qobusnoma

DOCX 14 pages 191.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 191.6 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o’zbekiston respublikasi fan va innovatsiyalar vazirligi ipak yo’li innovatsiyalar universiteti «____________________________________» fakulteti «____________________________________» kafedra «____________________________________» fanidan mustaqil ish mavzu: qobusnoma va bolalar adabiyoti guruh: ___________________ bajardi: __________________ qabul qildi: ___________________ olmaliq-2025 reja: 1.qobusnoma asari haqida 2.qobusnoma asarining yaratilishi 3.qobusnoma asarining zamonaviy yoshlarga bo’lgan ta’siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar 1.qobusnoma asari haqida qobusnoma — kaykovus (asl ismi unsur al-maoliy) tomonidan xi asrning 82–83-yillarida fors tilida yozilgan asar[1]. sharq va markaziy osiyo xalqlari orasida keng tarqalgan axloqiy-taʼlimiy asar, fors-tojik badiiy nasrining birinchi va yirik yodgorligi. mavʼizatnomai kaykovus endi bu “nasihatnoma” jomeining soʻzi buldurkim, turkiy iborati bila mastur boʻlur. bu pandni jam etguvchi amir unsurulmaoliy kaykovus binni iskandar binni qobus binni vushmagir oʻzini(ng) farzandi gilonshohga dediki: “ey farzand, men qaribman va ojizlik menga gʻolib boʻlubdur, oʻlim vaqti yaqin kelibdur, azlliyning yorligʻi bir kitobdurki, uni hech chora koʻruvchining qoʻli hiylagirlik bila yoʻq qila olmagʻusidur...” kaykovus (kirish soʻzidan) asar tarixi xi asrning 82–83-yillarida mozandaron (tabariston) hukmdori …

2 / 14

idan tatar tiliga, xix asrda ingliz, nemis (1881), fransuz (1886) va rus tillariga tarjima qilingan[3]. 1935-yilda tehron universitetining professori, adib said nafisiy ushbu asarni tehronda nashr ettirgan. 1860-yilda oʻzbek tiliga ilk marotaba shoir va mutafakkir muhammad rizo ogahiy tomonidan tarjima qilingan. asarning oʻzbek tiliga tarjima qilinishi shahzoda feruz muhammad rahimxon ii topshirigʻi bilan boʻlgan. uning qoʻlyozma nusxasi oʻzbekiston respublikasi fanlar akademiyasining sharqshunoslik institutida qoʻlyozmalar fondida va sankt-peterburgdagi “saltikov-shchedrin” nomli nomli kutubxonada saqlanadi[1][4]. nashrlar “qobusnoma” asari 1965, 1973 va 1986-yillarda adabiyotshunos olim subutoy dolimov say-harakatlari bilan 3 marotaba nashrdan chiqarilgan[1]. ushbu nashrlarda asarning baʼzi boblari davlat mafkurasiga zidligi tufayli qisqartirishga uchraganligi taʼkidlanadi[3]. 1994-yil “istiqlol” nashriyoti tomonidan[1], 2019-yilda esa “oʻqituvchi” nashriyoti tomonidan qayta nashr etilgan[5]. tuzilishi asarning 1994-yilgi nashri muqaddima va 44 bobni oʻz ichiga olgan. ushbu nashrga ogahiyning qoʻlyozmasi, yevgeniy bertelsning rus tilidagi tarjimasi va said nafisiyning tehron nashri asos qilib olingan. asarda qurʼon suralari, muhammad paygʻambarning faoliyati va koʻrsatmalarini ifodalovchi …

3 / 14

an. tarixiy manbalarda alisher navoiyning san’at va ilm-fanga saxovatpesha homiysi bo‘lganligi qayd etilgan. uning yordami bilan mirxond, xondamir, vosifiy, davlatshoh samarqandiy, rassom behzod, me’mor kavash-edin kabi taniqli tarixchilar, ko‘plab shoirlar, sozandalar, xattotlar ijod qildilar. alisherning o'zi nafaqat shoir va davlat arbobi, balki musiqachi, rassom, me'mor, tarixchi, faylasuf ham edi. «navoiy ham leonardo da vinchi kabi g‘arbiy zamondoshlari kabi o‘zining universalligida fan va san’at, falsafiy nazariya va ijtimoiy amaliyotni birlashtirgan, har tomonlama rivojlangan va yaxlit shaxs sifatida oldimizga chiqadi » (v.m.jirmunskiy ). alisher navoiy dunyoga nizomiy, amir xusrav, firdavsiy, unsuriy, sa’diy va nihoyat uning ustozi jomiyni baxshida etgan o‘z taraqqiyotining yorqin davridagi arab va ayniqsa, fors she’riyati ustida tarbiyalangan. navoiy forsiyzabon shoir sifatida boshlangan, mumtoz fors she’riyatining texnikasi va obrazli tuzilishini tez egallagan. lekin u eski madaniy zonalar parchalanib, yangi milliy madaniyatlar vujudga kelgan davrda yashagan. n. i. konrad yozganidek, “bu buyuk shoir, toʻgʻri atalgan, etnik jihatdan rang-barang dunyoga mansub boʻlgan …

4 / 14

rning, har qanday mamlakatning butun turklar faqat men tomonidan zabt etildi ... qaerda turk bo'lsa, turkiy so'zlar bayrog'i ostida u har doim ko'ngilli bo'lishga tayyor. va bu qayg'u va ajralish hikoyasi, tasvir: alisher navoiyning muhammad muzohib miniatyurasi portreti (xv asr) ma’naviy ehtiroslar va yuksak azoblarga qaramay, turkiy tilda yo‘lga chiqdim. (l. penkovskiy tarjimasi) xuddi shu fikrni u o‘zining “ikki til bahsi” (1499) nomli ajoyib risolasida nasrida shunday ifodalagan: “turkiy tilning boyligi ko‘p faktlar bilan isbotlangan. xalq orasidan yetishib chiqqan iste’dodli shoirlar o‘z imkoniyatlarini forsiyda namoyon etmasligi kerak. agar ular har ikki tilda ham she’r yarata olsalar, o‘zlari ham ko‘proq she’r yozishga loyiqdir”. va yana: “menimcha, men turkiy xalqning munosib xalqi oldida buyuk bir haqiqatni tasdiqladim va ular o‘z so‘z va ifodalarining asl qudratini, tili va so‘zining go‘zal fazilatlarini anglab, forsiyda she’r yaratuvchilarning o‘z tili va nutqiga nisbatan kamsituvchi hujumlaridan xalos bo‘ldilar”. alisher navoiyning butun she’riy faoliyati ona tili va adabiyotini …

5 / 14

id “o‘lchovlar vazni” asari, tilshunoslikka oid “ikki til bahsi” asari, “ajam shohlari tarixi” tarixiy asarlari, “tarixi payg‘ambarlar va allomalar risolasi”, shuningdek, bir qator falsafa risolalarini yozgan. uning zamondoshlari va boshqalar. navoiy lirik shoir sifatida fors klassiklarining shogirdi edi. u g‘azalning shartli shakllarini o‘zgartirish yoki yo‘q qilishga urinmagan. aksincha, u bu sig‘imli lirik shakldagi bitmas-tuganmas she’riy salohiyatni o‘zining majburiy mavzulari – muhabbat (sevgilining g‘ayrioddiy go‘zalligini ulug‘lash, uning sovuqqonligidan nolasi, undan ayrilish iztiroblari) va, aytish mumkinki, “baxchik” (ichimlik shodligi, do‘stona suhbatni ulug‘lash, g‘alaba qozonish kosasi) bilan namoyon etgan. sharob soqichi) - va bir xil darajada majburiy shartli til bilan, tropiklarga juda boy. navoiyning lirik she'rlari tanishuvga qarshi bo'lib, shoir hayotidagi ma'lum voqealarga javob berishga zo'rg'a ishora qiladi. uning g‘azallari aslo voqea-hodisalarga boy emas. “fikrlar xazinasi” nomli keng qamrovli devon shoirning lirik e’tirofi sifatida namoyon bo‘lib, uning kechinmalarining boy to‘plamini nozik tarzda qamrab oladi, dante va petrarkadagidek ma’naviyatlangan, ammo yaqin sharq ilg‘or she’riyati …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qobusnoma"

o’zbekiston respublikasi fan va innovatsiyalar vazirligi ipak yo’li innovatsiyalar universiteti «____________________________________» fakulteti «____________________________________» kafedra «____________________________________» fanidan mustaqil ish mavzu: qobusnoma va bolalar adabiyoti guruh: ___________________ bajardi: __________________ qabul qildi: ___________________ olmaliq-2025 reja: 1.qobusnoma asari haqida 2.qobusnoma asarining yaratilishi 3.qobusnoma asarining zamonaviy yoshlarga bo’lgan ta’siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar 1.qobusnoma asari haqida qobusnoma — kaykovus (asl ismi unsur al-maoliy) tomonidan xi asrning 82–83-yillarida fors tilida yozilgan asar[1]. sharq va markaziy osiyo xalqlari orasida keng tarqalgan axloqiy-taʼlimiy asar, fors-tojik badiiy nasrining birinc...

This file contains 14 pages in DOCX format (191.6 KB). To download "qobusnoma", click the Telegram button on the left.

Tags: qobusnoma DOCX 14 pages Free download Telegram