миллий иктисодиётни марказий oсиё мустакил давлатлари трансформацияси

DOC 156,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1355229856_40831.doc миллий иқтисодиётни марказий oсиё мустакил давлатлари трансформацияси режа: 1. марказий осиё мустакил давлатлари трансформацияси ва жахон иқтисодига ҳамкорлигини иқтисодий тартибга солиш йўналишлари 2. ўрта осиё мамлакатларида трансформация жараёнининг назарий ва услубий нагизлари 3.марказий осиё давлатларида трансформация ва глобаллашув муаммолари 4.ривожланаётган мамлакатлар иқтисодиётида кайта туб ўзгаришлар стратегияси марказий осиё мустакил давлатлари трансформацияси ва жахон иқтисодига ҳамкорлигини иқтисодий тартибга солиш йўналишлари козогистон, киргизистон, тожикистон ва узбекистон давлатлари рахбарларининг тошкент учрашувида узбекистон республикаси президенти и.а.каримов таъкидлаганидек марказий осиё мамлакатларининг истиклолга эришганидан кейинги биринчи ун йиллиги «ута маъсулиятли ва улкан тарихий аҳамиятга эга давр»дир. бу даврда мустакил давлатчиликни барпо этиш билан биргаликда, трансформация (яъни иқтисодий тизимларни кайта шакллантириш асосида бир ижтимоий тизимдан иккинчисига утиш) ҳамда жахон хужалигига интеграция жараёнлари энг долзарб вазифалар каторидан жой олди. ушбу жараёнларнинг дастлабки боскичида янги мустакил давлатларнинг купчилигида ишлаб чикариш ва даромад сохаларида кескин пасайиш юз берди. иқтисодиёт буйича 2001 йили нобель мукофоти совриндори ж.стиглиц ана шу ҳолатни …
2
и ўтказишда самаралирок йулларни танлаш учун зарурдир. бирок ана шу муаммолар атрофидаги фикр-мулохазалар ҳамда мунозаралар асосан марказий ва шаркий европа (мше) мамлакатларида, россияда, камрок даражада эса бошка мустакил давлатлар ҳамдустлиги аъзоларидаги утиш даврини тахлил килишдан иборат бўлиб колди. марказий осиёдаги беш давлат - бу борада энг кам эътибор берилган мамлакатлардир. факат кейинги пайтлардагина чет элларда шу мамлакатлар ҳақида ҳам баъзи нашрлар пайдо бўлди, лекин уларнинг тажрибасини яна ҳам чукуррок ва хар томонлама урганиш ҳамон долзарб бўлиб турибди. иқтисодий усиш, айникса, собик иттифок республикалари орасида, узбекистонда яим хажми 2001 йилда 1991 йил даражасидан ошиб 103 фоизга кўпайиши негизидаги омилларни урганиш - утиш иқтисодиётига асосланган мамлакатлар учун назарий ва амалий жихатдан баъзи янги сабокларни бериши мумкин. с.фешер ва р. сахей фикрларига кўра, узбекистон 26 собик социалистик мамлакатлар ичида «яим усишига утиш даври тамойилларининг стандарт тавсияларини тулик кабўл килмаган ҳолда эришган икки давлатнинг биридир». халқаро валюта фонди (хвф) экспертлари узбекистондаги «иқтисодий усиш жумбоги» …
3
гина амалга ошириладиган сиёсат бошка бир вазиятда бошкача натижаларга олиб келиши мумкин бўлармиди, деган саволга жавоб бериш имкони бўлади. яим усишига катта таъсир килган эркинлаштириш ва макроиқтисодий барқарорлик жараёнлари билан бирга дастлабки шарт-шароитларни ҳам хисобга олиш утиш даври мамлакатларига нисбатан 90- йилларнинг иккинчи ярмида кулланила бошланди. факат якиндагина, хвф ва жахон банки хисоботларида ва нашрларида [de melo, denгzer, geld ва tenev (1997 й); wolf (1997 й);havrгllгshгn, гzvorskг ва van ruden (1998.); oeck ва kostгal (1998.); zetelmeyer (1998); taube ва zetelmeyer (1998)] амалга оширилаётган ислоҳотларда дастлабки шарт-шароитларнинг иқтисодиёт юқсалишига таъсири бирмунча тахлил килина бошланди. лекин шунга карамай, тизимлар трансформацияси жараёнида маҳсулот ишлаб чикариш кўрсаткичларини белгиловчи омил сифатида дастлабки шарт-шароитнинг мутлак ва нисбий аҳамиятлига оид масала хусусида бахс-мунозаралар давом этмокда ва бу масалани янада чукуррок урганишга эхтиёж сезилмокда бу борада факат ракамлар билан кифояланиш етарли эмас, зеро биргина микдорий кўрсаткичлар оркали мунозарани хал этиб бўлмайди. бирок таъкидлаб утиш жоизки, марказий осий мамлакатларида …
4
араёнларда трансформация жараёнларининг тахлилига етарли институтционал эволюцион нуктаи назардан ёндашилмаган. буни утиш даври иқтисодиётини бошдан кечираётган мамлакатлардаги иқтисодий сиёсатида, куплаб чет эллик муаллифларнинг чоп этилган назарий ҳамда амалий тадкикотларида кузатиш мумкин. уларда бу жараёнларда макроиқтисодий эркинлаштириш ва барқарорлаштиришнинг тайёр колипларига ортикча ургу бериши, шунингдек, утиш даврини бошидан кечираётган хар бир мамлакатда мавжуд бўлган узига хос шароитлар атрофлича хисобга олинмаслиги кайд этилган. бундан ташкари, иқтисодий ривожланишнинг узок муддатли стратегик ва истикболли вазифаларини етарлича баҳолай олмаслик ва уларга устуворлик беришга киска муддатли вазифалар тарзида каралиши кўрсатилган. утиш даврининг дастлабки ун йиллиги тизимларни кайта ташкил этиш, яъни марказлаштирилган тарзда режалаштиришга асосланган маъмурий-буйрукбозлик тизимидан бозор иқтисодиётига утишга каратилган ислоҳотларга утиш амалда анча мураккаб ҳамда тассавуримиздагига нисбатан узокрок давом этадиган жараён эканлигини кўрсатди. иқтисодий сиёсат борасидаги етакчи хорижий тадкикотчиларнинг утиш даврига оид турли муаммолар юзасидан нашр этилган адабиётларда ҳамон бир катор масалалар уз ечимини топганича йук. фикр-мулохазалар турлича бўлиши ва сиёсий иқтисодга ёки эконометрик тахлилларга …
5
ва табиатига мос келмайди, давлат ва халқ янги имкониятлардан керакли даражада фойдаланишга тайёр бўлмайди. бундай ҳолатда кутилган натижалар билан вокеийлик, харажатлар билан даромадлар, имкониятлар билан максадлар ўртасида катта тафовутлар юзага келади. утиш даврини бошидан кечираётган мамлакатларда амал килинган стратегия ва сиёсат тизимлардаги ўзгаришлар мутлако турлича, баъзи ҳолларда эса тескари натижаларга олиб келиши мумкин. шу маънода барча мамлакатлар утиш даврининг илк боскичида, гарчи, турли даражада ва кўринишларда бўлса ҳам, «копконлар»га илинади (юқори ёки гиперинфлация, давлат бюджетидаги юқори тахчиллик; ишлаб чикаришнинг кескин пасайиши ва саноатининг инкирози; камбагаллашувнинг жадаллашиши ва даромаддаги тенгсизлик). бўларнинг купларига ташки иқтисодий фаолиятни давлат томонидан тартибга солиш интизоми барбод бўлганлиги, шунингдек, глобаллашувга хос бўлган «копконлар» (ташки савдода ҳамда молиявий тангликлар, жорий операциялар хисобидаги узлуксиз тахчиллик, капиталнинг четга чикиб кетиши ва ташки карзнинг табора кўпайиши олдида ожизлик) сабаб бўлди. утиш даври ҳамда глобаллашув «копконлар», яъни тизимларни кайта шакллантиришдаги «копконлар» дастлабки шарт-шароит билан амалга оширилаётган сиёсат ўртасида номувофиклик купрок содир бўлган …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "миллий иктисодиётни марказий oсиё мустакил давлатлари трансформацияси"

1355229856_40831.doc миллий иқтисодиётни марказий oсиё мустакил давлатлари трансформацияси режа: 1. марказий осиё мустакил давлатлари трансформацияси ва жахон иқтисодига ҳамкорлигини иқтисодий тартибга солиш йўналишлари 2. ўрта осиё мамлакатларида трансформация жараёнининг назарий ва услубий нагизлари 3.марказий осиё давлатларида трансформация ва глобаллашув муаммолари 4.ривожланаётган мамлакатлар иқтисодиётида кайта туб ўзгаришлар стратегияси марказий осиё мустакил давлатлари трансформацияси ва жахон иқтисодига ҳамкорлигини иқтисодий тартибга солиш йўналишлари козогистон, киргизистон, тожикистон ва узбекистон давлатлари рахбарларининг тошкент учрашувида узбекистон республикаси президенти и.а.каримов таъкидлаганидек марказий осиё мамлакатларининг истиклолга эришганидан кейинги биринчи ун й...

Формат DOC, 156,0 КБ. Чтобы скачать "миллий иктисодиётни марказий oсиё мустакил давлатлари трансформацияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: миллий иктисодиётни марказий oс… DOC Бесплатная загрузка Telegram