polimer materiallardan buyum yasash texnologiyasi

DOCX 27 pages 137.7 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 137.7 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi navoiy davlat universiteti _______________________________ ning “polimer materiallardan buyum yasash texnologiyasi” mavzusidagi kurs ishi ilmiy rahbar: ________________________ toshkent-2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i bob polimer materiallar va ulardan buyum yasash texnologiyalari 1.1. polimerlarning fizik-kimyoviy xossalari va tasnifi………….. 4 1.2. polimer materiallardan buyum tayyorlash usullari………….. 10 ii bob polimerlardan buyum yasash texnologiyalarini loyihalash metodikasi 2.1. polimer mahsulotlar ishlab chiqarish jarayonining metodlari…. 15 2.2. polimer texnologiyalarida ishlatiladigan uskunalar va metodlari……………………………………………………… 20 xulosa ……………………………………………………………….. 25 foydalanilgan adabiyotlar ………………………….…... 26 kirish mavzuning dolzarbligi - bugungi kunda sanoat va kundalik hayotda keng qo‘llanilayotgan polimer materiallar texnologiyasi ta’lim jarayonida ham o‘ziga xos o‘rin tutmoqda. polimerlardan buyumlar yasash texnologiyasini o‘rgatish orqali o‘quvchilarda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish, texnik tafakkurni rivojlantirish va ekologik ongni yuksaltirish mumkin. ayniqsa, zamonaviy ishlab chiqarish jarayonlarida polimer mahsulotlarga bo‘lgan talab ortib borayotgan bir paytda, o‘quvchilarga bu materiallarning xossalari, ularni qayta ishlash usullari hamda undan tayyorlanadigan buyumlarning texnologik bosqichlarini …

2 / 27

‘rganish, ularning tahlil qilishga doir didaktik yondashuvlarni aniqlash hamda bu texnologiyani zamonaviy o‘quv metodikalari asosida ta’lim jarayoniga joriy etish yo‘llarini ishlab chiqishdan iborat. kurs ishining obyekti - kurs ishining obyekti sifatida polimer materiallardan buyum tayyorlash texnologiyasi va uning ta’lim jarayonida o‘rganilishi olinadi. bu obyekt orqali polimer materiallarning turlari, ularning fizik-kimyoviy xossalari, ishlab chiqarishdagi qo‘llanishi, qayta ishlash bosqichlari va texnologik jarayonning bosqichlari tahlil qilinadi. shuningdek, polimerlardan buyum yasash jarayonida qo‘llaniladigan didaktik usullar, amaliy mashg‘ulotlar, texnik tafakkurni rivojlantirish vositalari va kasbiy ko‘nikmalarni shakllantirishga ta’siri o‘rganiladi. i bob. polimer materiallar va ulardan buyum yasash texnologiyalari 1.1. polimerlarning fizik-kimyoviy xossalari va tasnifi. polimerlar – bu juda katta molekulalardan iborat moddalar bo‘lib, ularning molekulalari takrorlanuvchi strukturaviy birliklardan (monomerlar) tashkil topgan. polimerlar tabiiy va sun’iy shaklda mavjud bo‘lib, hayotimizning barcha sohalarida keng qo‘llaniladi. ularga biologik materiallar, plastmassalar, to‘qimachilik mahsulotlari, tibbiy vositalar, qurilish materiallari va ko‘plab boshqa mahsulotlar kiradi. polimerlarning fizik-kimyoviy xossalari ularning kimyoviy tuzilishiga, molekulyar massasi, …

3 / 27

lgan materiallardir. bunday polimerlarga polietilen, polipropilen, polivinilxlorid va boshqalar kiradi. termoreaktiv polimerlar esa qizdirilganda bir marta qattiq shaklga kiradi va keyinchalik bu shaklni o‘zgartirishning imkoni bo‘lmaydi. ular yuqori haroratga chidamli bo‘lib, ko‘pincha sanoatda ishlatiladi. kimyoviy xossalari nuqtai nazaridan polimerlar inert (harakatsiz) yoki reaktiv bo‘lishi mumkin. reaktiv polimerlar osonlik bilan boshqa moddalar bilan kimyoviy reaksiyaga kirishadi. bunday polimerlar sirtining faolligi yuqori bo‘lib, ular bo‘yash, yopishtirish, metall bilan birikish kabi jarayonlarda samarali ishtirok etadi. inert polimerlar esa ko‘pchilik kimyoviy moddalarga nisbatan barqaror bo‘lib, tibbiyotda, oziq-ovqat sanoatida keng qo‘llanadi. ularning yuqori kimyoviy barqarorligi ulardan biologik muhit bilan aloqada bo‘ladigan implantlar tayyorlashda foydalanishga imkon beradi. polimerlar strukturaviy tuzilishiga ko‘ra to‘g‘ri zanjirli, tarmoqlangan va makromolekulalari tarmoqsimon shaklga ega bo‘lgan polimerlarga bo‘linadi. to‘g‘ri zanjirli polimerlarda monomerlar bir-biri bilan ketma-ket ulanadi. tarmoqlangan polimerlarda esa asosiy zanjirdan yon tomonga boshqa zanjirlar ajralib chiqadi. bu ularning zichligini oshiradi va mexanik xossalarini o‘zgartiradi. tarmoqsimon polimerlar esa uch o‘lchamli murakkab struktura …

4 / 27

ngan holatda joylashadi. alternirlangan kopolimerlarda esa monomerlar qat’iy ketma-ketlikda almashib keladi. polimerlar amorf yoki kristall holatda bo‘lishi mumkin. amorf polimerlar tartibsiz zanjir tuzilmasiga ega bo‘lib, ularning optik xossalari shaffof bo‘ladi. kristall polimerlarda esa makromolekula zanjirlari muayyan tartibda joylashgan bo‘ladi, bu esa ularga mexanik va termik jihatdan yuqori mustahkamlik beradi. ko‘plab polimerlar esa yarim amorf yoki yarim kristall holatda bo‘ladi, ya’ni ularning tuzilmasida ham amorf, ham kristall sohalar mavjud. polimerlarning yana bir muhim xossasi bu ularning eruvchanlik darajasidir. ba’zi polimerlar ma’lum erituvchilarda oson eriydi, boshqalari esa faqat yuqori haroratda yoki maxsus erituvchilarda eriydi. eruvchanlik darajasi polimerning molekulyar massasiga, polar yoki no-polarligiga va makromolekula zanjiri qattiqligiga bog‘liq. yuqori molekulyar massali polimerlar ko‘pincha erituvchilarda erimaydi, balki shishadi yoki jel hosil qiladi. issiqlikka nisbatan munosabati ham muhim fizik xossalardan biridir. ba’zi polimerlar past haroratda mo‘rtlashadi, yuqori haroratda esa yumshaydi yoki parchalanadi. shuning uchun har bir polimerning foydalanish diapazoni mavjud. masalan, politetrafloroetilen (ptfe, teflon) yuqori …

5 / 27

aktiv) polimerlarga bo‘linadi. termoplastiklar qayta-qayta yumshab va qotib, shaklini o‘zgartirishga yaroqli bo‘lsa, termoreaktivlar faqat bir marta qotib, doimiy qattiq shaklga kiradi. uchinchidan, ularning fizik holatiga ko‘ra amorf, kristall va yarim kristall polimerlarga ajratiladi. bundan tashqari, foydalanish sohasi bo‘yicha ham tasniflash mumkin: muhandislik polimerlari, tibbiy polimerlar, elektrotexnik polimerlar, qadoqlash materiallari va boshqalar. polimerlar ko‘p sonli monomer birliklarining kovalent bog‘lar orqali birikishi natijasida hosil bo‘lgan yuqori molekulali organik birikmalardir. ularning fizik-kimyoviy xossalari ularga qo‘yilgan talablarni bajarish imkoniyatiga qarab tanlanadi. bunda polimerlarning strukturaviy, termik, mexanik va kimyoviy barqarorlik xususiyatlari alohida o‘rganiladi. har qanday polimer modda harorat, bosim, ultrabinafsha nurlar, kuchlanish, erituvchilar va boshqa omillarga nisbatan ma’lum bir reaktsiya bildiradi. ularning bu holatlarga ko‘rsatgan javobi sanoat va ilmiy faoliyatda juda katta ahamiyatga ega. polimerlar kristallanish darajasi jihatidan turlicha bo‘ladi. kristallanish darajasi molekulalarning bir-biriga nisbatan qanday tartibda joylashganiga bog‘liq. kristall polimerlar yuqori mustahkamlikka, kimyoviy chidamlilikka va past eruvchanlikka ega. amorf polimerlar esa aksincha, yumshoqroq bo‘lib, …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "polimer materiallardan buyum yasash texnologiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi navoiy davlat universiteti _______________________________ ning “polimer materiallardan buyum yasash texnologiyasi” mavzusidagi kurs ishi ilmiy rahbar: ________________________ toshkent-2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i bob polimer materiallar va ulardan buyum yasash texnologiyalari 1.1. polimerlarning fizik-kimyoviy xossalari va tasnifi………….. 4 1.2. polimer materiallardan buyum tayyorlash usullari………….. 10 ii bob polimerlardan buyum yasash texnologiyalarini loyihalash metodikasi 2.1. polimer mahsulotlar ishlab chiqarish jarayonining metodlari…. 15 2.2. polimer texnologiyalarida ishlatiladigan uskunalar va metodlari……………………………………………………… 20 xulosa ……………………………………………………………….. 25 foydalanilgan adabiyotlar …...

This file contains 27 pages in DOCX format (137.7 KB). To download "polimer materiallardan buyum yasash texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: polimer materiallardan buyum ya… DOCX 27 pages Free download Telegram