bank huquqi tushunchasi va predmeti

DOC 14 стр. 51,5 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 51,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

bank huquqi tushunchasi va predmeti reja: 1. bank ishi tarixi. 2. bank huquqi ta’rifi va predmeti 3. bank huquqi tizimi. zamonaviy bank tizimi to‘la faqatgina xix asrning ikkinchi yarmida g‘arbiy yevropa davlatlarida sanoatning tez suratlar bilan rivoshlanish davrida vujudga kelgan bo‘lsada, bank ishi o‘z ildizlari bilan o‘rta asrlarga ketadi. «bank» atamasi o‘rta asrlarda italiyalik savdogarlarga ular savdo ishlari bilan borayottan davlatlar valyutasi bilan ta’minlovchi pul almashtiruvchilarning stolini biddirgan italyancha «apso» so‘zidan kelib chiqqan. «vapsgo!» so‘zi ham shu so‘zdan kelib chiqqan. agar o‘rta asrlardagi pul almashtiruvchi o‘z majburiyatlarini bajara olmasa, savdogarlar uni stolini sindirib, uni bankrot deb eyaon qilardilar. zamonaviy bank quyidagi uchta asosiy operatsiyalarni bajaradi - 1) aholi va yuridik shaxslarni bo‘sh pul mablag‘larini qabul qiladi. bank ishida bu operatsiyalar «omonat operatsiyalari» deb ataladi; 2) qabul qilgan mablag‘larmch vaqtincha pul mablag‘lariga muxdchej bo‘lganlarga takdim etadi, yoki «kreditlash» bilan shug‘urlanadi; 3) yuridik va jismoniy shaxslar o‘rtasida hisob-kitoblarni amalga oshiradi. asosiy bank …

2 / 14

xslarni bo‘sh pullarini ikkinchi shaxslarga beruvchi va shundan anchagina foyda ko‘radigan vositachi vazifasini bajarganlar va bajaradilar. keyinchalik banklar qimmatli qog‘ozlar bilan operatsiyalarni faol ravishda bajarishga o‘tadilar. xx asr o‘rtasida xalqaro iqtisodiy munosabatlarni umumiy internatsionalizatsiyalanishi boshlanganda va bitga mamlakat doirasida rivojlanish mumkin emasligi ma’lum bo‘lganda, tijorat banklar valyuta bozorlarida o‘z operatsiyalarini faollashtirishadi. xalqaro hisob-kitoblar, milliy iqtisodlarga chet el investitsiyalari kirib kelishi, xalqaro kimmatli qogozlar bozorlari tez suratda rivojlana boshlaydi. zamonaviy bank tizimi yetakchi mamlakatlarda tijorat banklari boshiga qo‘yilgan markaziy (bosh) davlat banklari paydo bo‘lishidan keyin to‘la shakillanadi. bu banklarga pul birliklarini bosib chiqish, kompaniyalar va tadbirkorlar o‘rtasida hisob-kitoblarni tashkil qilish, mamlakatning oltin va valyuta zaxiralarini boshqarish, aholini tijorat banklar rahbarlarining suyiste’mol va noto‘g‘ri harakatlaridan himoya qilish maqsadida tijorat banklar ustidan nazorat olib borish kabi favqulodda huquqla beriladi. chor rossiyasigacha bo‘lgan markaziy osiyoda buyuk ipak yo‘li faoliyat ko‘rsatgan davrida ham g‘arbiy (italiya, fransiya, polsha, angliya) va ham shaprqiy (xitoy, xindiston, yaponiya) mamlakalari …

3 / 14

yicha amalga oshirilayotgan savdo to‘xtayda va bu markaziy osiye mamlakatlaridagi nafaqat savdogarlar, balki butun aholini farovonligiga ta’sir qiladi. foizlarga qarz berish ancha pasayada. markaziy osiyoning rossiya imperiyasiga qo‘shilganidan so‘ng bu yerga bank ishining zamonaviy shakllari kirib keladi. markaziy osiyo xix asr oxiri - xx asrning boshida kapitalistik munosabatlar tez tarzda rivojlangan rossiya imperiyasining umumiy iqtisodiy tizimiga asta sekin kira boshlaydi. rossiya banklari markaziy osiyo iqtisodining qishloq ho‘jaligi va kon qazib olish tarmoqlarini kreditlashni boshlaydi. qimmatli qog‘ozlar bozora faol etishni boshlaydi. markaziy osiyoda shakllangan burjuaziya sinifi orasida birinchi bankirlar chiqa boshlaydi. lekin bank ishi o‘z rivojlanishining dastlabki davrida bo‘ladi va shu holatda qoladi. bolsheviklarni hokimiyatga kelganlaridan so‘ng 1917 yil 27 dekabrdagi dekret bilan bank ishi butun rossiya imperiyasida, shu jumladan, markaziy osiyoda ham davlat monopoliyasi deb elon qilinadi, tijorat banklar davlat mulkiga aylantiriladi. bank xodimlarining bir qismi chet elga chiqib ketadi, ularning bir qismini sho‘ro hukumati qirib tashlaydi, bir qismi esa …

4 / 14

slarga aylanadilar. sobiq sovet ittifoqida bank tizimi va bank ishi kapitalistik davlatlar bank tizimi va bank ishi tashkil qilish prinsiplaridan alohida prinsiplar asosida tashkil qilingan. chor rossiyasida bank faoliyati tarmog‘ida bo‘lgan munosabatlarni sovet ittifoqida davlat reja ko‘rsatqichlaridan kelib chiqib ma’muriy-buyruqbozlik uslubi bilan tartibga solgan. kreditlash tarmokdari va hajmi reja tartibida aniqlangan, sotsialistik korxonalar o‘rtasidagi hisob-kitoblarga hamma korxonalar davlat mulki hisoblanganligi sababli yetarli ahamiyat berilmagan. sobiq sovet ittifoqida tijorat banklarga «chirayottan kapitaliz» iqtisodining bir elementi sifatida munosabat bo‘lgan. tijorat banklar yuragini tashkil qilgan katga moliyaviy korporyatsiyalarni boshqaradigan iste’dodli va tajribali moliyachilar million mehnatkashlarni qonini ichadigan kakapitalizm «akulalari» deb elon kilingan. tijorat banklarning tashkil qilinishi va faoliyati uchun na qonuniy na iqtisodiy sharoitlar bo‘lgan. kommunistik partiya tomonidan shakllintirilgan jamiyatdagi fikr banklar boshqa bozor iqtisodi elemementlari qatorida qoralagan. 1987 yilga qadar sobiq sovet itgifoqida uchta bank faoliyat ko‘rsatgan. bu davlat banki, sanoat-qurilish banki va tashqi savdo banki. sovet itgifoqi kommunistik partiyasining markaziy qo‘mitasi …

5 / 14

arning omonatlarini aniq muddat o‘tgandan so‘ng qaytarish sharti bilan saqlagan. omonatlar muddati o‘tgandan so‘ng aniq tovarlarni sotib olish xuquqini beradigan maqsadli, yutuqli, foizli va hokazo bo‘lgan. tashqi iqtisodiyet banki sotsialistik korxonalarning tashqi savdolari bilan bog‘liq bo‘lgan bank operatsiyalarini bajargan. agrosanoat banki agrosanoat kompleksiga xizmat ko‘rsattan. davlat banki boshqa banklarni boshqarishiga qaramay, sovet ittifoqi banklari boshqa davlatlardagi bank tizimiga o‘xshash ikki pog‘onali bank tizimini tashkil qilmagan. banklar o‘rtasida raqobat bo‘lmagan. davlat banki ham o‘z funksiyalari va vazifalarini bajarish uchun shart bo‘lgan mustaqillikka ega bo‘lmagan. uning faoliyati ko‘p hollarida ijro organlari harakatlariga bog‘liq bo‘lgan. bank tizimini , bu orqali butun iqtisodni rivojlanishi uchun kuchli sabab bo‘lgan va g‘arbiy davlatlarning iqtisodiy xayetida amalga oshiriladigan ko‘p operatsiyalar sobiq sovet itgafoqi banklari tomonidan amalga oshirilmagan. masalan, sovet banklari qimmatli qog‘ozlar, trast, lizing, faktoring operatsiyalarini amalga oshirmagan. hech qanday bank raqobati to‘g‘risida gap bo‘lishi mumkin emas edi. banklar o‘rtasida mijozlar uchun kurash bo‘lmagan. bunday kurash rivojlangan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bank huquqi tushunchasi va predmeti"

bank huquqi tushunchasi va predmeti reja: 1. bank ishi tarixi. 2. bank huquqi ta’rifi va predmeti 3. bank huquqi tizimi. zamonaviy bank tizimi to‘la faqatgina xix asrning ikkinchi yarmida g‘arbiy yevropa davlatlarida sanoatning tez suratlar bilan rivoshlanish davrida vujudga kelgan bo‘lsada, bank ishi o‘z ildizlari bilan o‘rta asrlarga ketadi. «bank» atamasi o‘rta asrlarda italiyalik savdogarlarga ular savdo ishlari bilan borayottan davlatlar valyutasi bilan ta’minlovchi pul almashtiruvchilarning stolini biddirgan italyancha «apso» so‘zidan kelib chiqqan. «vapsgo!» so‘zi ham shu so‘zdan kelib chiqqan. agar o‘rta asrlardagi pul almashtiruvchi o‘z majburiyatlarini bajara olmasa, savdogarlar uni stolini sindirib, uni bankrot deb eyaon qilardilar. zamonaviy bank quyidagi uchta asosiy operatsiy...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOC (51,5 КБ). Чтобы скачать "bank huquqi tushunchasi va predmeti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bank huquqi tushunchasi va pred… DOC 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram