intellekt nazariyasi

DOC 3 pages 21.5 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.5 KB

File type DOC

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

15-mavzu: intellekt nazariyasi reja: 1. intellekt nazariyasi haqida tushuncha. 2. intellektning asosiy funktsiyalari. 3. j.piajening intellekt ta'limoti. xx asrning birinchi yarmida jenevalik psixolog jan piaje (1896-1980) murakkab intellekt muammosiga bag'ishlangan nazariyani ishlab chiqdi. u aksariyat hollarda “tafakkur” tushunchasini o'rniga “intellekt” terminini qo'llagan, lekin shunga qaramasdan, uning tadqiqotlarida “ tafakkur psixologiyasi” degan so'z birikmasini uchratsa bo'ladi. biroq tafakkur bilan intellektning qiyosiy tavsifini uning asarlarida uchratish qiyin, shu boisdan ushub terminlar qaysi biri qanday ma'noda ishlatilishi ko'lami haqida aniq biror fikr bildirish mumkin emas. j.piajening intellekt nazariyasi ikkita muhim jihatga ajratilgan bo'lib, intellekt funktsiyalari hamda intellektning davrlari ta'limotini o'z ichiga qamrab oladi. intellektning asosiy funktsiyalari qatoriga uyushqoqlik (tartiblik) va adaptatsiya (moslashish) kiritilib, ular intellektning funktsional invariantligi deb yuritiladi. intellekt faoliyatining tartibliligi deganda sub'ektning intellektual faollik ko'rsatish jarayonida yaxlit holatning va unga kiruvchi boshqa unsurlarning (elementlarning), shuningdek, ularning barchasini o'zaro munosabatlarini ajrata olish tushuniladi. intellektning adaptatsiya funktsiyasi o'z navbatida assimilyatsiya va akkomidatsiya jarayonlaridan …

2 / 3

kturasi) deb ataydi. mazkur nazariyaga binoan, intellekt hukm surishining muhim xususiyatlaridan biri – tashqi olamdan qabul qilinayotgan axborotlar mohiyatining barchasi inson tomonidan o'zlashtirilmasligi (assimilyatsiya hodisasi), shuningdek, individning ichki bilish tuzilmasi bilan axborot mazmunini mos tushgan qisminigina qabul qilinishi mumkinligi ehtimoli ta'kidlanadi. shaxs psixikasida intellekt hukm surishining muhim jihatlarini yoritishda j.piaje “sxema” terminidan ko'pincha foydalanadi. uning nuqtai nazaricha, sxema – bu bilish tuzilmasidan iborat bo'lib, bir biriga o'xshash hatti- harakatlar ketma-ketlik xususiyati bilan bir guruhga birlashish va yaxlitlik bilan o'zaro puxta aloqani ifodalashdir. j.piaje intellekt taraqqiyotining ichki qonuniyatlarini ochish maqsadida assimilyatsiya va akkomodatsiya “muvozanati” masalasini o'rganadi. o'zaro munosabatni muvozanatga keltirish goh ratsional (aqliy), goho irratsional (noaqliy) yo'llar bilan natijalar berish ko'rsatib o'tiladi.muvozanat ta'lim jarayonida ko'tarilish yoki pastga tushishi qayd qilinadi. j.piajening intellktual nazariyasing ikkinchi tarkibiy qismi “intellekt davr”lari deb yuritiladi. tadqiqotchi intellkt rivojlanishining quyidagi pallalarga ajratadi: 1) sensomotor intellekt (tug'ilgandan to 2 yoshgacha), 2) operatsiyalardan oldingi tafakkur davri (2 yoshdan 7 …

3 / 3

sif berilganda esa predmetlar bilan aloqa tobora yo'qolib borishi qayd qilinadi. intellektning o'sishi inson operatsiyalar tizimi bilan qurollanishdan iborat ekanligi aytib o'tiladi. intellektning taraqqiyot pallasida aqliy harakatlar yig'iq holda bo'ladi. shuning bilan birga, tadqiqotchining nazariyasiga binoan, intellekt davrlarining o'zaro o'rin almashishi tafakkur o'sishini bildiradi, davrning ketma-ketligi esa uning ichki qonuniyatlarini ifodalaydi. j.piajening intellektual ta'limoti muhim ahamiyatga ega bo'lib, unda ob'ektiv “klinik” metod qo'llanilgan, intellektning genetik ildizi ochib berilgan, intellekt bilan predmetlar o'rtasidagi xususiyatlar yoritilgan, intellektual faoliyatda sub'ektning o'zgarib borishi amaliy va nazariy ma'lumotlar bilan isbotlangan. shuning bilan birga, ushub nazariyada munozarali tomonlar ham uchraydi, chunonchi, muallif qo'llagan tushuncha va terminlar psixologik emas, ifodalangan matematik mantiqiy sxemaning biologik, fizik va mavhum jihatlarini ajratish va psixologik talqin qilish juda qiyin, shuningdek, intellekt davrlarining uzluksiz ishtirok etishiga shubha tug'iladi va hokazo. keyingi davrlarda gumanistik yo'nalishdagi jahon ilmiy psixologiya fani namoyandalari tomonidan olib borilgan tadqiqotlar mazkur nazariyani tanqidiy nuqtai nazardan o'rganishni taqozo qilmoqda. chunki …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "intellekt nazariyasi"

15-mavzu: intellekt nazariyasi reja: 1. intellekt nazariyasi haqida tushuncha. 2. intellektning asosiy funktsiyalari. 3. j.piajening intellekt ta'limoti. xx asrning birinchi yarmida jenevalik psixolog jan piaje (1896-1980) murakkab intellekt muammosiga bag'ishlangan nazariyani ishlab chiqdi. u aksariyat hollarda “tafakkur” tushunchasini o'rniga “intellekt” terminini qo'llagan, lekin shunga qaramasdan, uning tadqiqotlarida “ tafakkur psixologiyasi” degan so'z birikmasini uchratsa bo'ladi. biroq tafakkur bilan intellektning qiyosiy tavsifini uning asarlarida uchratish qiyin, shu boisdan ushub terminlar qaysi biri qanday ma'noda ishlatilishi ko'lami haqida aniq biror fikr bildirish mumkin emas. j.piajening intellekt nazariyasi ikkita muhim jihatga ajratilgan bo'lib, intellekt funktsiyalari ha...

This file contains 3 pages in DOC format (21.5 KB). To download "intellekt nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: intellekt nazariyasi DOC 3 pages Free download Telegram