hadis ilmi va uning tarbiyaviy ahamiyati

PPTX 20 pages 2.6 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

презентация powerpoint jdpu unversiteti fizikz va astranomiya yo’nalishi 2-bosqich 121-23-guruh talabasi abdumurodov shavkat. mavzu:hadis ilmi va uning tarbiyaviy ahamiyati. reja: 1.hadislarning mazmuni. 2.hadis ilmi tarixi va uning ahamiyati. 3.markaziy osiyoda hadis ilmining rivojlanishi. «hadis» so‘zi arab tilida «so‘z» degan ma’noni anglatadi. demak, hadis deganda nabiy alahissalomning aytgan gap-so‘zlari ko‘zda tutiladi va tushuniladi. ulamolar istilohida esa «hadis» quyidagicha ta’riflanadi: «nabiy sollallohu alayhi vasallamdan osor bo‘lib qolgan gap, ish, taqrir, xalqiy sifatlar, xulqiy sifatlar hamda tarjimayi holga tegishli ma’lumotlar «hadis» deyiladi». hadislar mazmun-mohiyatiga koʻra odamlarni ezgulik, oʻzaro hamjihatlik, birodarlik, adolatparvarlik kabi yuksak insoniy fazilat va sifatlarga ega boʻlishga chorlaydi. oʻn toʻrt asrdan ziyod vaqt davomida hadislar insonlarni jaholat va zalolat botqogʻidan hidoyat va najot yoʻliga daʼvat etib kelmoqda. hadislar bir necha turga boʻlinadi. paygʻambarimiz (s.a.v.) baʼzi hadislarni aytgan paytlarida oldilarida bitta kishi boʻlgan. oʻsha kishi rasululloh (s.a.v.) aytgan gaplarini boshqalarga yetkazgan. bunday hadisni “ohod”, yaʼni, “bir kishi eshitgan hadis” deb nomlanadi. hadis …

2 / 20

ih“, „sunan“ deb atalmish turli yoʻnalishlar vujudga keldi. „musnad“ yoʻnalishida tasnif etilgan toʻplamlarda turli mavzudagi hadislar bir joyda keltirilib, ular hadis rivoyat qiluvchi sahobalarning islom dinini qabul qilgan vaqtiga koʻra yoki alifbo tartibida joylashtirilgan. abu hanifa, ahmad ibn hanbalgʻging hadis kitoblari shu yoʻnalishga mansub. „sahih“ yoʻnalishiga to‘gʻri, ishonarli hadislar kiritilgan. bu yoʻnalishga imom buxoriy asos solgan. „sunan“ yoʻnalishidagi toʻplamga esa, toʻgʻri, ishonarli hadislar bilan bir qatorda „zaif“ hadislar ham kiritilgan. abu dovud, abu iso termiziy, nasoiy, ibn moja toʻplamlari shu yoʻnalishga mansubdir. avvalambor, biz faxr va iftixor bilan ta'kidlay olamizki, biz, o'zbek ahli dunyo ahliga ilm-u ma'rifat, iymon, e'tiqod sabog'ini ulashgan buyuk ajdodlarning avlodlarimiz. buning buyuk asosi esa hech shubhasiz, muqaddas dinimiz-islom diniga borib taqaladi. dinimiz bizni eng avvalo ezgulikka, tinchlikka, asl insoniy fazilatlarni, insoniylikni asrab-avaylashga da'vat etadi. markaziy osiyo uyg'onish davrining ko'plab yorqin namoyondalari islom va jahon sivilizatsiyasiga qo'shgan bebaho hissasini alohida qayd etmoqchiman. ana shunday allomalarimizdan biri imom …

3 / 20

lib, turli xil ilm-fanlarni, ayniqsa hadis ilmini kuchli qiziqish bilan egallaydi. manbalarda keltirilishicha, u 10 yoshidan boshlab o'z yurtidagi turli roviylardan eshitgan hadislarni yod olgan, ularni o'rgangan, abdulloh ibn muborak, vakiy kabi olimlarning hadislar keltirilgan to'plamlarini yod olgan. buxorodagi yetuk allomalardan dars olib, hadis ilmida kuchli xotira va o'tkir zehn sohibi bo'lib voyaga yetadi. imom al- buxoriy hadis ilmida yuksaklikka, kamolotga erishadi, o'zi yod olgan 600 minga yaqin hadislarni sahih va g'ayri sahihlariga ajratdi. imom al-buxoriy muhaddislar orasida "imom ul-muhaddisiyn" (barcha muhaddislarning peshvosi) deya hurmat bilan tilga olingan. imom al-buxoriyning "al-jome as-sahih" (ishonchli to'plam) asari haqida so'z borganda shuni aytish mumkinki, ushbu islom dini ta'limotida qur'oni karimdan keyin asosiy manba sifatida foydalanib kelinadi. mana shunday og'ir davrda imom al-buxoriy "al-jome as-sahih" asarini 16 yilda yozib tugatib, unga 7275 dan ortiq sahih hadislarni boblarga ajratgan holda jamlaydi. bundan tashqari, imom al-buxoriyning "al-adab al-mufrad", ("odob durdonalari"), "birr ul-volidayn", ("ota-onani hurmat qilish"), "at-tarix …

4 / 20

lom diniga hadis shaklida o'tgan. hadis yig'ish o'rta asr musulmon madaniyatining muhim xususiyatlaridan biri bo'lib, u bilim izlashlikning asosiy mazmuni hisoblanadi. islom dinida eng asosiy manba qur'oni karimdir. hadislar ana shu muqaddas asardan keyingi o'rinda turuvchi mo'tabar manbadir. hadislar muhammad s.a.v hayoti va faoliyati, shuningdek, uning turli sharoitlarda diniy, falsafiy, axloqiy-ta'limiy mavzularda aytgan xilma -xil fikirlari, ko'rsatmalari yoki munosabatlarini aks ettiradi. hadislarning yuzaga kelishi uch omil bilan ko'rsatiladi: 1.payg'ambarimiz s.a.v tomonidan ko'rilgan yoki kuzatilgan ishning ta'qiqlanmagani. 2 paygambarimiz s.a.v tomonidan aytilgan gaplar. 3 payg'ambarimiz s.a.v ning qilib ko'rsatgan ishlari. ana shu 3 holatning har biri sunnat diyiladi. "sunnat" arabcha so'z bolib, uning lug'aviy ma'nosi "yo'l, ravish, odat" demakdir. istilohiy ma'noda esa muhammad s.a.v ning qoldirgan urf-odatlari tushuniladi. ularni bajarishlik vojibdir. ularda islom diniga oid tushinchalar va ularning talqini, xususan, farz, vojib, sunnat, halol, harom, makruh kabi tushunchalarning ma'no qamrovi, izohi o'z aksini topgan. hadislarning asosiy katta qismi axloq-odob masalalariga, inson …

5 / 20

i arab istilolaridan ancha ilgari boshlangan edi. ilk islom davrida bu mintaqada kaysoniyya-mubayyida, qarmatiyya-ismoiliyya, karromiyya, shofeʼiyya jamoalarining faol harakatlari koʻzga tashlanadi. ayniqsa, shofeʼiylarning shosh, iloq, isfijob, taroz, usbanikat, forob singari markazlarda olib borgan faoliyati koʻp manbalarda oʻz aksini topdi. lekin, pirovard natijada movarounnahrning hanafiylik markazlarining uzluksiz va muntazam kuchayib borishi yuqorida zikr etilgan oʻlkalarda ham hanafiylikning toʻliq gʻalabasini taʼminladi. somoniylar davlatining movarounnahr va xuroson qismlarining qoraxoniylar va gʻaznaviylar (hukm dav. 977-1186 y.y.) orasida boʻlib olinishi movarounnahrdagi jamiyat taraqqiyotiga katta taʼsir koʻrsatdi. birinchidan, movarounnahr oʻzining islom tarixida ilk bor chuqur islom taʼlimotlariga asoslangan xolda xurosondan siyosiy jihatdan ajralib, rivojlana boshladi. ikkinchidan, ulkan qoraxoniylar davlati vujudga kelishi natijasida movarounnahr hali islom chuqur kirib bormagan “bilodut turk” (sirdaryoning oʻrta va quyi havzasi, yettisuv va sharqiy turkiston) bilan birga bir davlat tarkibiga kirdi. koʻpchilik aholi uchun islom yangi voqelik edi. ijtimoiy tafakkurda islom timsoli oʻzlashtirildi va rivojlantirildi. uchinchidan, qoraxoniylar somoniylarning markazlashgan boshqaruv tizimi oʻrniga …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hadis ilmi va uning tarbiyaviy ahamiyati"

презентация powerpoint jdpu unversiteti fizikz va astranomiya yo’nalishi 2-bosqich 121-23-guruh talabasi abdumurodov shavkat. mavzu:hadis ilmi va uning tarbiyaviy ahamiyati. reja: 1.hadislarning mazmuni. 2.hadis ilmi tarixi va uning ahamiyati. 3.markaziy osiyoda hadis ilmining rivojlanishi. «hadis» so‘zi arab tilida «so‘z» degan ma’noni anglatadi. demak, hadis deganda nabiy alahissalomning aytgan gap-so‘zlari ko‘zda tutiladi va tushuniladi. ulamolar istilohida esa «hadis» quyidagicha ta’riflanadi: «nabiy sollallohu alayhi vasallamdan osor bo‘lib qolgan gap, ish, taqrir, xalqiy sifatlar, xulqiy sifatlar hamda tarjimayi holga tegishli ma’lumotlar «hadis» deyiladi». hadislar mazmun-mohiyatiga koʻra odamlarni ezgulik, oʻzaro hamjihatlik, birodarlik, adolatparvarlik kabi yuksak insoniy fazilat ...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "hadis ilmi va uning tarbiyaviy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: hadis ilmi va uning tarbiyaviy … PPTX 20 pages Free download Telegram