tezlatgichlarning yadro fizikasida qo’llanilishi

PPTX 16 pages 12.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 16
tezlatgichlarning yadro fizikasida qo’llanilishi tezlatgichlarning yadro fizikasida qo’llanilishi tf 2301- guruh talabalari asrorova sarvinoz va abdusamatova marjona reja: 1.tezlatgich tushunchasi va uning turlari. 2.yadro fizikasi va tezlatgichlar o’rtasidagi bog’lanish. 3.tezlatgichlarning yadro fizikasi sohasida qo’llanilishi. tezlatgich tushunchasi tezlatgich (zarrachalar tezlatkichi) – bu zaryadlangan elementar zarralarni (elektronlar, protonlar, ionlar va boshqalar) yuqori tezlikka (katta energiyaga) yetkazish uchun mo‘ljallangan qurilmadir. tezlatgichlar elektr va magnit maydonlar ta’sirida zarralarni tezlashtirib, ularning harakat yo‘nalishini boshqaradi. bu qurilmalar yadro fizikasi, elementar zarralar fizikasi, tibbiyot, sanoat va boshqa sohalarda keng qo‘llaniladi. tezlatgichlarning asosiy turlari chiziqli zarracha tezlatgichlari aylana tezlatgichlari 2. aylana tezlatgichlar bu turdagi tezlatgichlarda zarralar magnit maydon yordamida aylana trayektoriya bo‘ylab harakatlanadi va har bir davrda energiyasi ortib boradi. ular quyidagi turlarga bo‘linadi:siklotron,betatron,sinxrotron v.h masalan: siklotron ishlash printsipi: zarralar ikki yarim disk (d-elektrodlar) orasida elektr maydon yordamida tezlashtiriladi, magnit maydon esa ularni doira bo‘ylab harakatlantiradi. 1.chiziqli zarracha tezlatgichi (ko'pincha linac deb qisqartiriladi) zaryadlangan subatomik zarralar yoki ionlarni …
2 / 16
adqiqotlari uchun asosiy vosita bo‘lib, yuqori energiyali zarralarni hosil qilib, ularning o‘zaro ta’siri va yadrolar bilan to‘qnashuvini o‘rganish imkonini beradi. yadro fizikasi instituti tezlatgichlar yadro fizikasida zaruriy vosita bo‘lib, ular yordamida yadro reaktsiyalarini o‘rganish, yangi elementlar sintez qilish, energiya ishlab chiqarish va elementar zarralarni tadqiq qilish mumkin. shu sababli, yadro fizikasi va tezlatgichlar bir-birini to‘ldiruvchi va birga rivojlanadigan ilmiy yo‘nalishlar hisoblanadi. tezlatgichlarning yadro fizikasi sohasida qo’llanilishi tezlatgichlar yadro fizikasi sohasida asosiy tadqiqot vositalaridan biri bo‘lib, yuqori energiyali zarralarni hosil qilib, ularning yadrolar bilan o‘zaro ta’sirini o‘rganish imkonini beradi. zarralar tezlatkichlari yadro fizikasi tadqiqotlarining ajralmas qismi bo‘lib, nafaqat ilmiy maqsadlarda, balki tibbiyot, sanoat va energetika sohalarida ham keng qo‘llaniladi. ularning rivojlanishi yangi texnologiyalar va fundamental kashfiyotlarga yo‘l ochadi. yadro fizikasida tezlatkichlar (acceleratorlar) zaryadlangan zarrachalarga yuqori tezlik va energiya berish uchun ishlatiladi. ular elementar zarrachalar va atom yadrolarining tuzilishini o‘rganish, tibbiyot, materialshunoslik, yadroviy energetika va boshqa sohalarda qo‘llaniladi. yadro fizikasi tez rivojlanib …
3 / 16
xrotron, sinxrofazotron, chiziqli rezonans) tezlatgichlar qurila boshlandi. tezlatgichlar yaratilishi ko‘plab elementar zarralar (mezonlar, adronlar, giperonlar, rezonans zarralar) ochilishiga va ularning xususiyatlarini o‘rganish, bundan tashqari, turli yadro reaksiyalarini o‘tkazish imkoniyatini berdi. bu davrga kelib ko‘plab yadro modeliari yaratildi. tezlatkichlarning qo‘llanilishi: • fundamental fizika: cern’dagi lhc kabi tezlatkichlar kvarklar, gluonlar kabi zarrachalarni o‘rganishda ishlatiladi. • tibbiyot: radioterapiya uchun proton va elektron tezlatkichlari kasalliklarni davolashda ishlatiladi. • materialshunoslik: sinxrotron nurlanishi orqali nanomateriallar va kristall tuzilishlar tahlil qilinadi. • yadroviy energetika: tezlatkichlardan yadroviy reaktorlar uchun neytron manbai sifatida foydalaniladi. • sterilizatsiyada: tibbiy asbob-uskunalarni va dori vositalarini mikroblardan tozalash uchun elektron tezlatkichlari ishlatiladi. radioaktiv chiqindilarni qayta ishlash: ba’zi tezlatkichlar orqali zararli yadroviy chiqindilarni boshqa barqaror elementlarga aylantirish imkoniyati mavjud. tezlatkichlar yadro fizikasining ko‘plab yo‘nalishlarida asosiy ilmiy va texnologik vositalardan biri hisoblanadi. sanoatda va materialshunoslikda • sinxrotron nurlanishi: kristallar, nanotuzilmalar va murakkab moddalar tuzilishini aniqlash uchun ishlatiladi. • ion implantatsiyasi: yarimo‘tkazgichlar ishlab chiqarishda materiallarning elektr xususiyatlarini …
4 / 16
age9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png /docprops/thumbnail.jpeg
5 / 16
tezlatgichlarning yadro fizikasida qo’llanilishi - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tezlatgichlarning yadro fizikasida qo’llanilishi"

tezlatgichlarning yadro fizikasida qo’llanilishi tezlatgichlarning yadro fizikasida qo’llanilishi tf 2301- guruh talabalari asrorova sarvinoz va abdusamatova marjona reja: 1.tezlatgich tushunchasi va uning turlari. 2.yadro fizikasi va tezlatgichlar o’rtasidagi bog’lanish. 3.tezlatgichlarning yadro fizikasi sohasida qo’llanilishi. tezlatgich tushunchasi tezlatgich (zarrachalar tezlatkichi) – bu zaryadlangan elementar zarralarni (elektronlar, protonlar, ionlar va boshqalar) yuqori tezlikka (katta energiyaga) yetkazish uchun mo‘ljallangan qurilmadir. tezlatgichlar elektr va magnit maydonlar ta’sirida zarralarni tezlashtirib, ularning harakat yo‘nalishini boshqaradi. bu qurilmalar yadro fizikasi, elementar zarralar fizikasi, tibbiyot, sanoat va boshqa sohalarda keng qo‘llaniladi. tezlatgichlar...

This file contains 16 pages in PPTX format (12.0 MB). To download "tezlatgichlarning yadro fizikasida qo’llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tezlatgichlarning yadro fizikas… PPTX 16 pages Free download Telegram