tishlar

DOCX 115,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1538899448_72694.docx tishlar reja: 1. tishlar 2. tishning tuzilishi tishlar (dentes) chaynash apparatining muhim bir qismi hisoblanadi. ularda ikki xil generatciya bo’ladi. oldin sut tishlar (20 dona) paydo bo’lib, keyin ular doimiy tish (28-32 dona) lar bilan almashinadi. anatomik jihatdan tishda t o j, b o’-yin, ildiz qismlar, gistologik jihatdan esa e m a l, d e ntin, tcement, pul’pa hamda pernodont (tish atrofi to’qimasi) tafovut etiladi. taraqqiyoti. embrion taraqqiyotining 7 - 8 - haftasida og’iz bo’shlig’i epiteliysi o’zining ostida yotgan mezenximaga uzunasiga epitelial plastinka hosil qilib botib kiradi. oldingi epitelial plastinkadan og’izning dahliz qismi hosil bo’lsa, orqa plastinkadan yuqori va pastki tish plastinkalari bunyodga keladi. bir ildizli tishlar hosil bo’lishida birlamchi og’iz bo’shlig’ining dahliz tubidagi epiteliy mezenximaga botib kirib, murakkab epitelial tasmani ho-sil qiladi. ko’p ildizli tishlar paydo bo’ladigan erda epiteliy tasmalari alohida bo’ladi. tish plastinkasining ichki yuzasidan emal’ a’zolarini hosil qiluvchi epileliy to’plamlari tish kurtaklar i (germen dentis) paydo …
2
ik to’planishi natijasida bir-biridan uzoqlashadi va shakli yulduzsimon ko’rinishga ega bo’lib qoladi. bu hosila emal’ a’zosining pul’pasi deb atalib, keyinchalik u emal’ kutikulasini (cuticula enameli) hosil qilishda qatnashadi. tish kurtagining takomillashishi bilan emal’ a’zosi va tish so’rg’ichini o’rab turgan mezenxima ham talay o’zgarishlarga uchraydi. u zichlashadi va tish qopchasini (sacculus dentis) hosil qiladi. 3- oy oxirlarida emal’ a’zosi tish plastinkasi-dan butunlay ajraladi. dentin gistogenezi homila hayotining 4- oylaridan boshlanadi. tish so’rg’ichining bevosita enameloblastlar ostida yotgan mezenxima hujayralari kattalashib, ularning tcitoplazmasida rnk miqdori oshadi va ular dentin hosil qiluvchi odontoblast hujayralari nomini oladi. odontoblastlar differentcirovkasi tish so’rg’ichining yon tomonlariga nisbatan uch qismida erta boshlanib, aktivroq ketadi. odontoblastlar radial joylashgan, noksimon shakldagi bo’ychan hujayralar bo’lib, aniq 194-rasm. tish taraqqiyotining boshlang’ich davri. zmach’ orgshsh (a’zosi). gematok-silin-eezin bilan bo’yalgan. 06. 10, ok. 10. 1-sg’iz shillkq qavatining epiteliysi; 2 - chmal’ orgashshing tpshqi hujayralari ; 3 - ;mal’ organining pul’pasi; 4 - =mal’ organining ichki …
3
kanalchalar - dentin kanalchalari sistemasining hosil bo’lishiga sabab bo’ladi. predentinning emalga chegaradosh qnsm- 195-rasm. tish taraqqiyotining keyingi davri. emal’ va dentinning hosil bo’- lishi. gematoksilin-eozin bilan bo’yalgan. 06. 10, ok. 10. 1 - mezenxima; 2 - ameloblastlar (enameloblastlar); 3 - emal’; 4 - dentin; 5 - preden-tin; 6 - odontoblastlar; 7 - tish pul’pasi. larida ham ohaklanish ro’y bermasligi sababli bu erda interglobulyar bo’shliqlar paydo bo’ladi. so’ngra radial prekollagen tolalar ma’lum bir qalinlikka ega bo’lib, ularning hosil bo’lishi to’xtaydi va dentinning rivojlanishi sekinlashadi. keyincha-lik tangentcial (qiya) yo’nalgan kollagen tolalar paydo bo’la boshlaydi. bu tolalar prekollagen bosqichisiz to’g’ridan-to’g’ri paydo bo’ladi; mana shu tolalar hisobiga pul’pa atrofida dentin hosil bo’ladi. dentin hosil bo’lishi bilan emalning taraqqiyoti boshlanadi. dastavval enameloblast hujayralarining dentinga qaragan qismi cho’ziladi va o’simtalar hosil qiladi va emal’ prizma-larshsh hosil qiladi. emal’ hosil bo’lishi boshlannshn bilan 196-rasm. tish taraqqiyoti. 06. 40, ok. 10. 1 -enameloblastlar; 2 - emal’; 3 - …
4
bo’lib, so’ng unda ohak-lanish jarayoni ro’y beradi. shunday qilib, har bir emal’ hosil qiluvchi hujayralar emal’ prizmasiga aylanadi. emalning keyingi rivojlanishi jarayoni davomida enameloblastlar kichrayib, dentindan uzoqlashadi. tishning chiqishi bilan enameloblastlar reduktciyaga uchraydi va emal’ a’zosining hosilasi kutikula bilan qoplanadi. emal’ organining tashqi hujayrala-ri esa milk epiteliy hujayralari bilan qo’shilib ketadi-da, so’ngra emiriladi. tcement hosil bo’lish jarayonida tish qopchasining tish ildizi sohasidagi mezenximada tcementoblastlar paydo bo’ladi. tcemen-toblastlarning hujayra oraliq moddasini ishlab chiqarishi va bu erda kal’tciy tuzlarining yig’ilishi bilan tcement hosil bo’ladi. tish qopchasining tashqi qismi tish bog’lamlari - periodont-ga aylanadi. odontoblastlar ostidagi mezenxima siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to’qimaga aylanadi va pul’pani hosil qiladi. bu biriktiruvchi to’qimada qon tomirlar paydo bo’ladi. shunday qilib, epiteliydan faqat emal’ hosil bo’ladi, dentin, tcsment, pul’pa, periodont esa mezenximadan rivojlanadi. emal’ organi esa takomillashayotgan tishlarning shaklini belgilovchi tuzilma hisoblanadi. doimiy tishlarning taraqqiyoti asosan em-briogenezning 4-oyining oxiri va 5-oyining boshlarida boshla-nadi. bular ham tish plastinkasi va …
5
emal’ tishning toj qismini qoplab turadi (197-rasm). emalning qalinligi tishning hamma srida bir xil emas. tish bo’yining chekkasida uning qalinligi 0,01 mm, chaynov yuzasida 1,62-3,5 mm. mineral tuzlarga boyligi va kristallar-ning joylashishi emalning qattiqligini ta’minlaydi. qattiq-ligi jihatidan emal’ kvartc va appatit o’rtasida turadi. emal-da mineral tuzlar miqdori 96%- anorganik moddalarning ko’p qismini kal’tciy karbonat va kal’tciy fosfat tuzlari tashkil qiladi. qal’tciy ftor birikmasi 4% ga yaqim. organik moddalar 3,5% bo’lib, mukoproteid va oqsillardan tashkil topgan. emal’ yuzasi yupqa nasmit pardasi bilan qoplangan. bu parda tishning bo’yin qismida milk epiteliysi bilan tutashib ketadi. emal’ yo’g’onligi 3-5 mkm bo’lgan emal’ prizmalaridan (pristma ena-meli) tuzilgan. emal’ prizmalari cho’ziq, 5-6 qirralik tuzil-madir. 10-20 ta prizmalar tutamlar hosil qilib yotadi. har bir prizmaking ustki pardasi bo’lib, u qoramtir rangga bo’yaladi va v prizmaning o’ziga nisbatan organik moddani ko’proq tutadi. prizmalar orasida kamroq ohaklangan elimlovchi modda bo’ladi. elektron mikroskopik kuzatishlarga qaraganda emalning organik asosi juda ingichka …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tishlar"

1538899448_72694.docx tishlar reja: 1. tishlar 2. tishning tuzilishi tishlar (dentes) chaynash apparatining muhim bir qismi hisoblanadi. ularda ikki xil generatciya bo’ladi. oldin sut tishlar (20 dona) paydo bo’lib, keyin ular doimiy tish (28-32 dona) lar bilan almashinadi. anatomik jihatdan tishda t o j, b o’-yin, ildiz qismlar, gistologik jihatdan esa e m a l, d e ntin, tcement, pul’pa hamda pernodont (tish atrofi to’qimasi) tafovut etiladi. taraqqiyoti. embrion taraqqiyotining 7 - 8 - haftasida og’iz bo’shlig’i epiteliysi o’zining ostida yotgan mezenximaga uzunasiga epitelial plastinka hosil qilib botib kiradi. oldingi epitelial plastinkadan og’izning dahliz qismi hosil bo’lsa, orqa plastinkadan yuqori va pastki tish plastinkalari bunyodga keladi. bir ildizli tishlar hosil bo’lishida bi...

Формат DOCX, 115,5 КБ. Чтобы скачать "tishlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tishlar DOCX Бесплатная загрузка Telegram