bozor muvozanati va nomutanosiblik

DOC 44 pages 1.5 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOC

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

2-mavzu. talab va taklif asoslari 2.1. talab, uning o‘zgarishi, unga ta’sir etuvchi omillar va talab qonuni 2.2. taklif, uning o‘zgarishi, unga ta’sir etuvchi omillar va taklif qonuni 2.3. bozor muvozanati, uning barqarorligi 2.4. elastiklik nazariyasi. talab va taklif egiluvchanligi 2.5. bozorni davlat tomonidan tartibga solish. bozor muvozanatiga soliqlar, subsidiyalar, belgilangan narxlarning ta’siri. talab. talab qonuni. talab egri chizig‘i. talab hajmi. talabning o‘zgarishi. talabga ta’sir qiluvchi omillar. taklif. taklif qonuni. taklif egri chizig‘i. taklifdagi o‘zgarishlar. taklifga ta’sir qiluvchi omillar. taklifga vaqt omilining ta’siri. eng qisqa, qisqa va uzoq muddatli davrlar. bozor muvozanati va nomutanosiblik. muvozanatning barqarorligi. muvozanatni o‘rnatilishi, o‘zgarishi va buzilishi mexanizmi. bozorni davlat tomonidan tartibga solish. qat’iy narxlar, soliqlar va subsidiyalarning taklifga ta’siri. o‘rgimchaksimon model. iste’molchi va ishlab chiqaruvchig ortiqchaligi. kamomad va ortiqchalik. soliqqa tortishning bozor muvozanatiga ta’siri. elastiklik nazariyasi. daromadlar va narx bo‘yicha talabning elastikligi. nuqtaviy va yoysimon egiluvchanlik koeffitsientlarini hisoblash. kesishgan talab egiluvchanligi, uni hisoblash usullari; kesishgan talab …

2 / 44

imkoniyatidir. bo‘lib xizmat qiladi. bunday muammolarga quyidagilar kirishi mumkin: jahondagi iqtisodiy sharoitlar o‘zgarishining mahsulot ishlab chiqarishga va uning samaradorligiga ta’siri; narxlarni nazorat qilish bo‘yicha davlat tomonidan ko‘riladigan chora-tadbirlarni baholash; iqtisodiy rag‘batlantirish va minimal ish haqini belgilash; soliqlarning, subsidiyalarning, importga qo‘yiladigan poshlinaning, ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar faoliyatining chegaralashlarning umumiy iqtisodiyotga ta’siri va hokazo. talab va taklif orqali bozor mexanizmini o‘rganish, ularning grafiklarini tahlil qilishdan boshlandi. ma’lumki, davlatning aralashuvisiz, talab va taklif muvozanat holatga keladi va unga asosan tovarning bozor narxi o‘rnatiladi hamda muvozanatni ta’minlaydigan mahsulotning umumiy hajmi o‘rnatiladi. lekin, qanday qilib, narx va mahsulot hajmi talab va taklifning ba’zi bir harakteristikalari bilan bog‘langan? qanday qilib ular vaqt bo‘yicha o‘zgaradi va qanday qilib ularga umumiy iqtisodiy faollik, ish haqi harajatlari ta’sir qiladi? nima uchun talab va taklif bozorlar (raqobatlashgan, monopol, oligopol va boshqa) bo‘yicha farq qiladi? nima uchun ba’zi bir bozorlarda tovarlar tanqis va hokazo savollarga javob berish uchun talab va taklifning …

3 / 44

qargan yuqori harajatli rentabel bo‘lmagan mahsulotlari yuqori narxda rentabel bo‘ladi. bunday holda, firmalarda ishlab chiqarishning kengayishi qisqa vaqt oralig‘ida intensiv bo‘lsa, uzoq muddatda esa ekstensiv amalga oshiriladi. talab chizig‘i (demand) iste’molchilarning berilgan narxlarda qancha miqdorda mahsulot sotib olish mumkinligini bildiradi. talab chizig‘ining pastga ketishi, iste’molchilarning narx qancha past bo‘lsa, ular shuncha ko‘p mahsulot sotib olishini anglatadi. past narxlar, haridorlarga yanada ko‘proq miqdorda tovarlar sotib olishiga hamda ilgari sotib olaolmayotgan iste’molchilarga esa hozir u tovarni sotib olishga imkon yaratadi. bu ikki egri chiziq talab va taklifning muvozanat nuqtasida kesishadi. muvozanat bozor tizimining shunday holatini bildiradiki, bu holatda talab va taklif bir-biriga teng bo‘ladi. muvozanat nuqta muvozanat narxni va muvozanat mahsulot miqdorini bildiradi. p0 narx muvozanat narx bo‘lganda, taklif qilinadigan va talab qilinadigan tovar miqdori bir-biriga teng bo‘ladi q0. bu nuqtada tovar tanqisligi ham, ortiqcha tovar ham bo‘lmaydi. bozor sharoitlarini o‘zgarishi talab va taklif muvozanatini bo‘zilishiga olib keladi, lekin bozorda, o‘z o‘zidan …

4 / 44

a teskari holat yuzaga keladi. bo‘lganda, tovar tanqisligi rivojlana boshlaydi, nima uchun deganda narxda iste’molchilar qancha miqdorda tovar xohlasa, shuncha miqdorda sotib olaolmaydi. talab va taklif grafigidan ko‘rinib turibdiki, narx bo‘lganda talab ga teng bo‘lsa, taklif ga teng, ya’ni , talab qondirilmaydi. bunday holat narxning o‘sishiga olib keladi. shunday qilib, iste’molchilar mavjud tovarlarni sotib olish uchun bir-biri bilan raqobatlasha boshlaydi, ishlab chiqaruvchilar bunga narxni oshirish bilan va ishlab chiqarishni kengaytirish bilan javob beradi. natijada narx yana o‘zining muvozanat holatiga ga erishadi. bu yerda biz har bir narxga ma’lum miqdorda mahsulot to‘g‘ri keladi va sotiladi hamda u yagona deb faraz qilamiz. bu faraz, bozor erkin raqobatlashgan bo‘lgandagina ma’noga ega bo‘ladi, qachonki bunday bozorda sotuvchi va haridor bozor narxiga ta’sir qila olmaydi. agar taklif yagona ishlab chiqaruvchi (monopolist) tomonidan belgilansa, narx bilan, taklif qilinadigan mahsulot miqdori o‘rtasidagi moslik bir qiymatli bo‘la olmaydi. nima uchun deganda, monopolist talabning o‘zgarishiga qarab, narxni o‘z foydasiga …

5 / 44

arga bog‘liqdir. shu sababli biz talab va taklif egri chiziqlarining, ish haqi stavkasi, kapital harajatlar va daromadlar o‘zgarganda qanday o‘zgarishini qarab chiqamiz (2.2-rasm). taklif chizig‘i dan boshlaymiz. 2.2-rasmdan ko‘rinib turibdiki, narx bo‘lganda, ishlab chiqariladigan va sotiladigan mahsulot miqdori ga teng. endi faraz qilaylik, xom ashyo narxi kamaydi, demak, bir birlik mahsulot harajati kamayadi. bu taklifga qanday ta’sir qilishi mumkin? xom ashyo narxining kamayishi, mahsulotga bo‘lgan harajatning kamayishiga olib keladi, harajatning kamayishi esa, ishlab chiqarish samarasini oshiradi va ko‘proq foyda olishga olib keladi. bu o‘z navbatida ishlab chiqarishni rivojlantirishni rag‘batlantiradi va ilgari rentabel bo‘lmagan firmalar uchun bozorga o‘z tovarlari bilan kirib kelishga imkoniyat yaratadi. demak, agar bozorda tovar narxi o‘zgarmasa, ya’ni saqlanib qolsa, ilgaridagiga nisbatan, bozordagi mahsulot taklifi oshadi, natijada taklif egri chizig‘i unga siljiydi. narxga birlik emas mahsulot miqdori to‘g‘ri keladi. mahsulot ishlab chiqarishning oshishi, bu yerda narxga bog‘liq emas, shu sababli taklif egri chizig‘i butunlay o‘ngga, ga siljiydi (2.2-rasm). …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor muvozanati va nomutanosiblik"

2-mavzu. talab va taklif asoslari 2.1. talab, uning o‘zgarishi, unga ta’sir etuvchi omillar va talab qonuni 2.2. taklif, uning o‘zgarishi, unga ta’sir etuvchi omillar va taklif qonuni 2.3. bozor muvozanati, uning barqarorligi 2.4. elastiklik nazariyasi. talab va taklif egiluvchanligi 2.5. bozorni davlat tomonidan tartibga solish. bozor muvozanatiga soliqlar, subsidiyalar, belgilangan narxlarning ta’siri. talab. talab qonuni. talab egri chizig‘i. talab hajmi. talabning o‘zgarishi. talabga ta’sir qiluvchi omillar. taklif. taklif qonuni. taklif egri chizig‘i. taklifdagi o‘zgarishlar. taklifga ta’sir qiluvchi omillar. taklifga vaqt omilining ta’siri. eng qisqa, qisqa va uzoq muddatli davrlar. bozor muvozanati va nomutanosiblik. muvozanatning barqarorligi. muvozanatni o‘rnatilishi, o‘zgarishi v...

This file contains 44 pages in DOC format (1.5 MB). To download "bozor muvozanati va nomutanosiblik", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor muvozanati va nomutanosib… DOC 44 pages Free download Telegram