trombotsitlar

DOC 9 pages 71.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

trombotsitlar. trombotsitlar yoki qon plastinkalari, suyak ko'migining gigant hujayralari-megakariotsitlardan hosil bo'ladi. trombotsitlar yumaloq yoki biroz oval yassi shaklga ega, ularning diametri 2-5 mkm ga teng. trombotsitlar yadrosiz, lekin ularda (200ga yakin) granulalar mavjud. qon tomir endoteliysidan boshqa yuzaga tekkanda trombotsitlar faollashadi, trombotsit diametridan 5-10 marta katta 10 ga yaqin o'simta0 hosil bo'ladi. bu o'simtalar qon oqishini to'xtatishda katta ahamiyatga ega. odamlar qonidagi trombotsitlar miqdori 180-320x109/l yoki 1 mkl qonda 180000 – 320000 ni tashkil qiladi. trombotsitlar qondagi miqdorining ortishi trombotsitoz, kamayishi esa trombotsitopeniya deb ataladi. trombotsitlar quyidagi funktsiyalarni bajaradi: angiotrofika – qon tomirlar epitelisini oziqlantirish; trombotsitar tromb hosil kilish; qon ivishi va fibrinolizda ishtirok etish; jarohatlangan qon tomirlarini toraytirish. trombotsitlarning asosiy funktsiyasi gemostazda ishtirok etishidir. trombotsitlar har xil yot yuzaga (adgeziya) xamda bir-biri bilan yopishish (agregatsiya) xossalariga ega. trombotsitlar bir qator biologik aktiv moddalarni ishlab chiqaradi, bularga trombotsitar omil deb ataluvchi, qon ivishida qatnashuvchi moddalar kiradi. trombotsitar faktorlar r (lotincha …

2 / 9

kollagen, mikrofibrillari ta'sirida aktivlashganda ochiladi. gemostaz tizimi.qon tomirlarda qon suyuq holatda xarakatda bo'ladi. qon tomirlar jarohatlanganda uning bir butunligi buziladi, natijada qon iviydi. bu holatni organizmning qonning agregat holatini boshqaruvchi tizimi ta'minlaydi. qonning agregat holatini boshqarish jarayoni qon ivishini ta'minlovchi va ivishga qarshi omillar, fibrinolitik tizimlar kabi murakkab mexanizmlardan iboratdir. mazkur tizimning birorta funktsional holati o'zgarsa, boshqa tizimlarda kompensator siljishi kuzatiladi. shu tizimlar o'rtasidagi o'zaro funktsional bog'liqlikning buzilishi qon ketishining og'ir ketuvchi turli shakllari, to'xtamasligi yoki qon tomirlarda tromb hosil bo'lib qolishi kabi patologik xolatlarga olib kelishi mumkin. tomirlarda qonni suyuq holatda ushlab turuvchi omillarga quyidagilar kiradi: 1) qon tomirlari ichki yuzasi va shaklli elementlarining manfiy zaryadga egaligi; 2) trombotsitlar agregatsiyasi ingibitori prostatsiklin pgi – 2 ning qon tomir endoteliysida ishlab chiqarilishi; 3) qon tomirlarda qon ivish tizimi omillarining noaktiv holda bo'lishi; 4) antikoagulyantlarning bo'lishi; 5) qon oqish tezligi yuqoriligi. qon ivish mexanizmlari.qon ivishi ( gemokoagulyatsiya ) tomirlarda qonni saqlashga, …

3 / 9

torlariga quyidagilar kiradi: i yoki fibrinogen oqsil. jigarda hosil bo'ladi. trombin ta'sirida fibringa aylanadi.trombotsitlar agregatsiyasida ishtirok etadi ii yoki protrombin glikoproteid. vitamin k ishtirokida jigarda hosil bo'ladi. protrombinaza ta'sirida trombinga aylanadi. iii yoki tromboplastin apoprotoein iii oqsili va fosfolipidlar majmuasidan iborat. ko'pgina hujayralar membranasi tarkibini tashkil qiladi. tashki protrombinaza hosil bo'lishida matritsa vazifasini o'taydi. iv yoki sa+2 ioni protrombinaza hosil bo'lishida, trombotsitlar agregatsiyasida, trombotsitar tromb hosil bo'lishida, laxta roetraktsiyasida ishtirok etadi.fibrinolizni tormozlaydi. v yoki globulin aktselarator oqsil. jigarda hosil bo'ladi. trombin (iia faktor) bilan aktivlanadi. xa va protrombin aloqasini yahshilash uchun optimal sharoit yaratib beradi. vii yoki prokonvertin glikoproteid. vitamin k ishtirokida jigarda sintezlanadi. tashqi trotrombinaza hosil bo'lish mhanizimda ishtirok etadi. iia, xa ixa, iia faktorlar ta'sirida va tromboplastin (iii f) ishtirokida aktivlashadi. viii yoki antigemofilik globulin a glikoproteid. jigarda, taloqda, leykotsitlarda sintezlanadi. villibrand faktori (fw) va maxsus antigenlar molekulasi bilan kompleks hosil qiladi. xa va x faktori aloqasi uchun …

4 / 9

l hujayralarda, leykotsitlarda, makrofaglarda hosil bo'ladi degan taxmin bor. manfiy zaryadli yuza, adrenalin, kalikreinlar ta'sirida aktivlashadi. protrombinaza hosil bo'lish tashqi va ichki mexanizmlari jarayonlarini ishga tushiradi. xi faktor va prekallikreinni aktivlashtiradi. xiii yoki fibrinstabillovchi faktor (fsf), fibrinaza globulin. fibrinoblast va megakariotsitlarda sintezlanadi. fibrinni stabil holga keltiradi. flatcher faktori yoki prekallikrein oqsil. xii faktorni, flazminogen va yuqori molekulali kininogennni aktivlashtiradi. fittsjerald faktori yuqori molekulali kininogen (yumk) to'qimalarda hosil bo'ladi. kallikrein ta'sirida aktivlashadi, xii, xi faktorlarni va fibrinolizni aktivlaydi. plazma faktorlarining aktivlashuvi asosan proteoliz natijasida, peptid ingibitori ajralib ketishi hisobiga amalga oshadi. faktorning aktivlashganligi uning raqamiga «a» quyish orqali belgilanadi (iia, va, viia faktor va x.k.). plazma faktorlari 2 guruhga bo'qlinadi: k vitamin ga bog'liq va k vitamin ga bog'liq bo'lmagan. qon ivishi plazma faktorlarining ko'plari jigarda hosil bo'ladi. ayrimlarining sintezlanishi uchun organizmga o'simlik oziqlari tarkibida tushadigan modda va ichak mikroflorasi tomonidan sintezlanadigan k vitamin zarur.(ii, vii, ix, x) qon ivish faktorlarining …

5 / 9

aladi. xuddi shunday moddalar eritrotsitlar, leykotsitlar tarkibida ham mavjudligi aniqlangan. mos kelmagan qon quyilganda, ona va bola o'rtasida rezus kelishmovchilik bo'lganda ko'p eritrotsitlar parchalanadi va qon ivishi faktorlari plazmaga chiqarib yuboriladi, natijada tomirlarda qon ivib qolishi mumkin. antigenlar bilan stimulyatsiyalanganda monotsit va makrofaglar tromboplastin oksilining bir qismi-apoprotein iii ni ishlab chikaradi. shu hujayralar k vitamin ga bog'lik bo'lgan ii,vii, ix, va x faktorlarni ham ishlab chikaradi. ko'pgina yukumli kasalliklarda ham tomirlarda qon ivib qolish hollari kuzatiladi, bunga sabab leykotsitar faktorlarni qonga chiqib ketishidir. hozirgi paytda qon ketishini to'xtatishda ikkita mexanzim ishtirok etadi. qon tomir trombotsitar gemostaz va kaogulyatsion gemostaz. qon tomir trombotsitar gemostaz.bu mexanizm yordamida mayda-diametri 100 mkm gacha bo'lgan tomirlardan qon ketishi to'xtaydi. tomir jarohatlanganda dastlab unda reflektor spazm sodir bo'ladi, so'ngra spazm holati trombotsitlar va jarohat natijasida parchalangan to'qimalardan ajralgan qon tomirlarni toraytiruvchi moddalar (serotonin, noroadrenalin, adrenalin ) tomonidan ushlab turiladi. jaroxat sohasida qon tomirning ichki yuzasi zaryadi …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "trombotsitlar"

trombotsitlar. trombotsitlar yoki qon plastinkalari, suyak ko'migining gigant hujayralari-megakariotsitlardan hosil bo'ladi. trombotsitlar yumaloq yoki biroz oval yassi shaklga ega, ularning diametri 2-5 mkm ga teng. trombotsitlar yadrosiz, lekin ularda (200ga yakin) granulalar mavjud. qon tomir endoteliysidan boshqa yuzaga tekkanda trombotsitlar faollashadi, trombotsit diametridan 5-10 marta katta 10 ga yaqin o'simta0 hosil bo'ladi. bu o'simtalar qon oqishini to'xtatishda katta ahamiyatga ega. odamlar qonidagi trombotsitlar miqdori 180-320x109/l yoki 1 mkl qonda 180000 – 320000 ni tashkil qiladi. trombotsitlar qondagi miqdorining ortishi trombotsitoz, kamayishi esa trombotsitopeniya deb ataladi. trombotsitlar quyidagi funktsiyalarni bajaradi: angiotrofika – qon tomirlar epitelisini oziqla...

This file contains 9 pages in DOC format (71.5 KB). To download "trombotsitlar", click the Telegram button on the left.

Tags: trombotsitlar DOC 9 pages Free download Telegram