polimeraza zanjir reaksiyasi (pzr)

DOC 11 pages 300.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 300.3 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

5-laboratoriya mashg’uloti mavzu: polimeraza zanjir reaksiyasi asosiy tushunchalar: · polimeraza zanjir reaksiyasi yoki pzr bu maʼlum dnk boʻlagini in vitro (odam organizmida emas, tajriba probirkasida) koʻp marta nusxalash usuli hisoblanadi. · pzr termostabil dnk polimerazaga, taq polimerazaga, bogʻliq va dnkning shu qismi uchun maxsus dnk praymerlari boʻlishini talab qiladi. · pzrda harorat oʻzgarishi bilan reaksiya bir necha marta takrorlanadi, shu orqali dnk nishon qismining koʻplab nusxalarini olish mumkin. · pzr ustida koʻplab tajribalar va amaliy dasturlar olib borilgan. bundan asosan dnkni klonlash, tibbiy diagnostika va sud-tibbiy ekspertizasida foydalaniladi. pzr nima? polimeraza zanjir reaksiyasi (pzr) bu dnk maʼlum qismining koʻplab marotaba (million yoki milliard) nusxasini olish uchun qoʻllanadigan, keng tarqalgan laborator usul hisoblanadi. bu dnk qismi tajriba oʻtkazuvchini qiziqtirgan har qanday soha boʻlishi mumkin. misol uchun, bu tadqiqotchi funksiyasini aniqlashni maqsad qilgan gen yoki sud-tibbiy ekspertizasida jinoyatni ochish uchun qoʻllanadigan genetik ashyoviy dalil boʻlishi ham mumkin. odatda pzrning maqsadi dnkning kerakli …

2 / 11

$amli va 70 °\text c70°c70, °, start text, c, end text (bu haroratda odam yoki e. coli dnk polimerazasi nofunksional holatda boʻladi) atrofida eng faol holatda boʻladi. bu haroratga chidamli taq polimeraza pzr uchun juda mos keladi. koʻrib turganimizdek, pzrda yuqori harorat andoza dnkni denaturatsiyalash yoki uning zanjirlarini ajratish uchun takroriy ravishda qoʻllanadi. pzr praymerlar boshqa dnk polimerazalar singari taq polimeraza ham faqatgina qisqa nukleotidlar ketma-ketligi, yaʼni praymerlar mavjud boʻlgandagina dnk sintezini boshlashi mumkin. pzr reaksiyalarida tajriba oʻtkazuvchi praymer yordamida nusxasi olinishi yoki koʻpaytirilishi kerak boʻlgan dnk qismini belgilaydi. pzr praymerlari qisqa bir zanjirli dnk boʻlaklari boʻlib, odatda 202020 ta nukleotiddan iborat. har bir pzr reaksiyasida ikkita praymer ishlatiladi va ular nishon (nusxalanishi kerak boʻlgan) qismga yon tomonlaridan birikishga moslashtirilgan. bunda praymerlar ketma-ketligi andoza dnkning qarama-qarshi zanjiriga, yaʼni nusxasi yaratilishi kerak boʻlgan qismning chetki uchi (qirrasi)ga bogʻlanadi. praymerlar andozaga komplimentar asos juftlashuvi orqali bogʻlanadi. andoza dnk: 5ʼtatsagatssatggagt...gagtastagtsstatgagt 5ʼ 3ʼ atagtstaggtasstsa...stsatgatsaggatastsa …$

3 / 11

$rorat beriladi. natijada keyingi bosqich uchun kerakli bir zanjirli andoza hosil boʻladi. 2. yumshatish (555555 - 656565°\text c°c°, start text, c, end text): praymerlar andoza dnkdagi komplimentar qismlariga bogʻlanishi uchun reaksiyada harorat pasaytiriladi. 3. uzaytirish (72 °\text c72°c72, °, start text, c, end text): taq polimeraza praymerlarni uzaytirib, yangi dnk zanjirlarini sintezlashi uchun reaksiyada harorat koʻtariladi. bu sikl oddiy pzr reaksiyasida 252525 - 353535 marta takrorlanadi, umumiy hisobda dnkning koʻpaytiriladigan qismiga bogʻliq ravishda 222 - 444 soat vaqt sarflanadi. agar reaksiya samarali (yaxshi natijali) boʻlsa, nishon qism bir nechtadan milliard marotabagacha koʻpayishi mumkin. chunki har reaksiyada faqat boshlangʻich dnk andoza sifatida xizmat qilmaydi, balki bitta reaksiyada yangi sintezlangan dnk ham keyingi reaksiyada andozaga aylanadi. reaksiyada praymerlar va taq polimeraza molekulalari juda koʻp miqdorda boʻladi, shu tufayli dnk molekulalari soni har reaksiya siklida ikki barobarga ortishi mumkin. bunday eksponensial oʻsish darajasi quyidagi rasmda tasvirlangan. pzr natijalarini vizual tekshirish uchun gel elektroforezdan …$

4 / 11

i emas, balki juda koʻplab nusxasini oʻz ichiga oladi. dnk mikroskopik oʻlchamda boʻlgani sababli koʻz bilan koʻrish uchun juda koʻp nusxalar bir joyga yigʻilishi kerak. bu pzr muhimligini koʻrsatuvchi yana bir isbot: dnk ketma-ketligi yetarlicha nusxada ishlab chiqariladi va koʻz bilan koʻrish orqali boshqariladi. pzr dasturi pzr orqali dnk ketma-ketligi million yoki milliard marotaba koʻpaytirilishi mumkin, hosil boʻlgan nusxalar boshqa usullar yordamida tekshiriladi. misol uchun, dnk gel elektroforez usuli yordamida vizual tahlil qilinishi, ketma-ketlikni aniqlash uchun yuborilishi yoki restriktaza fermentlari yordamida parchalanishi va plazmidga klonlanishi mumkin. pzr koʻplab tadqiqot laboratoriyalari va sud-tibbiy ekspertizasi, genetik tadqiqot va tashxislash kabi amaliy ishlarda qoʻllanadi. misol uchun, pzr genetik buzilishlar bilan bogʻliq genlarni (yoki prenatal testda homila dnksini) koʻpaytirish uchun ishlatiladi. pzr tekshiruvidan inson organizmidagi bakteriya yoki virus dnksini aniqlashda ham foydalaniladi: agar patogen mavjud boʻlsa, qon yoki toʻqima namunasidan dnk qismlarini koʻpaytirish imkoni mavjud. uyga vazifa: sengir metodini o’rganish

5 / 11

polimeraza zanjir reaksiyasi (pzr) - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "polimeraza zanjir reaksiyasi (pzr)"

5-laboratoriya mashg’uloti mavzu: polimeraza zanjir reaksiyasi asosiy tushunchalar: · polimeraza zanjir reaksiyasi yoki pzr bu maʼlum dnk boʻlagini in vitro (odam organizmida emas, tajriba probirkasida) koʻp marta nusxalash usuli hisoblanadi. · pzr termostabil dnk polimerazaga, taq polimerazaga, bogʻliq va dnkning shu qismi uchun maxsus dnk praymerlari boʻlishini talab qiladi. · pzrda harorat oʻzgarishi bilan reaksiya bir necha marta takrorlanadi, shu orqali dnk nishon qismining koʻplab nusxalarini olish mumkin. · pzr ustida koʻplab tajribalar va amaliy dasturlar olib borilgan. bundan asosan dnkni klonlash, tibbiy diagnostika va sud-tibbiy ekspertizasida foydalaniladi. pzr nima? polimeraza zanjir reaksiyasi (pzr) bu dnk maʼlum qismining koʻplab marotaba (million yoki milliard) nusxasini ol...

This file contains 11 pages in DOC format (300.3 KB). To download "polimeraza zanjir reaksiyasi (pzr)", click the Telegram button on the left.

Tags: polimeraza zanjir reaksiyasi (p… DOC 11 pages Free download Telegram