masofadan zondlash

PDF 18 pages 4.6 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.6 MB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

slide 1 1 mavzu: kirish. fanning maqsadi va vazifalari. reja: 1. masofadan zondlash termini haqida tushuncha. 2. masofadan zondlash faning ta’rifi va tarixi. 3. masofadan zondlash faning maqsadi va vazifalari. 2 kirish masofadan zondlash – tadqiq qilinayotgan obyekt, maydon yoki hodisa bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqada bo‘lmagan asbob – uskuna yordamida olingan axborotlarni tahlil qilish orqali erishilgan ma’lumotlar haqidagi fandir. mana shu so‘zlarni o‘qish mobaynida siz masofadan zondlashni ishlatmoqdasiz. sizning ko‘zlaringiz sahifadan qaytgan yorug‘likni sezuvchi sensor vazifasini bajarmoqda, ko‘zlaringiz qabul qilayotgan “ma’lumotlar” sahifadagi qorong‘u va yorug‘ joylardan qaytayotgan yorug‘lik miqdoriga muvofiq keluvchi impulslardan iborat. ushbu ma’lumotlarni sizning aqliy kompyuteringiz tahlil qiladi yoki tushunadi va bu esa sizga sahifadagi harflar yig‘indisidan tashkil topgan so‘zlarni tushuntirish imkonini beradi. shuningdek, so‘zlar gaplarni shakllantiradi va siz gaplarda namoyon etilayotgan ma’lumotlarni anglaysiz. 3 “masofadan zondlash” inglizcha “remote sensing” so‘zlaridan olingan bo‘lib, “remote” masofadan yoki uzoqdan, “sensing” ma’lumot olmoq yoki kuzatmoq degan ma’noni anglatadi. masofadan zondlash masofadan …

2 / 18

dan zondlashga kirmaydi. 5 geofazoviy fan dunyosida masofadan zondlash, yerni kuzatish deb ham nomlanadi, bu esa yer yuzasiga nisbatan baland masofadan turib yerni sensorlar yordamida kuzatish degan ma’noni anglatadi. sensorlar oddiy fotoapparatlarga o‘xshash, farqi esa ular nafaqat ko‘rinuvchi nurlarni, balki elektromagnit spektrning boshqa diapazonlarini ya’ni, infraqizil, mikroto‘lqinlar va ultrabinafsha intervallarini ishlatadi. sensorlar juda taraqqiy etib bormoqda, ular yordamida juda katta hajmdagi maydonlarning suratlarini olish imkoniyati mavjud. hozirgi kunda masofadan zondlash asosan fazodan turib sun’iy yo‘ldoshlar orqali amalga oshirilmoqda. 1. masofadan zondlash faning tarixi va ta’rifi. 6 masofadan zondlash falsafasini uch xil bo‘limga ajratish mumkin: birinchidan, bu qanday texnologiya; ikkinchidan, bu texnologiya nima uchun va qanday qilib rivojlanmoqda; uchinchidan, bu texnologiya nima maqsadda ishlatiladi va qanday imkoniyatlari mavjud. masofadan zondlashning tarixi xix asrning oxirlaridan; havo sharlari va varraklar yordamida fotoapparatlarning havoga chiqazilishidan boshlanadi. samolyotlarning yaratilishi keyinchalik havodan turib suratga olish imkoniyatlarini kengaytirdi va i jahon urushi davrida axborot va ma’lumotlar olish …

3 / 18

molyotlar orqali havodan va sun’iy yo‘ldoshlar yordamida fazoviy usullardan foydalanib amalga oshirilmoqda. shuningdek, masofadan zondlashda nafaqat fotoplyonkalar, balki raqamli fotoapparatlar, skanerlar, videolar, radar va termal sensorlar ishlatilmoqda. o‘tgan zamonlarda esa masofadan zondlash elektromagnit spektrning ko‘rinuvchi qismini ishlatish imkoniyati bilan cheklangan, spektrning inson ko‘ziga ko‘rinmaydigan qismi hozirgi kunda spektral filtrlar, fotoplyonkalar va boshqa turdagi sensorlar yordamida ishlatilishi mumkin. shuningdek, yerning ko‘rinishi amaliyotga va hayotiy muammolarni hal etishga tadbiq etilgan, bunga misol qilib i jahon urushi davridagi havo razvedkasini keltirishimiz mumkin. 9 aerosuratlar dushman qo‘shini joylashgan joyni tez va yerdan kuzatganga qaraganda ancha xavfsiz kuzatish imkoniyatini bergan. aerosuratlar harbiy kartalarni va strategik joylar haqidagi ma’lumotlarni tez va nisbatan aniqroq yangilash imkonini bergan. hozirgi kunda esa masofadan zondlash tez, aniq va yangi ma’lumotlar to‘plash talab qilinadigan soha bo‘lgan atrof muhit boshqaruvida juda keng foydalanilmoqda. sun’iy yo‘ldosh texnologiyalari va ko‘p – spektrli sensorlarni yaratilishi imkoniyatlarni yanada kengaytirdi, ushbu texnologiyalar yordamida yerning juda katta maydonlaridan …

4 / 18

erlar, lazerlar, radio chastotalarni tutuvchi qurilmalar, radar tizimlar, tovush lokatorlar, issiqlik qurilmalari, seysmograflar, magnetometrlar, gravimetrlar, stsintillyatsion o‘lchagichlar va boshqa vositalar yordamida o‘lchangan. 11 kanada masofadan zondlash markazi (canada centre for remote sensing (ccrs)) tomonidan quyidagicha soddaroq ta’rif berilgan: masofadan zondlash to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqada bo‘lmasdan turib yer yuzasi haqida ma’lumotlar olish haqidagi fandir. bu esa qaytgan va ajralib chiqqan energiyani yozib olish, qayta ishlash, tahlil qilish va ma’lumotlarni tadbiq qilish orqali amalga oshiriladi. quyida boshqa bir alternativ ta’rif keltirilgan: masofadan zondlash – yer yuzasi, okeanlar va atmosferadagi (quyosh tizimidagi boshqa jismlarning tashqi qismi, osmondagi yulduz va galaktika) tafsilot va obyektlar haqida ma’lumot yaratish maqsadida geofazoviy ma’lumotlar olish va qayta ishlash uchun nurlanish hamda kuch maydonlaridan namuna olish texnologiyasi haqidagi fandir. 12 janubiy karolina universitetidan jon jensen masofadan zondlashga quyidagicha ikkita ta’rif bergan: 1. maksimal ta’rif: masofadan zondlash obyektga tegmasdan turib u haqida ma’lumot olish demakdir. bu ta’rif qisqa, oddiy, umumiy va esda …

5 / 18

olingan ma’lumotlarni ko‘rinuvchi va raqamli qayta ishlash orqali tahlil qilish. hindiston masofadan zondlash milliy agentligi quyidagicha ta’rif bergan: masofadan zondlash – yer yuzasidagi obyektlar bilan fizik aloqa qilmasdan turib ular haqida ma’lumot olish texnikasidir. 14 masofadan zondalash fanining maqsadi asosan sensorlar yordamida masofadan turib obyekt yoki geografik maydondan ajralib chiqayotgan elektromagnit energiya miqdorini o‘lchash hamda olingan axborotlardan matematik va statistik algoritmlar asosida kerakli ma’lumotlarni ajratib olishni sohaga yo’naltirish. u kartografik fanlarning boshqa turdagi fazoviy ma’lumot yig‘ish texnikasi yoki vositasi bo‘lgan kartografiya va geoaxborot tizimlari bilan mos ravishda faoliyat yuritadi. ilmiy bilim va real hayotiy amaliyot tajribasini birgalikda ishlatishi natijasida tadqiqotchi suratlardan kerakli ma’lumotlarni ajratib olishda o‘z bilim va tajribasidan kelib chiqib yangi narsalarni o‘rganish hamda kashf etish mahoratini rivojlantiradi. 3. masofadan zondlash faning maqsadi va vazifalari. 15 16 1. davlat geodeziya tarmog‘ini yaratish, rivojlantirish va soz holda tutish; 2. davlat ahamiyatidagi va maxsus ahamiyatdagi topografik karta hamda planlar yaratilishini, yangilab …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "masofadan zondlash"

slide 1 1 mavzu: kirish. fanning maqsadi va vazifalari. reja: 1. masofadan zondlash termini haqida tushuncha. 2. masofadan zondlash faning ta’rifi va tarixi. 3. masofadan zondlash faning maqsadi va vazifalari. 2 kirish masofadan zondlash – tadqiq qilinayotgan obyekt, maydon yoki hodisa bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqada bo‘lmagan asbob – uskuna yordamida olingan axborotlarni tahlil qilish orqali erishilgan ma’lumotlar haqidagi fandir. mana shu so‘zlarni o‘qish mobaynida siz masofadan zondlashni ishlatmoqdasiz. sizning ko‘zlaringiz sahifadan qaytgan yorug‘likni sezuvchi sensor vazifasini bajarmoqda, ko‘zlaringiz qabul qilayotgan “ma’lumotlar” sahifadagi qorong‘u va yorug‘ joylardan qaytayotgan yorug‘lik miqdoriga muvofiq keluvchi impulslardan iborat. ushbu ma’lumotlarni sizning aqliy kompyute...

This file contains 18 pages in PDF format (4.6 MB). To download "masofadan zondlash", click the Telegram button on the left.

Tags: masofadan zondlash PDF 18 pages Free download Telegram