chorva mollarini urchitish fanining xalq xo`jaligidagi ahamiyati

DOC 54.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363882211_42762.doc chorva mollarini urchitish fanining xalq xo’jaligidagi ahamiyati www.arxiv.uz reja: 1. chorvachilik tarmog`ining halq xo`jaligidagi ahamiyati, hozirgi ahvoli, iqtisodiy islohatlar. 2. dehqon (fermer) xo`jaliklarini rivojlantirishdagi chora tadbirlar. 3. chorva mollarini urchitish fanining tarixi, maqsadi va vazifalari. 4. hayvonlarni xonakilashtirishning zamoni va makoni. 5. uy hayvonlarining qadimgi ajdodlari. 6. xonakilashtirish jarayonida bo`lgan hayvonlardagi o`zgarishlar. chorvachilik – xalq xo`jaligining muhim, ajralmas tarmog`idir. chunki chorvachilik mahsulotlari aholining go`sht, sut, tuxum, asal mahsulotlariga bo`lgan talabini, sanoatning esa jun, teri, parranda patiga, dehqonchilikning o`g`itga bo`lgan ehtiyojini qondirishga xizmat qiladi. agar o`rta osiyoda chorvachilikning rivojlanish tarixiga nazar tashlasak, unda qadim zamonlardan buyon, ya`ni bronza davrida qoramollar urchitib kelinganligi ta`kidlanadi. masalan: xviii asrda qoraqalpoq o`lkasida qoramolchilik rivojlangan. кeyinchalik 1927-30 yillarda sovxoz kolxozlarning tashkil qilinishi, chorvachilikda keskin o`zgarishlarga olib kelgan. 1930 yilda o`zbekistonda birinchi chorvadorlar s`ezdi bo`lib o`tgan. xozirgi vaqtda o`zbekiston chorvadorlari oldida turgan muhim vazifa o`zimizda ishlab chiqarilayotgan chorva mahsulotlarining samaradorligi, iqtisodiy ko`rsatkichlarini yaxshilab xalqimizni ta`minlashdir. dehqon …

chorvachilikning nazariy asoslarini – zootexniya fani hal qilib beradi. zootexniya atamasini birinchi marta fransuz olimi j.bolsman 1768 yilda adabiyotda qo`llagan. zootexniya so`zi lotincha «zoo » - hayvonot , «texniya» - mahorat ma`nosini anglatadi. demak, zootexniya fani hayvonlardan yuqori mahsulot olish maxoratini o`rgatadi. zootexniya fani o`z navbatida iqtisodiyot, veterinariya, agronomiya, biologiya fanlari bilan chambarchas bog`liqdir. shunday qilib, chorva mollarini urchitish, hayvonlarning mavjud zotlarini takomillashtirish, yangi sharoitga moslashgan iqtisodiy samara beradigan yangi tiplarini barpo etish haqidagi ta`limotlarini o`rgatuvchi fandir. fanning tarixiga nazar tashlaganimizda a.g.orlov, v.i.shashkin, s.p.bestujev, p.d.mazoev, v.bekvel, m.m.bushuev kabi seleksionerlarning tug`ma mahoratiga, sezgirligiga tayangan «zavod san`ati» va davr taqozosi bilan rivojlanib borib genetika, fiziologiya, bioximiya, sitalogiya fanlariga asoslangan «chorva mollarini urchitish» degan mustaqil fanga aylandi. fanning asosiy maqsadi hayvonlarning mahsuldorlik va irsiy belgilarini yaxshilashdan iboratdir. bu esa o`z navbatida tanlash, juftlash va olingan avlodni maqsadga muvofiq ravishda o`stirish orqali amalga oshiriladi. hayvonlarning individual rivojlanishini, eksterer, interer, konstitusiyasini, mahsuldorligini va uni hisobga …

rini olib borishni ham bilishi kerak. chorva mollarini urchitish fanini bilish uchun genetikaning irsiyat va o`zgaruvchanlik ta`limotiga, biotexnologiya fanining hujayralar injeneriyasi, embrionlarni ko`chirish usullarini ham yaxshi bilishi kerak. uy hayvonlarini takomillashtirishni o`rganish o`sha hayvonning belgilarini, alomatlarini takomillashtirish, o`zgartirishga va boshqarishga yordam beradi. qishloq xo`jalik hayvonlarining kelib chiqishi va ularni xonakilashtirish ta`limotiga e.a.bogdanov, s.n.bogolyubskiy, e.f.liskun, v.v.кovalskiy va boshqalar katta hissa qo`shdilar. ibtidoiy jamoa tuzumidagi odamlarning yashash sharoiti, hayvonlarni qo`lga o`rgatishga majbur qildi. barcha turdagi hayvonlar ham tezda qo`lga o`rganavermagan. xonakilashtirish uzoq davom etgan murakkab jarayondir. masalan, mavjud 8 mingdan ortiq turdagi sut emizuvchilardan faqatgina 60 tasi xonakilashtirilgan. hayvonlarning kelib chiqishini va evolyusiyasini o`rganish uchun quyidagilarni aniqlash lozim: 1. uy hayvonlarining zoologik tizimda tutgan o`rni. buning uchun anatomik va genetik taqqoslash usuli qo`llaniladi. 2. xonakilashtirish davrida va keyingi yaxshilanish jarayonida kechgan o`zgarishlarning sabablari; 3. xonakilashtirish makoni va zamoni. buning uchun poleonalogik va arxeologik qazilmalardan, g`orlardan, xalq og`zaki ijodidan foydalaniladi. 4. uy hayvonlarini …

3. кichik osiyo, кavkaz, eronda yirik shoxli mollar, yilqilar, qo`ylar, cho`chqalar, tuyalar xonakilashtirilgan. 4. o`rtaer dengizi atrofida qoramollar, otlar, qo`ylar, echkilar, quyonlar, g`ozlar. 5. janubiy amerikada kurkalar. 6. afrikada eshaklar, cho`chqalar, itlar, mushuklar xonakilashtirilgan. xonakilashtirish jarayoni o`z navbatida ikki bosqichga bo`linadi. birinchi bosqichda qo`lga o`rgatish va ikkinchi bosqichda xonakilashtirish. inson nazorati ostida urchitilib, ularning go`shtidan, sutidan, junidan, tuxumidan kundalik hayotda foydalanilsa, uy hayvonlari deyiladi. uy hayvonlarini takomillashtirish jarayonida inson mehnati asosiy rol o`ynaydi. lekin hamma qo`lga o`rgatilgan hayvonlar ham uy hayvoni bo`lavermaydi. qo`lga o`rgatilgan hayvon uy sharoitida ko`paymaydi. (masalan: xindiston fili.). qo`lga o`rgatilgan hayvonlarda yovvoyilik alomatlari to`liq saqlanib qoladi. hozirgi davrda ham qo`lga o`rgatib, uni qo`ylar bilan chatishtirish natijasida qozoqi arharo-merinos keltirib chiqarildi. o`zbekistonning ot zavodlarida qulonlarni qo`lga o`rgatish tajribasi ijobiy natija bergan. eng birinchi qo`lga o`rgatilgan hayvon itdir. undan keyin qo`ylar, echkilar, cho`chqalar qo`lga o`rgatilgan. qishloq xo`jalik hayvonlari deganimizda, qishloq xo`jaligining biron tarmog`ini tashkil etib, uning mahsulotidan inson ehtiyoji …

ok bo`lgan. turlar 800-1200 kg keladigan, qarchig`ay balandligi 200 sm, muskuldor, shoxdor, qora qo`ng`ir tusli hayvon. u juda baquvvat bo`lganligi uchun xalq o`z qaxramonlarini tur deb ulug`laganlar. zebu (bostaurus indicns). zebularning ikkita tipi (xindiston va ariviy) mavjud. uning eng harakterli xususiyati qarchi-g`ayida o`rkachning borligidadir. shu o`rkachda ozuqa moddalari zaxira holda saqlanadi. zebu issiq sharoitga moslashgan, suti quyuq. hindiston peshonador buqalari (banteng, gaur, gayal). banteng o`rta bo`yli, keng peshonali, yo`g`on shoxli, tojdor, muskuldor hayvon hind-xitoy, indoneziya sho`rxok erlarida yashaydi. gaur – jungli o`rmonlarida yashab tirik vazni 1000 kggacha, qarchig`ay balandligi 200 smgacha keladi. gayallar vetnamda yashaydi, suti yog`dor. yak-qo`toslar. baland tog`larda yashaydi. vatani tibet tog`lari, yovvoyi va qo`lga o`rgatilganlari bor. uning asosiy xususiyatlaridan biri tanasining pastki qismi qalin jun bilan qoplangan. qoplovchi junlar uzunligi 70-90 sm. bundan tashqari, yaklarga ko`krak umurtqalari juda yaxshi rivojlangan. erkaklari 340-400 kg, urg`ochilari 230-280 kg, sutdorligi 500 kg, yog`dorligi 7-9%. transport vositasi uchun foydalaniladi. qoramol bilan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "chorva mollarini urchitish fanining xalq xo`jaligidagi ahamiyati"

1363882211_42762.doc chorva mollarini urchitish fanining xalq xo’jaligidagi ahamiyati www.arxiv.uz reja: 1. chorvachilik tarmog`ining halq xo`jaligidagi ahamiyati, hozirgi ahvoli, iqtisodiy islohatlar. 2. dehqon (fermer) xo`jaliklarini rivojlantirishdagi chora tadbirlar. 3. chorva mollarini urchitish fanining tarixi, maqsadi va vazifalari. 4. hayvonlarni xonakilashtirishning zamoni va makoni. 5. uy hayvonlarining qadimgi ajdodlari. 6. xonakilashtirish jarayonida bo`lgan hayvonlardagi o`zgarishlar. chorvachilik – xalq xo`jaligining muhim, ajralmas tarmog`idir. chunki chorvachilik mahsulotlari aholining go`sht, sut, tuxum, asal mahsulotlariga bo`lgan talabini, sanoatning esa jun, teri, parranda patiga, dehqonchilikning o`g`itga bo`lgan ehtiyojini qondirishga xizmat qiladi. agar o`rta osiyoda...

DOC format, 54.5 KB. To download "chorva mollarini urchitish fanining xalq xo`jaligidagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: chorva mollarini urchitish fani… DOC Free download Telegram