umrtqalilar yoki bosh skeletlilar

DOC 41,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1426074374_60461.doc umrtqalilar yoki bosh skeletlilar (vertebrata yoki craniota) umumiy harakteristika reja: 1. umrtqalilar yoki bosh skeletlilar kenja tipi sistematikasi. 2. umrtqalilar yoki bosh skeletlilar tuzilishi, biologiyasi va taraqiy etishi. 3. to’garak oizlilar sinfi. daryo minogasi. 4. muskullar. 5. to’garak oililar filogeniyasi. 1. umrtqalilar yoki bosh skeletlilar sistematikasi yuqoridagi kenja tipning dastlabki vakillari kam harakatlanib hayot kechiradigan, suv oqimi bilan kirgan hayvonlarni eb, passiv ravishda ovqatlanadigan va boshqa jinsning bo’lish – bo’lmasligiga qaramay, jinsiy mahsulotlarini vaqt-bevaqt suvga tashlab, passiv ravishda o’rchiydigan hayvonlar bo’lsa, umrtqalilar, ularning aksicha urochilarini ham, ovqatni ham aktiv ravishda harakatlanib, yurib axtarib topadigan, ovqatni oiz organlari bilan tutib oladigan hayvonlardir. tuban xordalilardan ajratib turadigan ana shu muhim biologik xususiyatlari tufayli bosh skeletlilar bir muncha yuqori tuzilgan. bu asosan, ularda urochilarni va ovqatni qidirib topishga yordam beradigan ancha mukammal sezuv va harakat organlari, sezuv organlaridan ta’sirni qabul qilib, butun gavdani ildam va mukammal harakatlarni tartibga solib turadigan hamda ancha …
2
gan tuban formalarini gavdasi tipik uzunchoq, gavda faqat uch bo’limga – bosh (caput) tana (corpus) dum (sauda) va suzgich qanotlarni ko’rish mumkin. quruqlikda yashovchilarida esa to’rtinchi bo’lim bo’yin (collum) hosil bo’ladi. ularda qo’l oyoqlarni paydo bo’lishi quruqlikda yurishiga xizmat qiladi. tashqi qatlam (terisi) – bajaradigan funkstiyasi jixatidan eng muhim organdir. teri o’z ostidagi organlarni mexanik shikastlardan, suvni ortiqcha yo’qotishdan, kuchli yorulikni zararli ta’siridan, suvni ortiqcha yo’qotishdan, moddalar almashinuvida (nafas olish, ayrish) sezishda qatnashadi. teri ikki qismdan: epidermis (tashqi) korium (chin teri). terining ikkala qatlami xar xil skelet tuzilmalarini: korium-tuban baliqlarining plakoid tangachasi bilan uning hosilasini, tishlarni, teri suyaklarini va yuqori tuzilgan baliqlarning suyak tangachalarini: epidermis-sudralib yuruvchilarning shox tangachalari va uning hosilalarini – qushlarning patlarini va sut emizuvchilarning jun va sochlarini hosil qiladi. bundan tashqari, epidermisdon teri bezlari paydo bo’ladi. skeleti – uchga: o’q skelet, bosh skelet va oyoq skeletlariga bo’linadi. nerv sistemasi – umrtqalilarning nerv sistemasi orqa miya va bosh …
3
orat. hid bilish organi – to’garak oizlilardan tashqari, barcha umrtqalilardan juft bo’ladi. bu organ sodda holda ikkita hid bilish xaltachasidan iborat bo’lib, ichki devori talay burmalar hosil qiladigan parda bilan qoplangan. hazm qilish organlari – hazm nayi bilan-jigar va oshqozon osti bezidan iborat. hazm nayi – oiz bo’shlii, halqum, qizilo’ngach, oshqozon, ichakka bo’linadi. nafas olish organlari – suvda yashovchi umrtqalilarning nafas olish organlari jabra (branchioe) dan iborat. quruqda yashovchi umrtqalilarning nafas organlari o’pka (pulmones), o’pka ba’zi baliqlarda ham bo’ladi. eng sodda o’pka qorin tomonidan halqumga tutashib turadigan, yupqa devori bo’lgan mayda katakchali bir judat xaltachadan iborat. qon aylanish sistemasi – umrtqalilarning qon aylanish sistemasi hamma vaqt tutash bo’ladigan chin qon aylanish sistemasidan va tutashmas limfa sistemasidan iborat. chin qon aylanish sistemasida qon - oq va qizil tanalari qalqib yuradigan suyuqlik (qon plazmasi) qonda (gemoglobin) qizil rang beradi. qon tomirlari - qonning qaysi tomonga oqishiga qarab arteriyalar va venalar. (mis. kel. …
4
ta) daryo minogasi (jampetra fluviatilis) bu sinfning bizning davrimizga qadar yashab kelgan birdan-bir vakillari minogalar (petromyzones) bilan miksinalar (myxini) hozirgi zamondagi umrtqalilarning eng soddalaridir. bu sinfdaga haqiqiy ja bo’lmaydi, ularning oiz teshigi bevosita tashqariga ochilmay. balki o’ziga xos so’rich varonkaning tagiga ochilgan. bular 2 ta kenja sinfga bo’linadi. 1. minogalar (petromyzones) 2. miksinalar (myxini) daryo minogasi – daryo minogasi chala parazitlarcha xayot kechiradi va tirik hamda karaxt baliqlarning gavdasiga so’richi bilan yopishib qonini so’rib yashaydi. tashqi ko’rinishi – bo’yi 40 smgacha boradi va ilonga o’xshaydi. tanasi uch qismga bosh, tana va dum qismlarga bo’linadi va chegarasiz bir-biri bilan qo’shilib ketgan. boshining oldingi qismini pastida oiz varonkasi joylashgan. oiz oldi varonkasining yon va ustki tomonlarida o’ziga xos shox tishlar, til-tilning uchlarida ham bir qancha mayda tilchalar bor. boshning ikki yon tomonida bir juft ko’zi bor. ikkila ko’z o’rtasida bitta toq burun teshigi bor. boshining ikki yon tomonidan mayda yumaloq jabra teshiklari …
5
- bularda tana va dum muskullari juda ham sodda tuzilgan. tana va dum bo’linmalarining muskullari to’ri qator bo’lib o’rnashgan biriktiruvchi to’qima bilan bir-biridan ajralgan muskul segmentlaridan iborat. markaziy nerv sistemasi – bir-biridan aniq ajralgan bosh miya va orqa miyaga bo’linadi. hid bilish organi – tashqi toq (bitta) burun teshigidan iborat. ovqat xazim qilish organlar sistemasi – oiz varonkasining oldida oiz bo’shlii bilan qo’shilgan oiz teshigi bor. oiz bo’shliida (tishli til) keyin qizilo’ngach va ichak. ichak nayining oldingi kengaygan qismi oshqozon keyingisi to’ri ichakdir. ichakni boshidan oxirigacha parda burmasi bor, bu spiral klapan deb ataladi va ichakni ovqat so’rish yuzasini kengaytiradi. bularda jigar rivojlangan, hamda oshqozon osti bezi mavjud. nafas olish organlari - boshqa umrtqalilarnikiga qarama-qarshi to’garak oizlilarning jabra xolatlari jabra yoriqlarida taraqqiy etgan. ayrish organlari – ikkita uzun lenta shaklida bo’lib-mezonefros bo’yraklar deyiladi. jinsiy organlari – urochi va erkak minogalarning toq jinsiy bezdan iborat, bu bez tana bo’shliining ko’p qismini …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umrtqalilar yoki bosh skeletlilar"

1426074374_60461.doc umrtqalilar yoki bosh skeletlilar (vertebrata yoki craniota) umumiy harakteristika reja: 1. umrtqalilar yoki bosh skeletlilar kenja tipi sistematikasi. 2. umrtqalilar yoki bosh skeletlilar tuzilishi, biologiyasi va taraqiy etishi. 3. to’garak oizlilar sinfi. daryo minogasi. 4. muskullar. 5. to’garak oililar filogeniyasi. 1. umrtqalilar yoki bosh skeletlilar sistematikasi yuqoridagi kenja tipning dastlabki vakillari kam harakatlanib hayot kechiradigan, suv oqimi bilan kirgan hayvonlarni eb, passiv ravishda ovqatlanadigan va boshqa jinsning bo’lish – bo’lmasligiga qaramay, jinsiy mahsulotlarini vaqt-bevaqt suvga tashlab, passiv ravishda o’rchiydigan hayvonlar bo’lsa, umrtqalilar, ularning aksicha urochilarini ham, ovqatni ham aktiv ravishda harakatlanib, yurib axtarib to...

Формат DOC, 41,5 КБ. Чтобы скачать "umrtqalilar yoki bosh skeletlilar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umrtqalilar yoki bosh skeletlil… DOC Бесплатная загрузка Telegram