bakteriya va zamburug‘lar – biozararlash manbaalari

ZIP 8 pages 59.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.5 KB

File type ZIP

Pages 8

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

bakteriya va zamburugâlar â biozararlash manbaalari reja: 1. litotrof bakteriyalar â biozararlanish qð¾âzgâatuvchilari. 2. organotrof bakteriyalar â biozararlanish qð¾âzgâatuvchilari. 3. biozararlanishni qð¾âzgâatuvchi zamburugâlarning biologik xususiyatlari. mikroorganizmlar taâsirida yogâochlar zararlanishini ð¾ârganish 19 asrda boshlangan bð¾âlsa, qogâoz, kitob va hujjatlar zararlanishi 20 asrning boshlarida, sanoatda qð¾âllaniladigan materiallarning zamburugâlar bilan zararlanishi 20 asrning ð¾ârtalarida tadqiq qilina boshlandi. maâlumotlarga kð¾âra 2-nchi jahon urushi yillarida tropik mintaqalarda har xil mamlakatlar armiyalarining kð¾âp aslaha-anjomlari mikroorganizmlar taâsirida yð¾âqotilgan. shu sababdan, masalan, yangi gvineyada avstraliya armiyasining brezent, chodir, kiyim, oyoq kiyim, rezinadan tayyorlangan buyumlar, elektr asbob-uskunalar, radiostansiyalar va b. butunlay yaroqsiz holga kelgan. materiallarga mikroorganizmlardan zamburugâlar eng katta zarar yetkazishi isbotlangan litotrof bakteriyalar â biozararlanish qð¾âzgâatuvchilari litotroflardan biozararlanishning eng faol namoyandalari sulfattiklovchi, tion, nitrifikator va temir bakteriyalaridir. ular qð¾âzgâatadigan metallar korroziyasi, beton, tosh, gâisht va boshqa materiallar yemirilishining ð¾âlchami gâoyat katta. sulfattiklovchi (sulfatreduksiya qiluvchi, desulfatlovchi) bakteriyalar (stb, dsb) â pð¾âlat, temir va alyuminiyda asosiy anaerob korroziya qð¾âzgâatuvchilaridir. taxmin …

2 / 8

0,6 30,6 16,4 ðârtacha darajada parchalangan 13 1,6 224,0 75,1 kuchli parchalangan 4 1,5 137,5 68,5 neft guruhlari tð¾âyingan karbonvorodlar aromatik karbonvorodlar polyar karbonvorodlar asfalt parchalanmagan 55% 23% 21% 2% ðârtacha darajada parchalangan 25% 21% 39% 14% kuchli parchalangan 20% 21% 41% 21% tion bakteriyalari oltingugurt va sulfatlarning har xil tiklangan birikmalarini oksidlaydi. ular tufayli murakkab metall inshootlari, tosh va temirbeton qurilmalar, rezinali asbob-uskuna va jihozlar (shina, shlang) korroziyaga uchraydi. tiobatsillalar oksidlashi mumkin bð¾âlgan oltingugurtning tiklangan birikmalari maâlum; bular â oltingugurt (sâ), vodorod sulfid, tiosulfat (s2o3â), tritionat (s3o6â), tiotsianat (cnsâ) va b. oltingugurt birikmalarini oksidlashda ajraladigan energiyani tiobatsillalar ð¾âsish va biosintez uchun qð¾âllaydi. ularning asosiy turlari thiobacillus turkumiga mansub, tayoqcha shaklli, gramsalbiy, mayda (1-4x0,5 mkm). aksariyati polyar tomonlarida xivchinchali va harakatchan. kð¾âpayishi binar bð¾âlinish orqali. baâzi turlari hujayra ichi membranalarining rivojlangan tarmoqlariga ega. nitrifikator bakteriyalar ammiakni oksidlash paytida ajratiladigan azot kislotasining taâsiri vositasida metallarda korroziya va serkovak qurilish materiallarida biozararlanish …

3 / 8

hosil qiluvchi, taksonomik jihatdan har xil guruhlarga mansub mikroorganizmlar, jumladan ipsimon bakteriyalar, sian bakteriyalari, fleksibakteriyalar va mikoplazmalar kiradi. bularni faqat shartli ravishda (oldindan shunday qilingani uchun) litotroflar guruhiga qð¾âshishadi. temir bakteriyalari 2 guruhga bð¾âlinadi. birinchi guruhga obligat atsidofil xemolitoavtotroflar kiradi. organotrof bakteriyalar â biozararlanish qð¾âzgâatuvchilari litotrof bakteriyalar anorganik moddalar ð¾âzgarishi vositasida energiya olishi uchun, asosan metalllar va boshqa anorganik qurilish va sanoat materiallarida biozararlanish qð¾âzgâatadi. organotroflar esa organik moddalarni oksidlashda hosil bð¾âlgan energiyadan foydalanadi. shu sababli ularning kð¾âpchiligi organik moddalardan tashkil topgan sanoat materiallarida faol biozararlanish qð¾âzgâatuvchilardir. shu bilan birga ulardan baâzilari hosil qiladigan agressiv metabolitlari (organik kislotalar, ammiak, vodorod sulfid va b.) bilan metallarda korroziya qð¾âzgâatadi. ayniqsa neftni qayta ishlab olinadigan yonilgâi, moylash materiallari va boshqa materiallarning bakterial parchalanishi diqqatga sazovordir. biozararlanishni qð¾âzgâatuvchi zamburugâlarning biologik xususiyatlari zamburugâlarning baâzi morfologik, fiziologik va genetik xususiyatlari ular biozararlanishni qð¾âzgâatuvchi organizmlar orasida dominant vaziyatni egallashi uchun imkon yaratadi. materiallar zararlanishi uchun atrof-muhitda mikroorganizmlar …

4 / 8

pparati taâminlaydigan metabolik xususiyatlari bilan bogâliq. zamburugâlar invertaza, amilaza, proteaza, lipaza, fosfataza, tannaza, (-aminokislotalar oksidazasi, pektin fermentlari, polifeniloksidaza, katalaza, sellyulazalar kompleksi va boshqa fermentlarni hosil qiladi. boshqa mikroorganizmlarga nisbatan zamburugâlarning fermentativ apparati juda boy. uning vositasida zamburugâlar boshqa mikroorganizmlar ishlata olmaydigan substratlarda ham har xil kimyoviy ð¾âzgartirishlar yuzaga keltiradi va bunday substratlarni ð¾âzlashtiradi. shu sabadan ular har qanday sanoat uskunasini ð¾âz vaqtidan oldin ishdan chiqara oladi. ekologik nuqtai nazardan zamburugâlar organizmlarning juda ð¾âzgaruvchan va harakatchan guruhidir. zamburugâlar ð¾âzgaruvchanligi mexanizmlaridan biri â geterokarioz. atrof-muhit sharoitlari ð¾âzgarishiga javoban geterokariotik mitseliyda u yoki bu tipga mansub yadrolar soni ð¾âzgarishi va natijada atrof-muhitning ð¾âzgargan sharoitiga zamburugâ moslashishi mumkin. tð¾âxtovsiz yangi materiallar yaratilishi va yangi biotoplar paydo bð¾âlishi jarayonida zamburugâlarning bu xususiyati muhim ahamiyat kasb etadi. mikroorganizmlar taâsirida rð¾ây beradigan bioyemirilishlar faqat qandaydir bir guruh namoyandalari emas, balki ham bakteriyalar, ham zamburugâlarni ð¾âz ichiga oluvchi kompleks taâsirida amalga oshadi. yuqorida izhor qilingan faktlar asosida, mikrobiologik …

5 / 8

yð¾ânalishlar orasida aloqa bir muncha yð¾âlga qð¾âyildi. biologik, kimyoviy va texnik kabi partnerlar (raqiblar) orasidagi aloqa biozararlanish muammolarini yechishda alohida ahamiyat kasb etadi. ular biozararlanishni inventarizatsiya va boshqa masalalarni hal qilishda faol ishtirok etadilar. material va buyumlarning biozararlovchi agentlarini inventrizatsiya qilish katta ahamiyatga ega. tirik organizmlar, zararlanish obyektlari hamda himoya usullari kiritilgan biozararlanish katalogini tuzish yangi biotsidli materiallar ishlab chiqarishda istiqbolli bashorat va tadbirlar dasturlarini yaratish uchun nihoyatda zarurdir. biozararlanishni aniqlash va katalogizatsiya qilish, nafaqat material va buyumlarga hujum qiluvchi tirik organizmlarning turli-tumanligi vaholanki biozararlash agentlar doirasining kengayib borishi bilan ham murakkablashadi. yangi materiallar va biosfera yangi himoya vosita va formalaridan foydalanadi. bugungi kunda biozararlanishlar tð¾âgârisidagi bilimlar tirik organizmlar, materiallar va mahsulotlar tuproq, suv va yer usti muhitlari sharoitidagi âtð¾âqnashuvliâ ð¾âzaro munosabatlarining murakkab mozaikasini eslatadi. biozararlanishlar bilan bogâliq bð¾âlgan xð¾âjalik vaziyatlarining bahosi va analizi mozaika barcha yacheykalarini saralash yð¾âli bilan amalga oshira olmaydi. bu masalani, hech bð¾âlmaganda kð¾âzga kð¾ârinadigan vaqtda, …

6 / 8

pravleniye povedeniyem ptits. m., 1984. 303 s. 5. ilichev v. d., bocharov b. v., gorlenko m. v. ekologicheskiye osnovi zashiti ot biopovrejdeniy. m., 1985. 261 s. 6. kurs nizshix rasteniy. m., 1981. 519 s. 7. metodi eksperimentalnoy mikologi. spravochnik. kiyev: naukova dumka, 1982, 552 s. 8. mikroorganizmi i nizshiye rasteniya â razrushiteli materialov i izdeliy / pod red. m.v. gorlenko. m., 1979. 255 s. 9. yakobi v. e. biologicheskiye osnovi predotvrasheniya stolknoveniy samoletov s ptitsami. m., 1977. 166 s. 10. ellis m.b. dematiaccous hyphomycetes. cmi, kew, surrey, england, 1971, 608 p. 11. ellis m.b. more dematiaccous hyphomycetes. cmi, kew, surrey, england, 1976, 507 p. 12. gams w., van der a h.a ., van der plaats a.j., samson r.a., stalpers j.a. cbs course of mycology. third edition. inst. of the royal neth. acad. of arts and sci., baarn, 1987, 139 p.

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bakteriya va zamburug‘lar – biozararlash manbaalari"

bakteriya va zamburugâlar â biozararlash manbaalari reja: 1. litotrof bakteriyalar â biozararlanish qð¾âzgâatuvchilari. 2. organotrof bakteriyalar â biozararlanish qð¾âzgâatuvchilari. 3. biozararlanishni qð¾âzgâatuvchi zamburugâlarning biologik xususiyatlari. mikroorganizmlar taâsirida yogâochlar zararlanishini ð¾ârganish 19 asrda boshlangan bð¾âlsa, qogâoz, kitob va hujjatlar zararlanishi 20 asrning boshlarida, sanoatda qð¾âllaniladigan materiallarning zamburugâlar bilan zararlanishi 20 asrning ð¾ârtalarida tadqiq qilina boshlandi. maâlumotlarga kð¾âra 2-nchi jahon urushi yillarida tropik mintaqalarda har xil mamlakatlar armiyalarining kð¾âp aslaha-anjomlari mikroorganizmlar taâsirida yð¾âqotilgan. shu sababdan, masalan, yangi gvineyada avst...

This file contains 8 pages in ZIP format (59.5 KB). To download "bakteriya va zamburug‘lar – biozararlash manbaalari", click the Telegram button on the left.

Tags: bakteriya va zamburug‘lar – bio… ZIP 8 pages Free download Telegram

bakteriya va zamburug‘lar – biozararlash manbaalari

Page preview (6 pages)

Want to read more?

About "bakteriya va zamburug‘lar – biozararlash manbaalari"

Similar files