globallashuv va global muammolarning falsafiy jihatlari

DOC 6 pages 54.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.5 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

9–mavzu: globallashuv va global muammolarning falsafiy jihatlari. reja: 1 global muammolarning paydo bo'lishi. 2 hozirgi zamonning global muammolari 3 global jarayonlarni bashorat qilishning ahamiyati 4 texnika va texnologiyalarning ijtimoiy jarayonlarga ta'siri tayanch tushunchalar : globallashuv, globalistika, global muammolar, urush va tinchlik, demografiya, ekologik muammolar, energetika, xom-ashyo muammosi, xalqaro terrorizm, diniy ekstremizm, agressiv millatchilik, irqchilik, buyuk davlatchilik shovinizmi, bashorat, korruptsiya, texnika, texnologiya, nanotexnologiya, biologik identifikatsiya texnologiyalari, internet, virtual muloqot, sun'iy intellekt, texnogen tsivilizatsiya. 1. global muammolarning paydo bo'lishi. bugungi kunda zamonamizning global muammolari deb ataluvchi muammolar haqida eshitmagan odamni uchratish qiyin. bu muammolarga demografik, energetik, xom ashyo muammolari, urush va tinchlik muammosi, ekologiya va boshqalar kiradi. albatta, ushbu muammolar ilgari ham mavjud edi, lekin faqat xx asrdagina ular global muammolarga aylandi. insoniyat tarixida mavjud bo'lgan oldingi shunga o'xshash muammolardan ular shunisi bilan farq qiladiki, mazkur muammolar planetar xarakterga ega. xx arsning 40-yillardayoq k.yaspers shunday deb yozgan: «barcha mavjud muammolar dunyo muammolari …

2 / 6

ligiga xavf solmagan. global muammolar xx asr mahsulidir va ularning paydo bo'lishi inson faoliyati bilan bog'liq. global muammolarning paydo bo'lishining sababi inson faoliyati bilan bugungi tabiatdagi va jamiyatdagi ahvol o'rtasidagi qarama-qarshilikning o'sib borishidir. ushbu sabab, o'z navbatida bir qator ichki sabablarga bo'linadi: 1. «jamiyat-tabiat» tizimidagi qarama-qarshiliklar bilan bog'liq sabablar. 2. jamiyatning o'zining ichidagi ijtimoiy tuzilmalar (individlar, ijtimoiy guruhlar, davlatlar va xalqaro tuzilmalar) o'rtasidagi qarama-qarshilik bilan bog'liq sabablar. global muammolar paydo bo'lgan paytdan boshlab olimlar, siyosatdonlar, ijtimoiy va xalqaro tashkilotlar e'tiborini jalb etdilar. shu munosabat bilan global rivojlanishning turli-tuman matematik va kompyuter modellari va prognozlari yuzaga kela boshladi. xx asrning 70-yillarida olimlar, biznesmenlar va siyosatchilarni o'z safida birlashtirgan nohukumat tashkilot - rim klubi tomonidan bir qator prognoz modellari yaratildi. dastlabki ana shunday matematik modellarning birinchisi faylasuf va kibernetik olim x.o'zbekxon tomonidan yaratilgan edi. keyingi imitatsion model («mir-1») dj.forrester tomonidan yaratilgan bo'lib, unda aholining ko'payishi, kapital mablag'larning, tabiiy resurslar, atrof-muhitning ifloslanishi va …

3 / 6

ari saqlanib qoladigan bo'lsa, insoniyat global tanglikka duchor bo'ladi. 2. hozirgi dunyodagi global muammolar. odamzod nasli xx asrning ikkinchi yarmida shunday muammolar domiga tortildi-ki, endilikda ularning iskanjasidan qutulib ketish yoki ketmaslik bugungi kunning eng dolzarb masalasiga aylandi. hozirgi paytda insoniyatga xafv solib turgan umumbashariy muammolar deganda butun dunyo, barcha davlatlar va xalqlarning ishtirokisiz echish mumkin bo'lmagan muammolarga aytiladi. bunday muammolar quyidagilardir: - termoyadro urushi xavfining oldini olish va qurollanishni bartarf etish; - jahon iqtisodiyoti va ijtimoiy hayotning o'sishi uchun qulay shart-sharoit yaratish; - iqtisodiy qoloqlikni tugatish; er yuzida qashshoqlik va ochlikka barham berish; - tabiiy boyliklardan oqilona va kompleks yondashgan holda foydalanish; - insoniyatning baxt-saodati yo'lida fan-texnika yutuqlaridan foydalanish uchun xalqaro hamkorlikni yanada faollashtirish; (eng xavfli kasalliklarga qarshi kurash, kosmosni o'zlashtirish; - dunyo okean boyliklari va imkoniyatlaridan unumliroq foydalanish; ozon qatlamining yo'qolish xavfining oldini olish va h.k.); - insoniyat va uning kelajagi to'g'risidagi o'zaro hamkorlikda jiddiy tadqiqotlar olib borish; kishi …

4 / 6

asi va shu kabilarni ham qamrab oladi. ikkinchidan, «inson va jamiyat» o'rtasidagi munosabat bilan bog'liq muammolar bo'lib, bularga ilmiy-texnika taraqqiyoti (itt); maorif va madaniyat; aholi ko'payishining tez sur'atlar bilan ildam ketishi («demografik portlash», kishilar salomatligini saqlash, kishi organizmining nihoyatda tez o'zgarib borayotgan ijtimoiy muhitga moslashishi) shuningdek, insoniyatning kelajagi kabi masalalarni kiritish mumkin. uchinchidan, «inson — tabiat» munosabatlariga esa xom-ashyo resurslarini tejash, aholini oziq — ovqat va ichimlik suvi bilan ta'minlash, tabiatni muhofaza qilish kabi muammolar kiradi. bu guruh muammolar ijtimoiy omillar tasirida vujudga keladi, ularni hal qilishda esa ijtimoiy omillarning o'rnini va ahamiyatini to'g'ri anglagan holdagina masalaning tub mohiyatini tushunish mumkin. xuddi shuningdek, sof ijtimoiy global muammolarning echimida tabiiy omillarning bu jarayonga bevosita ulanib ketishini ham nazardan soqit qilmaslik kerak. ham ijtimoiy, ham tabiiy omillar asosida yuzaga chiqadigan umumbashariy (global) muammolar bir butunlikni tashkil etib, ularga har tomonlama (kompleks) yondashish kerakligini hayotning o'zi taqozo etmoqda. bu esa, o'z navbatida, falsafa …

5 / 6

, noorganik yoqilg'i manbalar (geslar, aes, shamol elektrostantsiyalar, quyosh energiyasidan foydalanish, vodorod, geliy va x.k.) dan olinadigan energiya miqdorini muttasil oshirib borish. quyosh energiyasi, ges va shamol elektrostantsiyalar 2025 yilda bu ehtiyojning 60%ini qondirishi mumkin. xom-ashyo resurslaridan foydalanish va ekologik muvozanatni saqlash muammosi. jahon statistik axborot markazlari bergan ma'lumotlarga qaraganda, xx asrning boshidan to hozirgi kungacha ishlab chiqarilgan ko'mirning 45%, temir rudasining 57%, neftning 76%, tabiiy gazning 80% keyingi 25 yilga to'g'ri kelar ekan. ana shunday holatni xom-ashyoning boshqa turlari to'g'risida ham gapirish mumkin. tahlillarga qaraganda, 90-yillarda ishlab chiqarilgan xom-ashyo miqdori 60-70-yillardagiga qaraganda 1,5-2 barobar ko'paygan. er yuzida vujudga kelgan bunday holat, bir tomondan, insoniyatni xom-ashyo resurslari bilan ta'minlash imkoniyatlari, hosildor erlar va ichimlik suvi manbalarining kamayib borishi, shuningdek boshqa xom-ashyo zaxiralarining kamayib ketishi kabi boshqa bir qator muammolarni keltirib chiqaradi. juda ko'p rivojlangan mamlakatlarda ichimlik suvining tanqisligidan kiyinchiliklar yuzaga chiqmoqda. ayni shu mamlakatlardan 42-45% km3 hajmida sanoatdan chiqqan iflos …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "globallashuv va global muammolarning falsafiy jihatlari"

9–mavzu: globallashuv va global muammolarning falsafiy jihatlari. reja: 1 global muammolarning paydo bo'lishi. 2 hozirgi zamonning global muammolari 3 global jarayonlarni bashorat qilishning ahamiyati 4 texnika va texnologiyalarning ijtimoiy jarayonlarga ta'siri tayanch tushunchalar : globallashuv, globalistika, global muammolar, urush va tinchlik, demografiya, ekologik muammolar, energetika, xom-ashyo muammosi, xalqaro terrorizm, diniy ekstremizm, agressiv millatchilik, irqchilik, buyuk davlatchilik shovinizmi, bashorat, korruptsiya, texnika, texnologiya, nanotexnologiya, biologik identifikatsiya texnologiyalari, internet, virtual muloqot, sun'iy intellekt, texnogen tsivilizatsiya. 1. global muammolarning paydo bo'lishi. bugungi kunda zamonamizning global muammolari deb ataluvchi muammola...

This file contains 6 pages in DOC format (54.5 KB). To download "globallashuv va global muammolarning falsafiy jihatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: globallashuv va global muammola… DOC 6 pages Free download Telegram