kо‘payish

ZIP 26 sahifa 177,0 KB Bepul yuklash

26 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 177,0 KB

Fayl turi ZIP

Sahifalar 26

Yangilangan Iyn 2026

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 26

kð¾âpayish reja: 1.jinssiz kð¾âpayish. 2.partenogenez. 3.jinsiy kð¾âpayish. 4.jinssiz va jinsiy kð¾âpayishning gallanishi. har qanday tirik organizmni son jihatdan oshiruvchi barcha jarayonlar, ko'payish deb ataladi. bo'linish esa biologik sistemalarning, yoki tirik organizmlarning o'sishi hisoblanadi. o'sish bu tirik organizmlarning hajm jihatdan kattalashuvidir. k. ber fikricha, "bo'linish har bir organizmning, o'z individual chegarasidan oshiqroq o'sishidir". o'sish ma'lum miqdorga yetgandan keyin, tirik massa ma'lum qismining ajralishi kuzatiladi, ya'ni ko'payish sodir bo'ladi. tirik organizmlarning muhim biologik xususiyati -ko'payishdir. har qanday organizmning hayoti, tur hayotidan qisqa bo'ladi. ko'payish orqali esa tur saqlanadi va uning hayoti davom etadi. ko'payish evolyusiya jarayonida paydo bo'lgan hodisa bo'lib, ko'payish orqali irsiy axborot nasldan naslga o'tadi, turning genotipi vafenotipi saqlanadi, individlar soni ortadi, areali kengayadi, tur ichidagi xilma-xillik ortadi. bu esa, yangi turlar paydo bo'lishiga olib keladi. ko'payishning jinssiz va jinsiy xillari mavjud. jinssiz ko'payish jinssiz ko'payish deb, somatik hujayralar hisobidan yangi organizmlar paydo bo'lishiga aytiladi. ko'payishning bu turi, qadimgi va …

2 / 26

t ki har xil hajmda bo'lishi mumkin. hayvon hujayralarining qobig'i elastik be 'lganligi uchun cho'zilib, o'rtasidan (amyobada), tikkasiga (yashil evglenada), ko'ndalangiga (tufelkada) ikkiga bo'linadi. qattiq hujayra qobig'iga ega bo'lgan bakteriyalar va suv o'tlari o'z holatini o'zgartirmasdan, hujayra markazidan to'siq hosil qiladi va ikkiga bo'linadi. mitoz kolonial formalarda hujayraviy va kolonial bosqichlarda amalga oshadi. hujayraviy bo'linish natijasida koloniya a'zolarining soni ortadi va koloniya kattalashadi. 2. ko'p bo'linish (shizogoniya). bunda, awal yadro kp bo'laklarga bo'linadi, keyin sitoplazma har bir yadroning atrofini o'rab oladi va ularning har bin mustaqil hujayraga-organizmga aylanadi. shu yo'l bilan bitta hujayradan bir qancha hujayralar hosil bo'ladi. suv o'tlarida, zamburug'larda, sodda hayvonlardan sporalilarda ko'payishning shu turi uchraydi. jumladan, calorogonium suv o'ti ellipssimon shaklga ega bo'lib, uchidaikkita chiviqsimon xivchini bor. bu o'simlik oldin o'z miqdoriga nisbatan 4 marta kattalashadi, so'ngra bo'linib, 4 ta qiz hujayra hosil qiladi. sporalilar, jumladan, bezgak kasalligini qo'zg'atuvchilar plasmodium avlodining turlari odam qonining tarkibidagi eritrositlar ichiga …

3 / 26

o'zaro qo'shilib, zigota hosil qiladi. zigota qalin po'st bilan o'ralib, spora hosil qiladi. sporaning ichida hujayralar ko'p marta mitoz yo'h bilan bo'linadi va 2 ta spora hosil qiladi. sporalar bo'linib, sporozoitlarni hosil qiladi. jinssiz ko'payish turlari (v.n.yarigin va boshqalar, 1999 bo'yicha) jadval jinssiz ko'payish [image: image1.png] ko'rsatgich ko'payish turi jinssiz jinsiy 1. hujayraning yangi avlod rivojlanishi uchun irsiy axboroti bir hujayralilarda ona hujayra; ko'p hujayralilarda ona organizmning bir yoki bir nechta somatik hujayralari ko'payish manbai hisoblanadi. ota-ona gametalar hosil qiladi. ota-ona yangi avlodga bittadan hujayra beradi. 2. ota-onalar bir individ ikki individ 3. yangi avlod genetik jihatdan ona organizmiga o'xshaydi. genetik jihatdan ota-onc organizmiga o'xshaydi. 4.hujayra mitoz meyoz 5. evolyutsion ahamiyati kam o'zgaradigan sharoitda moslanish paydo bo'ladi, stabillashtiruvchi tanlanishning ahamiyati ortadi. genetik turli-tumanlik tufayli har xil yashash sharoitiga moslashadi, tabiiy tanlanishning ahamiyati ortadi. ko'p hujayralilarning jinssiz ko'payishi, polisitogen ko'payish deb ataladi va uning quyidagi usullari bor. 1. vegetativ ko'payish. ko'payishning …

4 / 26

barglari yordamida ko'payadi. 2. kurtaklanih ko'payish. g'ovak tanlilar, kovakichlilarva'ayrimhalqali chuvalchanglarda ona organizmida kurtak hosil bo'ladi va o'sadi, yangi organizmga aylanib, malum vaqtdan keyin ona oiganizmidan ajralib, mustaqil yashaydi. 3. poliembrional ko'payish (poliembrioniya). bunday ko'payishning mohiyati shiuidan iboratki, dastlab jinsiy hujayralar o'zaro qo'shilib, zigota hosil bo'ladi. bu jinsiy ko'payish hisoblanadi. keyin zigota bo'linib, mustaqil rivojlanadigan bir nechta homilalar hosil qiladi. buning natijasida bir tuxumdan paydo bo'lgan egizaklar hosil bo'ladi. odamlarda 2 tadan 6 tagacha bir tuxumdan rivojlangan egizaklar tug'ilishi mumkin. bunday ko'payish boshqa sut emizuvchilarda, jumladan zirhlilarda, hasharotlarda ham kuzatiladi. bu hodisani 1866 yilda i. i. mechnikov birinchi marta meduzalarda aniqlagan. 4. tartibii bo'linish. bunday bo'linish ayrim kovakichlilarda va ayrim halqali chuvalchanglarda uchraydi. ssifoidlarning planula uchinkasi taraqqiy etib, yakkapolipga-ssifistomagaaylanadi.u kurtaklanish yo'li bilan ko'payishi mumkin. ssifistomaning muhim xususiyati, unda strobilyasiya jarayonining sodir bo'lishidir. bundapolip bir nechamartako'ndalangigabo'linib, bir nechta aylana disk hosil qiladi. aylanalarning chetlari qirqilgan shaklda bo'ladi. eng oxirgi aylananing markazidan, ularning …

5 / 26

ganizm bo'linib, 2 ta individ hosil qiladi. qiz individlar bir-biridan ajralishidan oldin ularda yana bo'hnish joyi hosil bo'ladi va bu jarayon ularda ham takrorlanib, bir-biri bilan bog'langan qiz chuvalchanglarv zanjirini hosil qiladi, keyin bir-biridan ajralib, mustaqil yashaydi. ba'zi kam tuklilarda oldin gavdasi bir necha bo'laklarga bo'linadi. keyin har bir bo'lakning bosh va dum qismlari paydo bo'ladi. bunday ko'payish arxitomiya deb ataladi. 5. tartibsiz bo'linish. kipriku chuvalchanglarning ba'zi vakillari, bahorda ko'ndalangiga bo'linish yo'li bilan ko'payadi. oldin chuvalchang gavdasining o'rtalaridan bo'linish halqasi hosil bo'ladi. keyin orqa qismi uchun og'iz hosil bo'ladi, qiz individlarning ajralishidan oldin ularda ham bo'linish halqalari hosil bo'ladi va ularda ham shujarayontakrorlanadi. masalan, oq planariyaning gavdasi 279 bo'lakka ajratilganda har bir bo'lakdan yangi organizm paydo bo'lgan. lentasimon chuvalchanglar licliinkasining skoleksi pufak ichida kurtaklanib, yangi skoleks hosil qiladi. keyin bu skolekslar ona skoleksdan ajralib, yangi pufak hosil qiladi. shunday qilib, bitta onkosfera lichinkasidan bir nechta parazit strobilasi, ya'ni jinsiy voyaga …

6 / 26

bilan o'raigan bo'ladi. bunda o'sishipning uchki qismi orqali amalgaoshadi. hujayrasiz organizmlarda sirkulyasiya xususiyatini sitoplazmaning to'lqinsimon harakati amalga oshiradi. organizm o'sadi, yadro bo'linadi, keyin ko'ndalang devorlar hosil bo'imaydi. mexanik kuchlanish natijasida bunday shaklsiz, amorf massa parchalarga bo'linsa, ba'zilarida o'z holicha o'sish davom etaveradi. ba'zi hasharotlar rivojlanayotgan tuxumining dastlabki bos-qichlarida o zgarishlar kuzatilmaydi. otalangan yadro bo'linadi, sariqlik hisobidan si1 oplazma miqdori ortadi, lekin hujayra membranasi hosil bo'imaydi. keyin membrananing sintezlanishi boshlanadi. yadro sitoplazma bilan o'ralgandan keyin, hujayralararo to'siqlar hosil bo'ladi. jinssiz ko'payishning morfo-fiziologik asoslari. jinssiz ko'payish hayvonot dunyosida turli-tuman yo'llar bilan amalga oshadi. ba'zi hayvonlarda jinssiz ko'payish ikkilamchi hodisa hisoblanadi. jinssiz ko'payish organizmning normal rivojlanishining buzilishi hisoblanadi. jinsiy ko'payishda boshlang'ich hujayra gametalarning qo'shilib zigota hosil qilishi, jinssiz ko'payishda esa, somatik hujayra boshlang'ich hujayra hisoblanadi.* jinssiz ko'payish jarayonlariga maydalanish, blastula, gastrulyaslya terminlarini qo'llab bo'lmaydi, embrion varaqlari tushunchasini ham hamma vaqt qo'llab bo'lmaydi. jinssiz ko'payishda filogenetik belgilar takrorlanmaydi. jinssiz ko'payishda butun organizmning, yoki uning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 26 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kо‘payish" haqida

kð¾âpayish reja: 1.jinssiz kð¾âpayish. 2.partenogenez. 3.jinsiy kð¾âpayish. 4.jinssiz va jinsiy kð¾âpayishning gallanishi. har qanday tirik organizmni son jihatdan oshiruvchi barcha jarayonlar, ko'payish deb ataladi. bo'linish esa biologik sistemalarning, yoki tirik organizmlarning o'sishi hisoblanadi. o'sish bu tirik organizmlarning hajm jihatdan kattalashuvidir. k. ber fikricha, "bo'linish har bir organizmning, o'z individual chegarasidan oshiqroq o'sishidir". o'sish ma'lum miqdorga yetgandan keyin, tirik massa ma'lum qismining ajralishi kuzatiladi, ya'ni ko'payish sodir bo'ladi. tirik organizmlarning muhim biologik xususiyati -ko'payishdir. har qanday organizmning hayoti, tur hayotidan qisqa bo'ladi. ko'payish orqali esa tur saqlanadi va uning hayoti davom etadi. ko'payish evoly...

Bu fayl ZIP formatida 26 sahifadan iborat (177,0 KB). "kо‘payish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kо‘payish ZIP 26 sahifa Bepul yuklash Telegram