mexanik ishlov berilgan yuza sifatini baholashning zamonaviy usullari

DOCX 17 pages 312.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 312.8 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mexanik ishlov berilgan yuza sifati referat mavzu: mexanik ishlov berilgan yuza sifatini baholashning zamonaviy usullari reja: 1. yuza g’adir-budurligini me’yorlash va belgilash tizimi 2 g’adir-budurlik ko’rsatkichlari va uning sonli qiymatlarini tanlash. 3. yuza qatlamini fizik-mexanik xossalari 4 yuza g’adir – budurligiga ta’sir etuvchi omillar 5.yuza sifatini mashina detallarini ekspluatatsion xususiyatlariga ta’siri. 1. yuza g’adir-budurligini me’yorlash va belgilash tizimi standartga binoan yuzaning g’adir-budurligi – yuzaning, masalan, asos uzunlik ℓ yordamida ajratib ko’rsatilgan nisbatan kichik qadamli notekisliklarning majmui. asos uzunlik ℓ– yuzaning g’adir-budurligini tasniflovchi notekisliklarni ajratish uchun foydalaniladigan asos chiziq uzunligi. asos chiziq (yuza) – berilgan geometrik shaklning chizig’i (yuzasi) bo’lib, profil (yuza)ga nisbatan ma’lum tartibda o’tkaziladi va yuzaning geometrik ko’rsatkichlarini baholash uchun xizmat qiladi. g’adir-budurlik detal yuzaki qatlamlarining qirindisi hosil bo’lish natijasida paydo bo’lgan plastik deformatsiyasi, kesuvchi qirralarning notekisliklari detal yuzasida aks etishi, ishqalanishi, yuzadan materlal parchalari yulib olinishi va boshqa sabablar tufayli paydo bo’ladi, g’adir-budurlikning sonli qiymatlari yagona asos deb …

2 / 17

shonchli baholash uchun o’lchashni yuzaning har xil joylarida bir necha marta qaytarish, o’lchash natijasi sifatida bir nechta baholash uzunliklarida o’lchangan g’adir- budurliklarning o’rtacha arifmetik qiymatini qabul qilish lozim. baholash uzunligi l– g’adir-budurlik ko’rsatkichlarining qiymatlari baholanadigan uzunlik. uning tarkibida bir yoki bir nechta asos uzunlik ℓbo’lishi mumkin. asos uzunlik ℓ ning qiymatlari quyidagi qatordan tanlanadi 0,01; 0,03; 0,08; 0,25; 0,80; 2,5; 8; 25 mm. o’zbekiston respublikasi standartiga (o’zrst 646-95) binoan buyumlarning qanday ashyodan va usulda tayyorlanganligidan qat’i nazar ular yuzasining g’adirbudurligini miqdoriy ravishda bitta yoki bir nechta ko’rsatkichlar orqali baholash mumkin: -profilning o’rtacha arifmetigi -ra; -profil notekisliklarining o’nta nuqtasi bo’yicha aniqlangan balandiigi -rz; - profil notekisliklarining eng katta balandiigi- rmax; -profil notekisliklarining o’rtacha qadami -sm; -profil mahalliy chiqiqlarining o’rtacha qadami s, profilning nisbiy tayanch uzunligi lp (1 rasm). ra ko’rsatkichi afzal hisoblanadi. standart tuk bilan qoplangan va shunga o’xshash yuzalar uchun qo’llanilmaydi. standartga, shuningdek, materlallardagi nuqsonlar (g’ovaklar, kavaklar, darzlar) yoki tasodifiy …

3 / 17

i ra – asos uzunlik(ℓ) chegarasida profil og’ishlari mutlaq o’lchamlarining o’rtacha arifmetik qiymati, ya’ni: bu yerda; ℓ – asos uzunlik; n – asos uzunlik chegarasida tanlangan profil nuqtalarining soni; yi – profilning tanlangan nuqtasi bilan o’rta chiziq orasidagi masofaning mutloq qiymati. profil notekisliklarining o’nta nuqtasi bo’yicha aniqlangan balandiigi rz – asos uzunlik( ℓ) chegarasida profilning eng katta beshta cho’qqi balandiigi va beshta chuqurchasi chuqurligi o’rtacha mutloq qiymatlarining yig’indisi, bu yerda; ypi -profilning eng katta i cho’qqining balandiigi; yvi - profilning eng katta i chuqurchasining chuqurligi. 2 g’adir-budurlik ko’rsatkichlari va uning sonli qiymatlarini tanlash. detallar yuzalarining g’adir-budurligiga bo’lgan talablar buyumning sifatini ta’minlash uchun yuza vazifasiga qarab joriy qilinishi lozim. agar bunga zaruriyat bo’lmasa, yuzaning g’adir-budurligi nazorat qilinmaydi. ko’rib chiqilgan ko’rsatkichlar majmui har xil vazifali yuzalar uchun asoslangan g’adir- budurliklarini belgilash imkonini tug’diradi. masalan, ma’suliyatli detallarning ishqalanuvchi yuzalari uchun ra (yoki rz), rmax va tp ning joiz qiymatlari hamda notekisliklarning yo’nalishi, davriy …

4 / 17

yatlarini yaxshiroq baholash uchun uning balandiik, qadam hamda shakl ko’rsatkichi tp ni bilish lozim. tarangli o’tqizmalarning yeyilishga chidamliligi, kontakt bikrligi, mustahkamligi va biriktirilgan detallar yuzalarining boshqa foydalanish xususiyatlari kontaktning haqiqiy maydoniga bog’liq. ishchi yuklanish ostida hosil bo’ladigan tayanch maydonini aniqlash uchun profil nisbiy tayanch uzunligi tp ning egri chiziqlari ko’rinadi. buning uchun chiqiqlar va chuqurchalar chiziqlari orasidagi masofa t ning tegishili qiymatlari bo’yicha bir nechta profil kesimining satxlariga bo’linadi, har bir kesim uchun tp qiymati aniqlanadi va tayanch uzunligi o’zgarishining egri chizig’i ko’riladi tp qiymatini tanlashda shuni ko’zda tutish kerakki, uning kattalashishi bilan ishlov berish borgan sari ko’proq mehnat talab qiladigan jarayonlar qo’llanadi; masalan, tp = 25 % bo’lsa tokar dastgohida toza ishlov berish, tp=40% bo’lsa xonlash (inglizcha honing – charxlash, ya’ni abraziv chorqirra doiralar bilan ishlov berish, doiralar ham aylanadi ham oldi-orqaga harakat qiladi) zarur. ma’suliyatsiz yuzalar uchun g’adir-budurlik texnikaviy estetika, korrozion chidamlik va ishlash texnologiyasiga qarab belgilanadi. yuza …

5 / 17

likda aniqlanishi zarur bo’lsa, g’adir-budurlikka bo’lgan talablarda uning qiymati ko’rsatilmaydi. ko’rsatkichlarning nominal qiymatlari g’adir-budurlik ko’rsatkichlari o’rta qiymatlarining nominal qiymatidan joiz og’ishlari % hisobida ko’rsatilishi lozim, masalan, 10, 20, yoki 40 %. og’ishlar bir tomonlama yoki simmetrik bo’lishi mumkin [8]. 2-rasm. har xil shaklli, lekin ra ning bir qiymatiga ega bo’lgan yuza notekisliklari profillarining sxemasi ko’rsatkichlarning nominal qiymati ko’rsatilgan g’adir-budurlikka bo’lgan talablar faqat ma’suliyatli detallarga joriy etilishi tavsiya qilinadi. yuza g’adirbudurligiga talablar joriy qilinmagan bo’lsa yuza nazorat qilinmaydi. notekisliklar yo’nalishiga bo’lgan talablar asoslangan hollarda va u yuzaning sifatini ta’minlovchi yagona usul bo’lsa, ishlov usuli (yoki usullarning ketma- ketligi) ko’rsatiladi. eng kichik ishqalanish koeffisienti va ishqalanuvchi detallarning yeyilishi harakati va notekisliklar yo’nalishlari bir-biriga mos kelmaganda, masalan, superfinishlash yoki xonlash jarayonida hosil bo’lgan notekisliklarning ixtiyoriy yo’nalishida ta’minlanadi. 3. yuza qatlamini fizik-mexanik xossalari mashina detallari yuza qatlamini fizik-mexanik xossalari ishlov berish jarayonida kuch va issiqlik omillarini yig’ma ta’siri natijasida o’zgaradi. tig’li asboblar bilan ishlov …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mexanik ishlov berilgan yuza sifatini baholashning zamonaviy usullari"

mexanik ishlov berilgan yuza sifati referat mavzu: mexanik ishlov berilgan yuza sifatini baholashning zamonaviy usullari reja: 1. yuza g’adir-budurligini me’yorlash va belgilash tizimi 2 g’adir-budurlik ko’rsatkichlari va uning sonli qiymatlarini tanlash. 3. yuza qatlamini fizik-mexanik xossalari 4 yuza g’adir – budurligiga ta’sir etuvchi omillar 5.yuza sifatini mashina detallarini ekspluatatsion xususiyatlariga ta’siri. 1. yuza g’adir-budurligini me’yorlash va belgilash tizimi standartga binoan yuzaning g’adir-budurligi – yuzaning, masalan, asos uzunlik ℓ yordamida ajratib ko’rsatilgan nisbatan kichik qadamli notekisliklarning majmui. asos uzunlik ℓ– yuzaning g’adir-budurligini tasniflovchi notekisliklarni ajratish uchun foydalaniladigan asos chiziq uzunligi. asos chiziq (yuza) – berilga...

This file contains 17 pages in DOCX format (312.8 KB). To download "mexanik ishlov berilgan yuza sifatini baholashning zamonaviy usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: mexanik ishlov berilgan yuza si… DOCX 17 pages Free download Telegram