhga kiradigan kasalliklarning klinik manzarasi, etiologiyasi bir-biriga o‘xshamagan, patogenezi har xil bo‘lgan turli nozologik birliklardan iborat kasalliklar bo‘lib, ular terapiya, jarrohlik, urologiya va endokrinologiya kabi tibbiyot ixtisosliklarining muammolaridan biri bo‘lib hisoblanadi. simptomatik arterial gipertenziyalarning quyidagi turlari farqlanadi:  buyrak parenximasining shikastlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan kasal-liklar (pielonefrit, glomerulonefrit, siydik-tosh kasalligi, buyraklar polikistozi, diabetik nefropatiya va b.)  buyrak usti bezi kasalliklari (feoxromositoma, konn sindromi, isenko- kushing sindromi va b.)  bosh miya kasalliklari bilan bog‘liq bo‘lgan arterial gipertenziyalar (ensefalit, o‘smalar, bosh miya jarohatlari va b.).  yirik qon tomirlari rivojlanishi nuqsonlari (aorta koarktasiyasi, qorin aortasining tug‘ma gipoplaziyalari va b.)  vazorenal gipertenziya. vazorenal gipertenziya vazorenal gipertenziya (vrg) – buyrak arteriyalarida magistral qon oqimini buzilishi oqibatida va buyrak parenximasi, siydik chiqaruv …

2 / 11

abab-lari mavjud. vazorenal gipertenziya, kelib chiqish sabalariga ko‘ra tug‘ma va orttirilgan bo‘ladi. tug‘ma sabablari orasida quyidagalar ko‘proq uchraydi: - buyrak arteriyalarining fibroz-mushak displaziyasisi, - aorta va buyrak arteriyalari gipoplaziyasi, - buyrak arteriyalari anevrizmalari, 2 - tug‘ma arterio-venoz oqmalar. ortirilgan sabablar: - ateroskleroz, - nospesefik aorto-arteriit, - nefroptoz, - buyrak infarkti, - buyraklar jarohati, - buyraklar o‘smalari. ateroskleroz 40 yoshdan oshgan shaxslarda vazorenal gipertenziyaning asosiy sababi hisoblanadi va 60-85% gacha bemorlarda uchraydi. atersklerotik pilakcha (blyashka)lar ko‘pchilik hollarda buyrak arteriyasini aortadan chiqish qismida yoki uning uchdan bir proksimal qismida joylashadi. ko‘pchilik hollarda buyrak arteriyasining bir tomonlama zararlanishi kuzatiladi, ayrim hollarda arteriya ikki tomonlama shikastlanadi, bu odatda 1/3 bemorlarda uchraydi va vazorenal gipertenziyaning bir muncha og‘ir kechishiga olib keladi. kasallik, aksariyat erkaklarda ayollarga nisbatan (2-3 marta ko‘p) uchraydi. vazorenal gipertenziyaning sabablari ichida fibroz-mushak displaziyasi atersklerozdan keyin ikkinchi o‘rinni egallaydi. fibroz-mushak displaziyasisi asosan navqiron yoshda va hatto bolalik yoshida (12- 44 yoshgacha) uchraydi. bemorlarning …

3 / 11

enziyaning sabablaridan biri nospesifik aortoarteriit (takayasu kasalligi) hisoblanadi. nospesefik aortoarteriit tarqalgan xarakterga ega bo‘lgan kasallik bo‘lib, patologik jarayon asosan aorta ravog‘i tarmoqlari, torakoabdominal aorta va uning tarmoqlarida kuzatiladi. vazorenal gipertenziyaning boshqa sabablari orasida nospesifik aortoarteriit 17-22% ni tashkil qiladi. bu kasallikda buyrak arteriyalarining zararlanishi aksariyat ikki tomonlama bo‘ladi va har ikkala jinsdagi shaxslarda ham kuzatiladi, biroq asosan yosh ayollarda ko‘proq kuzatiladi. kasallik odatda 11-20 yoshda boshlanadi, 2-3 yildan so‘ng buyrak arteriyalarining torayishi yuzaga chiqadi. patogenezi bo‘yicha bu kasallik autoimmun xarakterga ega bo‘lib, etiologiyasi xozirgacha to‘liq aniqlangan emas. klinik jihatdan kasallik tana haroratining ko‘tarilishi, leykositoz, echt ning ortishi, gipergammaglobulinemiya, fibrinogenning oshishi va s-reaktiv oqsili paydo bo‘lishi kabi belgilar bilan boshlanadi. vazorenal gipertenziya yana quyidagi holatlarda yuzaga kelishi mumkin: buyrak arteriyasining ekstravazal kompressiyasi oqibatida, buyrak arteriyasi o‘tkir 3 trombozi yoki emboliyasi natijasida, buyrak arteriyalarida anevrizma hosil bo‘lishi, buyrak arteriyalari gipoplaziyasi, nefroptoz, o‘sma, kista, buyraklarning rivojlanish nuqsonlarida va boshqalarda. patogenez. buyrak arteriyasining torayishi …

4 / 11

iga olib keladi, tomirlarning periferik qarshiligini keskin ravishda ko‘paytiradi. bundan tashqari, angiotenzin ii buyrak usti bezlari po‘stloq qavati tomononidan aldosteron ishlab chiqarilishini rag‘batlantiradi, bu esa o‘z navbatida organizmda natriy ionlari va suvning tutilishi bilan kechadigan ikkilamchi giperaldosteronizm rivojlanishiga olib keladi. periferik angiospazm, gipernatriemiya va gipervoliemiya, arterial gipertenziyani yanada chuqurlashishiga sabab bo‘ladi. kasallikning boshlang‘ich davrlarida buyrak usti bezining po‘stloq qismidagi o‘zgarishlar funksional xarakterga ega bo‘lib, morfologik o‘zgarishlar minimal holatda bo‘ladi. keyinchalik esa, o‘zgarishlar organik tusga o‘tadi: bez xujayralari gipertrofiyaga uchraydi va oqibatda buyrak usti bezining diffuz yoki tugunchali giperplaziyasi rivojlanadi. aldosteronni doimiy ravishda ko‘p miqdorda ishlab chiqarilishi, renin sekresiyasini kamaytiradi, shuning uchun ikkilamchi giperaldosteronizm rivojlanishi bilan kam reninli vazorenal gipertenziya shakllanadi. klinik manzarasi. simptomatik gipertenziyalarning ayrim turlariga (konn sindromi, kushing sindromi, feoxromositoma) xos patognomik simptomlar vazorenal gipertenziyada yo‘q. bemorlarning shikoyatlarini quyidagicha umumlashtirish mumkin: 1. serebral gipertenziyaga xos belgilar: bosh og‘rig‘i, boshda og‘irlik hissiyoti, quloqlarda shovqin, ko‘z soqqalarida og‘riqlar, xotiraning pasayishi, qoniqib …

5 / 11

shikoyatlari: jinsiy zaiflik, paresteziyalar, tetaniya xurujlari, poliuriya, nikturiya, polidipsiya. 4 vazorenal gipertenziya taxminan 25% bemorlarda belgisiz kechadi. bemorda quyidagi belgilar aniklansa vazorenal gipertenziya kasalligi borligiga taxmin qilish mumkin:  ikkita yoki undan ortiq gipotenziv preparatlar va diuretiklarga rezistent bo‘lgan arterial gipertenziya;  arterial gipertenziyaning 20 yoshgacha bo‘lgan ayollarda yoki 55 yoshdan keyin paydo bo‘lishi;  tez avj olib boradigan yoki xavfli kechadigan gipertenziya;  ateroskleroz kasalligining turli xil ko‘rinishlari borligi;  apf ingibitorlari yoki angiotenzin ii reseptorlarining blokator-larini qo‘llash fonida rivojlanadigan azotemiya;  qorin aortasi va buyrak arteriyalari ustidagi sistolik shovqin;  utt da buyraklarning o‘lchamlaridagi 1,5 sm dan oshadigan farqlar; yuqorida sanab o‘tilgan belgilar vazorenal gipertenziya to‘g‘risida ko‘pincha asoslangan taxmin qilishga imkon beradi, biroq ular bu diagnozni to‘liq tasdiqlash imkoniyatiga ega emas. vazorenal gipertenziya diagnozini tasdiqlash yoki rad etish uchun qo‘shimcha tekshiruvlar o‘tkazish zarur bo‘ladi. vazorenal gipertenziya diagnostikasining eng ishonchli va to‘g‘ri usuli buyraklar angiografiyasi hisoblanadi, bu tekshirishni fakat …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "simptomatik arterial gipertenziyalar"

jkb 1 simptomatik arterial gipertenziyalar yurak va qon-tomirlar kasalliklari orasida arterial gipertenziya keng tarqalgandir. yagona belgi, ya'ni yuqori arterial qon bosimi – barcha simptomatik arterial gipertenziyalarni bitta guruhga birlashtirib turadi. bu guruhga kiradigan kasalliklarning klinik manzarasi, etiologiyasi bir-biriga o‘xshamagan, patogenezi har xil bo‘lgan turli nozologik birliklardan iborat kasalliklar bo‘lib, ular terapiya, jarrohlik, urologiya va endokrinologiya kabi tibbiyot ixtisosliklarining muammolaridan biri bo‘lib hisoblanadi. simptomatik arterial gipertenziyalarning quyidagi turlari farqlanadi:  buyrak parenximasining shikastlanishi bilan bog‘liq bo‘lgan kasal-liklar (pielonefrit, glomerulonefrit, siydik-tosh kasalligi, buyraklar polikistozi, diabetik nefropatiy...

This file contains 11 pages in PDF format (233.2 KB). To download "simptomatik arterial gipertenziyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: simptomatik arterial gipertenzi… PDF 11 pages Free download Telegram