агросаноат мажмуаси тармоқлари маҳсулотларининг нархлари

DOC 45.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1355625638_41092.doc www.arxiv.uz режа: 1. “нарх” тушинчаси, унинг моҳияти ва функциялари 2. қишлоқ хўжалигида нархлар тизими “нарх” тушинчаси, унинг моҳияти ва функциялари иқтисодий категориялар орасида энг мураккаби ва ўзида барча омилларни ифодалашибўйича нархга тенг келадигани кам. айрим иқтисодий адабиётларда “нарх”, айримларида “баҳо” тушинчаси ишлатилади. биз бу сўзларнинг моҳиятида бир нарсани кўрамиз. нарх – маҳсулот қийматининг пулда ифодаланишидир. бу ерда қиймат қонуни амал қилади. нархнинг талаб ва таклиф асосида қиймат атрофида ўзгариб туриши қиймат қонунининг мазмунини ифодалайди. бозорда маҳсулотлар нархларининг қандай бшлиши кўплабомилларга боғлиқ. шулардан энг асосийси талаб ва таклиф миқдорининг бир – бирига мос келишидир. албатта, бу умумий қоида узоқ муддатга сақланиб туради. лекин айрим ҳолларда, маҳлум даврларда талаб ва таклиф бозор иштирокчиларининг таъсирида мос келмаслиги, кўпроқ фойда олиш мақсадида қонуният юзасидан шаклланган нарх ўзгартирилиши ҳам мумкин. бундай ҳолда шу таварнинг ўрнини босадиган бошқа таварларнинг мавжудлиги, уларнинг нархлари катта омил бўлиб юзага чиқади. агарда биз истеъмол қилмоқчи бўлган таварнинг нархи кескин …
2
айди. иқтисодий жиҳтдан асосланган маҳсулот қийматидан паст, лекин уни ишлаб чиқариш ва сотишга кетадиган харажатлардан, бошқача қилиб айтганда, маҳсулот таннархидан юқори бўлиши керак. ана шу қонуният таъминланган ҳолда маҳсулот ва хизмат турларини ишлаб чиқариш ривожланиб боради. бу зарурият қишлоқ хўжавлигида доимо ҳам ижобий юзага чиқмайди. гап шундаки, қишлоқ хўжалигида маҳсулотлар ишлаб чиқаришдаяхши, ўрта ва ёмон имкониятлардан ҳам фойдалинади. чунончи, ҳалқнинг қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига бўлган талабини қондириш қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқариш учун ёмон шороитга эга ерлардан ҳам фойдаланиш зарурлигини келтириб чиқаради. натижада яхши, унимдор ерда деҳқончилик қиладиганларнинголадиган маҳсулоти кшп ва харажатлари кам бўлади. ёмон, унимсиз ерларда деҳқончилик қилганлар эса кўп харажат қиладилар ва кам маҳсулот етиштирадилар. бозорда эса нарх бу шароитларни ҳисобга олмайди. шу сабабли қишлоқ хўжалигида нарх сиёсатига, ишлаб чиқарувчилар даромадларининг камайиб кетишига йўл қўймаслик учун давлатнинг аралашуви зарурати келиб чиқади. нархлар қуйидаги функцияларни бажарадилар: · ҳисобга олиш ёки ҳисоблаш функцияси. нархлар ҳар бир маҳсулот ва хизмат тури қанчага …
3
лаш ва қайта тақсимлаш функцияси. нарх мамлакат иқтисодиёти тармоқлари ўртасида яратилган даромадни тақсимлайди ва қайта тақсимлайди. бундан ташқари у мамлакатда яратилган даромад истеъмол ва жамғарма фондларига тақсимланишини таъминлайди. қишлоқ хўжалигида нархлар тизими · қишлоқ хўжалигида нархларнинг қуйидаги тизими ва турларидан кенг фойдаланилади: · қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини давлат томонидан харид қилиш нархлари. ҳозирда асосанпахта ва дон маҳсулотлари учун харид нархлари ўрнатилган; · деҳқон бозори нархлари. деҳқон бозорида қишлоқ хўжалик маҳсулотларига асосан улгуржи ва чакана нархлар ишлатилади. қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини йирик миқдорда харид қилувчилар улгуржи нархлардан фойдаланадилар. одатда, улгуржи нархлар чакана нархлардан анча паст бўлади. қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари пишиб етилган пайтда ишлаб чиқарувчилар ўз маҳсулотларини тезроқ сотиш маҳсадида улгуржи нархларда сотадилар. чакана нархларда асосан оила эҳтиёжлари учун маҳсулотлар сотиб олинади. ихтисослашган дўконларда ҳам асосан чакана нархларда қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари сотилади; · қишлоқ зшжалигида ички ҳисоб-китобларни олиб бориш учун ҳисоб нархларидан кенг фойдаланилади. ҳисоб нархлари асосан ширкат билан шартнома асосида фаолият кўрсатаётган оила …
4
ий асосланган нархлар қилинган харажатларни тўлиқ қоплаши ва маҳсулотни ишлаб чиқариб сотувчи маълум миқдорда фойда олишни таъминлаши лозим. лекин маҳсулот нархи унинг қийматидан катта бўлмаслиги талаб қилинади. албатта, баъзан талаб ва таклиф таъсирида маҳсулотларнинг нархлари уларнинг қийматидан баланд бўлиши, бундай ҳолат қисқа муддат давом этиши мумкин. маҳсулот нархи унинг қийматидан узоқ муддат баланд бўлиши мумкин эмас. маҳсулот ва хизматлар нархлари 3 та функцияни бажаради. биринчи функцияси – ҳисобга олиш функциясидир. бу функция ёрдамида маҳсулотларни ишлаб чиқариш учун қилинган харажатлар ҳисобга олинади. иккинчи функцияси – рағбатлантириш функциясидир. нарх орқали у ёки бу маҳсулот ишлаб чиқариш, тадбиркорлик рағбатлантирилади. тақсимлаш ва қайта тақсимлаш – нархнинг учунчи функциясидир. ҳозирда қишлоқ хўжалигида турли нархлар ишлатилади. бу нархлар, нархлар тизими, деб юритилади. фойдаланилган адабиётлар: 1. ўзбекистон республикасининг «фермер хўжалиги тўғрисида»ги қонуни. - т.: «адолат», 1998. - 19б. 2. ўзбекистон республикасининг «деҳқон хўжалиги тўғрисида»ги қонуни. - т.: «адолат», 1998. - 16б. 3. ўзбекистон республикасининг «давлат ер фондининг …
5
ўғрисида”ги ўзбекистон республикаси президентининг фармони. “халқ сўзи” газетаси, 15 июн 2005 йил. 8. “микрофирмалар ва кичик корхоналани ривожлантиришни рағбатлантииш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ўзбекистон республикаси президентининг фармони. “халқ сўзи” газетаси, 20 июн 2005 йил. www.ziyonet.uz 1 6

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "агросаноат мажмуаси тармоқлари маҳсулотларининг нархлари"

1355625638_41092.doc www.arxiv.uz режа: 1. “нарх” тушинчаси, унинг моҳияти ва функциялари 2. қишлоқ хўжалигида нархлар тизими “нарх” тушинчаси, унинг моҳияти ва функциялари иқтисодий категориялар орасида энг мураккаби ва ўзида барча омилларни ифодалашибўйича нархга тенг келадигани кам. айрим иқтисодий адабиётларда “нарх”, айримларида “баҳо” тушинчаси ишлатилади. биз бу сўзларнинг моҳиятида бир нарсани кўрамиз. нарх – маҳсулот қийматининг пулда ифодаланишидир. бу ерда қиймат қонуни амал қилади. нархнинг талаб ва таклиф асосида қиймат атрофида ўзгариб туриши қиймат қонунининг мазмунини ифодалайди. бозорда маҳсулотлар нархларининг қандай бшлиши кўплабомилларга боғлиқ. шулардан энг асосийси талаб ва таклиф миқдорининг бир – бирига мос келишидир. албатта, бу умумий қоида узоқ муддатга сақланиб ...

DOC format, 45.0 KB. To download "агросаноат мажмуаси тармоқлари маҳсулотларининг нархлари", click the Telegram button on the left.