buxgalteriya balansi

DOC 8 pages 117.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 117.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

3- bob. buxgalteriya balansi 1. buxgalteriya balansi ra uning tarkibiy tuzilishi korxonalarning ma’lum bir davrga moliyaviy holati qay darajada ekanligini, ular mablag‘larining joylashishi, ishlatilishi qanday olib borilayotganligini va umuman korxona xo‘jalik faoliyatiga baho berish, nazorat etish, tekshirib borish zarur. bu zaruriyat korxonaning boshqaruv xodimlariga hamda ichki xodimlariga, yuqori tashkilotlariga, bank, soliq inspeksiyasiga, kreditorlarga, investorlarga kerakdir. ularning bu masala yuzasidan talabini korxonaning balansi qondiradi. balans moliyaviy hisobotning birinchi shakli bo‘lib, oylik, choraklik, yarim yillik va yil oxirida bo‘lishi mumkin. buxgalteriya balansi korxonalarning ko‘zgusi bo‘lib, unda korxo- naning mablag‘lari va ularning kelar manbasi haqiqiy holati aks ettiriladi. balans ikki qismdan iborat bo‘lib, bir tomoni aktiv, ikkinchi tomoni passiv deb yurtiladi. akfiv passiv xo‘jalik mablag‘lari xo‘jalik mablag‘larining kelar manbalari balans balans balans ikkala qismining jami summalari teng bo‘lishi shart. bu tenglik aktivda xo‘jalik mablag‘lari, passivda esa shu mablag‘larning manbalari aks ettirilishi bilan izohlanadi. balans so‘zi «tenglik», «tarozining ikki pallasi» degan ma’nolarni bildiradi. dastlabki …

2 / 8

zuv orqali aks ettiriladi. oy oxirida esa har bir schyotlar bo‘yicha qoldiq summalar aniqlanadi. ba’zi schyotlar esa bekitiladi. bu haqda kelgusi mavzularda kengroq to‘xtalib o‘tamiz. 5chyotlardagi oxirgi qoldiqlardagi ma’lumotlar bosh kitobga ko‘chiriladi va balansga o‘rnatilgan tartibda aks ettirib chiqiladi. balansning aktiv va passiv tomonlari o‘z moddalariga ega hamda ularda ho‘jalik mablag‘lari va xo‘jalik mablag‘larining kelar manba- larining oxirgi qoldig‘i ko‘rsatiladi. aktiv tomoni ikki bo‘limdan iborat bo‘lib, i bo‘lim «uzoq muddatli aktivlar» deb nomlanib, quyidagilar kiradi: asosiy vositalar, lizingga olingan asosiy vositalar , nomoddiy aktivlar, moliyaviy qo‘yilmalar, o‘rnatiladigan asbob-uskunalar, kapital qo‘yilmalar, uzoq muddatli debitorlik summalari. ko‘rib o‘tganimizdek, «uzoq muddatli aktivlar»ga korxonada bir yildan ortiq xizmat qiladigan mablag‘lar kiradi. qolgan mablag‘lar joriy aktivlar hisoblanadi. ii bo‘lim «joriy aktivlar» deb nomlanib, quyidagilar kiradi: ishlab chiqarish zaxiralari, tugallanmagan ishlab chiqarish, tayyor mahsulot, pul mablag‘lari, debitorlik summalari va boshqalar. balansning passiv tomoni ham ikki bo‘limdan iborat bo‘lib, i bo‘lim «o‘z mablag‘larining manbalari» deb nomlanib, quyidagilar …

3 / 8

igini aks ettirish kerak. aktiv va passiv moddalarini baholashning haqiqiyligi buxgalteriya hisobi ma’lumotlari ishonchliligi bilan ta’minlanadi. balansdagi moddalar bo‘yicha ko‘rsatkichlar hisobot yili boshiga va hisobot davri oxiriga ko‘rsatiladi. bunday tartib o‘rnatilishiga sabab, 43 ikkala muddatdagi ma’lumotlarni o‘rganish, taqqoslash orqali xo‘jalik mablag‘lari va xo‘jalik mablag‘larining tashkil topish manbalarini o‘zgarib borishi haqida xulosaga, ma’lum bir zarur fikrlarga kelish mumkin. ularning natijasida oqilona qarorlar qabul qilish imkoniyati yaratiladi. korxonalar balansi hisobotning bir shakli sifatida o‘rnatilgan tartib bo‘yicha o‘zbekiston respublikasi moliya vazirligi va davlat 5oliq inspeksiyasining korxonalar choraklik va yillik buxgalteriya hisoboti shakllarini tuzish yuzasidan ko‘rsatmasiga asosan andozadagi blankalarga tuziladi. undagi ko‘rsatkichlar umumiy bir o‘lchov birligida, ya’ni pul ko‘rsatkichida aks ettiriladi. bu andozadagi balans blankasidagi satrlar bir nechta bo‘lib, mod- dalari ham turlichadir. ammo undagi moddalarning nechtasida ko‘rsat- kichlar aks ettirilishi, korxonaning xo‘jalikni qaysi tarmog‘iga qarash- liligiga, korxona qaysi mulkchilik shakliga asoslanganligiga, uning faoliyat miqyosi qay darajadaligi kabi omillarga bog‘liq bo‘ladi. balansning ahamiyati shundaki, …

4 / 8

alansdagi xo‘jalik mablag‘lari va ularning kelar manbalari bo‘yicha oxirgi qoldiq asosan bosh kitobdan olinadi. buxgalteriya balansi nazorat quroli bo‘lib ham hisoblanadi. agar buxgalteriya balansining aktiv va passiv tomonlarining tengligi ta’mi- lanmasa, buxgalteriya yozuvlarida xatolikka yo‘l qo‘yilgan bo‘ladi yoki mablag‘lar va ularning kelar manbalarining to‘g‘ri joylashmaganini bildiradi. k. xo‘jalik jarayonlari natijasida balansdagi o‘zgarishlar korxona faoliyatini amalga oshirish davomida turli jarayonlar ro‘y berib, bu jarayonlar natijasida shu korxonaga tegishli bo‘lgan xo‘jalik mablag‘lari va ularning tashkil topish manbalari tarkibiy hamda miqdoriy 44 jihatdan o‘zgaradi. balansga ta’rif berilganida, uning ikki qismi — aktiv va passiv tomonlari mos ravishda xo‘jalik mablag‘lari hamda xo‘jalik mablag‘larining tashkil topish manbalarini aks ettiradi deyildi. demak, tabiiyki, xo‘jalik mablag‘lari va ular tashkil topish manbalarining xo‘jalik jarayoni natijasida o‘zgarishi balansda o‘zgarish ro‘y berishiga olib keladi. 5ababi o‘zgarish natijasida xo‘jalik mablag‘ining o‘zaro ikki turi yoki mablag‘ manbalari turlarining ikki yoki undan ortig‘i o‘zgarishi yoki ham mablag‘ va ham ularning tashkil topish manbalari …

5 / 8

bir xil summaga ko‘payadi. 4. xo‘jalik jarayonlari tufayli balansning har ikkala tomoni bir xil summaga kamayadi va balans o‘z tengligini saqlab qoladi. bu yerda xo‘jalik mablag‘lari va ularning kelar manbalarining balans qiymati bir xil summaga kamayadi. 1-jarayon. kassadan safar xarajatlari uchun hisobdor shaxsga 35 000 so‘m berildi. bu jarayon natijasida balansdagi aylanma mablag‘lar bo‘limining pul mablag‘lari moddasida kamayish ro‘y berdi. 5hu bo‘limning debitorlar moddasida esa korxona uchun debitor bo‘lgan hisobdor shaxsning hisobdorlik summasi ko‘paydi, ya’ni xo‘jalik mablag‘ining joylashgan joylari o‘zgaradi. ko‘rinib turibdiki, bu jarayon natijasida balansning aktiv qismidagi moddalarning birida ko‘payish, yana birida esa kamayish ro‘y beradi. balansdagi bu o‘zgarish birinchi xildagi o‘zgarish bo‘lib, u shartli ravishda quyidagicha bel- gilanadi: a +; a - 45 k-jarayon. xodimlarga hisoblangan ish haqidan 200 000 so‘m daromad solig‘i ushlab qolindi. bu jarayonning ma’nosi shuki, xodimlar bilan mehnat haqi yuzasidan hisoblashish summasi kamaydi. ushlab qolingan daromad solig‘i budjetga o‘tkazilishi lozimligi sababli, budjet bilan hisoblashish …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buxgalteriya balansi"

3- bob. buxgalteriya balansi 1. buxgalteriya balansi ra uning tarkibiy tuzilishi korxonalarning ma’lum bir davrga moliyaviy holati qay darajada ekanligini, ular mablag‘larining joylashishi, ishlatilishi qanday olib borilayotganligini va umuman korxona xo‘jalik faoliyatiga baho berish, nazorat etish, tekshirib borish zarur. bu zaruriyat korxonaning boshqaruv xodimlariga hamda ichki xodimlariga, yuqori tashkilotlariga, bank, soliq inspeksiyasiga, kreditorlarga, investorlarga kerakdir. ularning bu masala yuzasidan talabini korxonaning balansi qondiradi. balans moliyaviy hisobotning birinchi shakli bo‘lib, oylik, choraklik, yarim yillik va yil oxirida bo‘lishi mumkin. buxgalteriya balansi korxonalarning ko‘zgusi bo‘lib, unda korxo- naning mablag‘lari va ularning kelar manbasi haqiqiy holati ak...

This file contains 8 pages in DOC format (117.5 KB). To download "buxgalteriya balansi", click the Telegram button on the left.

Tags: buxgalteriya balansi DOC 8 pages Free download Telegram