ba’zis chiziqlarning tenglamasi va formulasi

DOCX 12 pages 204.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 204.0 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

guliston davlat universeteti axborot texnologiya fakulteti matematika va informatika yo’nalishi 9_21- guruh talabasi rajabov jahongirning topologiya va deffirinsial geometriya fanidan mustaqil ishi ba’zi chiziqlarning tenglamasi va formulasi reja: 1.ba’zi chiziqlarning tenglamalari 2.ba’zi chiziqlarning tenglamasi va formulasi 3.ba’zi chiziqlarning tenglamasi va formulasiga doir masalalar 1. tekislikda dekart reper o`rnatilgan bo`lsin. m(x,y) nuqtalarning l to`plamiga tegishli istalgan nuqtalarning b reperdagi (x,y) koordinatalarini (1) ko`rinishda ifodalash mumkin bo`lib, funksiyalar kesmada uzliksiz bo`lsa va t parametrning kesmadagi turli qiymatlarida l to`plamning turli nuqtalari mos qo`yilsa, u holda l nuqtalar to`plamiga tekis elementar egri chiziq deb ataladi. (1) ifodalarni elementar chiziqning parametrik tenglamalari deyiladi. t-parametr fizik miqdor – vaqt bo`lishi ham mumkin. tekis elementar chiziqni yoki (2) ko`rinishda ham ifodalash mumkin. bo`lsin. i- ni segmentlarga ajrataylik . ta`rif. i bog`lanishli to`plamning har bir segmentida (1) ko`rinishda ifodalangan nuqtalar to`plami elementar egri chiziq tashkil etsa, u holda l to`plam barcha egri chiziqlarning birlashmasidan iborat bo`lib, uni …

2 / 12

urli qiymatlariga l to`plamning turli nuqtalari mos kelsa, u holda l-ni elementar fazoviy egri chiziq deyiladi. (4) l-ning parametrik tenglamalaridir. fazoviy soda egri chiziq tushunchasini va ta`rifini soda egri chiziqdagi kabi kiritish mumkin. sodda fazoviy egri chiziqni va sirtlarning kesishish chizig`i sifatida olish ham mumkin. ushbu egri chiziq ixtiyoriy m(x,y,z) nuqtasining koordinatalari (5) sistemani qanoatlantiradi. (5) sistema fazoviy egri chiziqni aniqlashi uchun (6) matritsaning rangini 2 ga teng bo`lishi talab qilinadi. masalar 1-masala bernulli lemniskatasining dekart va qutb koordinatalr bo`yicha tenglamasi tuzilsin. yechish. bernulli lemniskatasi kassini ovalining xususiy holi bo`lib, oval tenglamasidan kelib chiqadi. kassining ovali. har biridan va nuqtalargacha bo`lgan masofalar ko`paytmasi o`zgarmas son ga teng bo`lgan tekislikdagi nuqtalar to`plamiga kassining ovali deyiladi. bu chiziq tenglamasini aniqlash uchun ( ) to`g`ri chiziqni ox o`q deb qabul qilamiz. kesma o`rtasidan ga perpendikulyar qilib, oy o`q o`tkazamiz. oxy dekart sistemada va nuqtalar koordinatalarini aniqlash uchun . kesma uzunligini 2c ga teng …

3 / 12

burchaklar o`xshash , bo`lgani uchun 3-masala. to`rt yaproqli gulning qutb koordinatalar bo`yicha tenglamasi tuzilsin. uzunligi 2a ga teng ab kesmaning uchlari ox va oy o`qlari bo`ylab sirpansin. koordinatalar boshi bo`lgan o nuqtadan ab kesmaga perpendikulyar tushuramiz. ta`rif. koordinatalar boshidan ab kesmaga tushurilgan perpendikulyar asoslarining geometrik o`rniga to`rt yaproqli gul deyiladi. om=, =0 belgilaylik, dan dan shartiga ko’ra demak desak . 4. vint chiziq. fazoda oxyz dekart koordinatalar sistemasi o`rnatilgan bo`lsin. o`zgarmas a uzunlikdagi ab kesma oz o`qqa perpendikulyar bo`lib, uning a uchi shu o`qda yotsin. ta`rif. (oz) o`qqa perpendikulyar kesmaning a uchi oz o`q bo`ylab siljib o`q atrofida shunday aylansaki, kesmaning oz o`qdagi uchi aylanish burchagi ga proporsional yo`lni bosib o`tsin.kesmaning ikkinchi b uchining iziga vint chiziq deyiladi. masala. vint chiziqning parametrik tenglamasi tuzilsin.. xulosa. vint chiziqning vektorli parametrik tenglamasi bo`lib, x esa uning koordinata ko`rinishdagi tenglamasidir. vint chiziq doiraviy silindrning yon bag`ir chizig`idir. 5. sikloida. a radiusli aylana biror …

4 / 12

chizadi. ushbu chiziqlarning parametrik tenglamari tuzilsin. yechish. a) qutb koordinatalar sistemasini o`rnatamiz. m nuqtaning vaziyatini r=d(o,m) masofa, -geografik kenglik va geografik uzodlik bo`yicha aniqlanadi. masala shartiga ko`ra , bunda va shartdan r- ni aniqlaymiz. va uni quyidagi formulaga qo`yamiz. xulosa. bunda b) 7. fazoviy chiziq qaysi sirtlarning kesishish chizigi bo`lishi mumkin? javob: sirtlarning kesishmasi. 8. chiziq tenglamalar orqali berilgan bo`lsin. yakobi matritsasi ning rangi r = 2. tenglamalardan birinchisi o(0,0,0) markazli r radiusli sfera, 2- esa o nuqtadan o`tuvchi tekislik. kesimni aniqlang. 9. bir aylana 2- aylana bo`ylab tashqaridan sirpanmay g`ildirasa, harakatdagi aylanada ko`rsatilgan nuqtaning chizgan iziga episikloida deyiladi. yechish. berilgan aylana, ω´ harakatlanuvchi aylana bo`lsin. oxy dekart koordinatalar sistemasini o`rnataylik. boshlang`ich momentda ω´ va ω aylanaga nuqtagada urinsin. t-momentda m vaziyatga ko`tariladi va izlangan chiziqda yotadi. ω aylanada aylanada bunda ko’ramizki m nuqtaning koordinatalarini topamiz. . (6) va (7) ni (5) ga qo`yamiz. (9) va (10) ni (8) ga …

5 / 12

ba’zis chiziqlarning tenglamasi va formulasi - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ba’zis chiziqlarning tenglamasi va formulasi"

guliston davlat universeteti axborot texnologiya fakulteti matematika va informatika yo’nalishi 9_21- guruh talabasi rajabov jahongirning topologiya va deffirinsial geometriya fanidan mustaqil ishi ba’zi chiziqlarning tenglamasi va formulasi reja: 1.ba’zi chiziqlarning tenglamalari 2.ba’zi chiziqlarning tenglamasi va formulasi 3.ba’zi chiziqlarning tenglamasi va formulasiga doir masalalar 1. tekislikda dekart reper o`rnatilgan bo`lsin. m(x,y) nuqtalarning l to`plamiga tegishli istalgan nuqtalarning b reperdagi (x,y) koordinatalarini (1) ko`rinishda ifodalash mumkin bo`lib, funksiyalar kesmada uzliksiz bo`lsa va t parametrning kesmadagi turli qiymatlarida l to`plamning turli nuqtalari mos qo`yilsa, u holda l nuqtalar to`plamiga tekis elementar egri chiziq deb ataladi. (1) ifodalarni element...

This file contains 12 pages in DOCX format (204.0 KB). To download "ba’zis chiziqlarning tenglamasi va formulasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ba’zis chiziqlarning tenglamasi… DOCX 12 pages Free download Telegram