biotexnologiyaning zamonaviy yo‘nalishlari va usullari

DOC 4 pages 70.5 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.5 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

2-ma‘ruza mashg‘uloti. mavzu: biotexnologiyaning zamonaviy yo‘nalishlari va usullari. reja: 1. biotexnologiyaning zamonaviy yo‘nalishlari 2. biotexnologiyaning zamonaviy usullari viruslar, bakteriyalar, zamburug‘-mikromitsetlar va makromitsetlar, protozoy organizmlari, o‘simlmiklari, hayvonlar va odam xujayralari (to‘qimalari), ba’zi biogen hamda vazifasiga ko‘ra ularga o‘xshash moddalar (masalan fermentlar, prostaglandinlar, lektinlar, nuklein kislotalar va hakozolar) biotexnologiyaning ob’ektlari hisoblanadi. demak bu, uyushgan zarralar (viruslar), xujayralar (to‘qimalar) yoki ularning metabolitlari (birlamchi, ikkilamchi) biotexnologiyaning ob’ekti bo‘lishi mumkin. hatto biomolekuladan biotexnologiyaning ob’ekti sifatida foydalanilganda uning ilk biosintezi aksariyat hollarda tegishli xujayralar bilan amalga oshiriladi. shu munosabat bilan biotexnologiyaning ob’ektlari yoxud mikroblarga, yoxud o‘simlik va hayvon organizmlariga taaluqli desa bo‘ladi. o‘z navbatida organizmni qiyosiy ravishda iqtisodiy, murakkab, ixcham, o‘z-o‘zini boshqaradigan, ya’ni aniq maqsadga yo‘naltirilgan, barcha zarur o‘lchamlar eng maqbul holatda ushlanganida barqaror va faol kechadigan bioximik ishlab chiqarish sifatida tavsiflash mumkin. mazkur ta’rifdan shu narsa kelib chiqadiki, viruslar organizm hisoblanmaydi, ammo irsiyat molekulalarning mazmuni, moslashuvchanligi, o‘zgaruvchanligi va boshqa ayrim xususiyatlariga ko‘ra jonli tabiat vakillari …

2 / 4

. bundan shu narsa kelib chiqadiki, “biologik texnologiya yoki biotexnologiya” va “biokimyoviy texnologiya” nomlari bir ma’noni anglatadi, chunki texnikada va sanoat ishlab chiqarishida foydalaniladigan biologik jarayonlar biokimyoviy asosga ega. xozirgi vaqtda biotexnologiyaning aksariyat ob’ektlari uch avlodga (yadrosiz, yadrodan avvalgi va yadroli) hamda besh bo‘limga (viruslar, bakteriyalar, zamburug‘lar, o‘simliklar va hayvonlarga) taaluqli mikroblar tashkil etadi. ayni vaqtda dastlabki ikki avlod faqat mikroblardan iborat bo‘lgani holda, uchinchisi aksariyat o‘simliklar va hayvonlardan iborat. o‘simliklar orasida mikroskopik suv o‘tlari (algae), hayvonlar orasida esa – mikroskopik sodda (protozoa) mikrob hisoblanadi. eukariotlardan zamburug‘lar va ma’lum chyokinishlar bilan mikroskopik zamburug‘lar va mikroskopik suv o‘tlarining yoki zamburug‘lar va sianobakteriyalarning tabiiy simbiotik uyushmasi hisoblanuvchi lishayniklar mikroblar sirasiga kiradi. xix asrning birinchi yarmida bilogiyaning eng asosiy umumlashmalaridan biri – xujayralar nazariyasi (m.shleyden, t.shvann, r.virxov) ishlab chiqildi, uni hamma e’tirof etdi. aynan shu nazariya sitologiya (yunoncha kitos-bo‘shliq) fanining poydevori bo‘lib hisoblanadi. biotexnologiyaning barcha ob’ektlari orasidan faqat viruslar, viroidlar va biomolekulalar xujayrali …

3 / 4

uyushgan zarralar – viruslar va viroidlar, ikkinchisiga – bakteriyalar, uchinsiga boshqa hamma organizmlar (zamburug‘lar, suv o‘tlari, o‘simliklar, hayvonlar) kiradi. barcha avlodlarning vakillari genetik materialga ega bo‘lishiga qaramay, turli akariotlar nuklein kislota turlaridan birortasi rnk yoki dnk dan mahrumdirlar. ular jonli xujayradan tashqari faoliyat yuritishga (shu jumladan replikatsiyaga) qodir emas, ya’ni ularni yadrosiz deb atash to‘g‘ri bo‘ladi. bakteriyalar xujayrali tuzilishga ega ularda har ikki turdagi nuklein kislotasi – rnk va dnk mavjud, ulardan dnk yolg‘iz (halqasimon) xromosoma ko‘rinishidadir. ularning aksariyati oziqa muhitlarda (organizmdan tashqarida) ko‘payadi, agarda bakteriyalar orasida shartsiz (obligat), mazkur alomat bo‘yicha viruslarga (xlamidiyalar, spiroplazmalar, rikketsiyalarga) yaqinlashuvchi parazitlar mavjud bo‘lsa ham, ularning parazitligi o‘z mexanizmi bilan farq qiladi – uni xujayrali deb atash mumkin. viruslarning parazitligi genetik darajada rivojlanadi. bu demak, bakteriyalar – vazifalariga ko‘ra, shu jumladan genetik jihatdan bir-biriga bog‘liq tuzilmalardan iborat. bakteriyali xujayraning genetik tuzilmalari to‘laqonli faoliyat ko‘rsatishiga qaramay, ular chegaralangan yadro shaklida guruhlanmagan, shuning uchun bakteriyalar yadrodan …

4 / 4

iotexnologiya asri bo‘ladi. molekular biologiya va genetikaning ulkan yutuqlari, hamda sog‘liqni saqlash, atrof-muhitni himoyalash sohalarini rivojlantirish, oziq-ovqat va mineral resurslar tanqisligini bartaraf qilishga yo‘naltirilgan prinsipial yangi texnologiyalarga bo‘lgan ehtiyoj asrimizning biotexnologiya asri bo‘lishini taqozo etadi. biotexnologiya – bu biologik sistemalar ishtirokida (biologik ob’ektlar, biologik usullar va biotexnologik jarayonlar) texnika va texnologiyadagi muammolarni yechish jarayonidir. biologik sistemalar tabiati turlicha bo‘lishi mumkin. biologik sistemalar sifatida turli organizmlar va ularning tarkibidagi oqsillar, fermentlar, genlar va xilma hil metabolitlar hizmat qilishi mumkin. biotexnologiya – bu gen muxandisligi, xujayra biologiyasi, fermentlar va oqsillar muhandisligi, molekular biologiya, genetika, mikrobiologiya, bioximiya va boshqa qator fanlarning yutuqlariga asoslangan fan hisoblanadi. asosiy hozirgi zamon biotexnologiyani yo‘nalishlari qo‘yidagi sxemada ko‘rsatilgan. rasm 1. hozirgi zamon biotexnologiyasining asosiy yo‘nalishlari. albatta bu sxema hozirgi kundagi holatni ifodalaydi. kelajakda yana bir qator yo‘nalishlar shakllanishi mumkin. dori vositalarini ishlab chiqarishda an’anaviy texnologiyalar o‘rnida biotexnologiyani qo‘llash yangi imkoniyatlar yaratmoqda. biotexnologik usul bilan qator gen mahandislik mahsulotlari …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biotexnologiyaning zamonaviy yo‘nalishlari va usullari"

2-ma‘ruza mashg‘uloti. mavzu: biotexnologiyaning zamonaviy yo‘nalishlari va usullari. reja: 1. biotexnologiyaning zamonaviy yo‘nalishlari 2. biotexnologiyaning zamonaviy usullari viruslar, bakteriyalar, zamburug‘-mikromitsetlar va makromitsetlar, protozoy organizmlari, o‘simlmiklari, hayvonlar va odam xujayralari (to‘qimalari), ba’zi biogen hamda vazifasiga ko‘ra ularga o‘xshash moddalar (masalan fermentlar, prostaglandinlar, lektinlar, nuklein kislotalar va hakozolar) biotexnologiyaning ob’ektlari hisoblanadi. demak bu, uyushgan zarralar (viruslar), xujayralar (to‘qimalar) yoki ularning metabolitlari (birlamchi, ikkilamchi) biotexnologiyaning ob’ekti bo‘lishi mumkin. hatto biomolekuladan biotexnologiyaning ob’ekti sifatida foydalanilganda uning ilk biosintezi aksariyat hollarda tegishli x...

This file contains 4 pages in DOC format (70.5 KB). To download "biotexnologiyaning zamonaviy yo‘nalishlari va usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: biotexnologiyaning zamonaviy yo… DOC 4 pages Free download Telegram