maxsus tarixiy usullar

ZIP 12 pages 1.5 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type ZIP

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

1427705517_60946.ppt navoiy davlat pedagogika instituti tarix fakulteti tarix o’qitish metodikasi 4-a guruh talabasi hojiyeva dildoraning tarix fanining metodologik asoslari fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. maxsus tarixiy usullar reja: 1.maxsus tarixiy metodlar haqida ma’lumot. 2.retrospektiv metod, “qoldiqlar metodi”. 3.qiyosiy- tarixiy metod. www.arxiv.uz www.arxiv.uz maxsus tarixiy metodlarga quyidagilar kiradi: matnshunoslik metodlari tarixiy-qiyosiy tahlil tarixiy genetik-(retrospektiv) metod muammoli xronologik metod davrlashtirish metodi tuzilmali diaxron metod www.arxiv.uz www.arxiv.uz shartli hujjatli va grammatik-diplomatik metodlar www.arxiv.uz matnni tarkibiy unsurlarga bo’lish metodlari, ish yuritish va ish yuritish hujjatlarini o’rganish uchun qo’llaniladi. www.arxiv.uz matnshunoslik metodlari. matnni mantiqiy tahlili turli xil “qorong’u joylarni” talqin qilishga (interpretatsiya qilishga, hujjatdagi qarama-qarshiliklarni aniqlashga imkon beradi va h.k.) bunday metodlarni qo’llash orqali yetmagan (yo’q qilingan) hujjatlarni aniqlash, turli voqealarni rekonstruksiya (qayta tiklash) qilish imkoniyati yuzaga keladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz turli xil manbalarni ma’lumotlarini qiyoslash imkoniyatini beradi. hujjatlarni yuzaga keltirgan siyosiy kurash holatlarni qayta tiklash, u yoki bu aktni qabul qilgan ishtirokchilar tarkibini aniqlashtirishga imkon beradi. …

2 / 12

nologik metod keng mavzularni qator tor muammolarga bo’lishni taqozo qiladi. ularning har biri xronologik ketma-ketlikda ko’rib chiqiladi. bu metod materialni (tizimlashtirish va turkumlashtirish metodlari bilan birgalikda tahlilning 1-bosqichida) va uni yig’ishda hamda tarix bo’yicha ish matnining ichida bayon qilishda foydalaniladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz sinxron metod xronologiya metodi jamiyatda yuz berayotgan voqealarni bir vaqtda o’rganish xronologiya vaqt birligida tarixiy materialni bayon qilish diaxron metod- davrlashtirish metodidir www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2. retrospektiv metod, “qoldiqlar metodi” tarixiy bilim retrospektiv (retro-lotincha orqaga va speci-qarayman) tusda namoyon bo`ladi. chunki u voqealar amalda sababdan oqibatga tomon rivojlanishiga qaratilgan. tarixchi oqibatdan sababga tomon yuradi, bu bilish qoidasi har qanday holda so`zsiz yuz beradi. alohida olingan holda keying o`zida oldingini aks ettiradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz retrospektiv metod, “qoldiqlar metodi” o’rganilayotgan tafakkur jarayonini yoki voqeani tushunish uchun uni taraqqiyotini boshlanishidan nihoyasigacha kuzatib borish lozim. oldin o`tganni tushunish va baholash uchun rivojlanishning yanada yuqoriroq bosqichidir oldingi bosqichni boshqa bosqichlar bilan aloqasi bilangina emas, …

3 / 12

rni zamonaviy tarixchi davrigacha yetib kelgan, saqlanib qolgan, qoldiqlar asosida obyektlarni rekonstruksiya qilish usulini tushunadilar www.arxiv.uz * “sivilizatsiyani amalda borishini kuzatish bizga yordam beradigan guvohliklar orasida dalillarning keng sinfi mavjud, ularni belgilash uchun men “qoldiq ” atamasini kiritishni qulay deb hisoblar edim” (taylor “pervobitnaya kultura” m.1990-y. 10-bet). ibtidoiy madaniyatni taniqli tadqiqotchisi e.taylor (1832-19i7yillar) yozgan edi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz nemis tarixshunosligida o`rta asrlar agrar tarixini muammolarini o`rganish uchun xix asrda keng qo`llanildi alohida tarixchilarning ishlarida esa u agrar-tarixiy tadqiqotlarni asosiy metodi bo`ldi bu metodlarni qo`llanilishi tarixchilarni tadqiqotlarini boshlang`ich metodologik qoidalari bilan yaqin aloqasini bildiradi bu tarixiy taraqqiyotni evolutsion mazmuniga ishonch bilan qarab o`tmish bugunda qayta ishlab chiqiladi va uning oddiy da’vomi bo`ladi. “qoldiq metodi” www.arxiv.uz tarixiylikni e`tirof etgan fransuz tarixchisi m.blok va bu maktab vakillari fransuz tarixini ma`lum bir davrini o`rganishda “qoldiqlar metodi”dan unumli foydalandilar bu metodni qo`llagan tarixchilarni tajribasi ko`rsatadiki, “qoldiq metodga” qo`yiladigan asosiy metodologik talablar tarixchi allaqachon yo`q bo`lib …

4 / 12

shga erishiladi. bu tarixiy metodning boshqa xil ko’rinishidir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz qiyosiy -tarixiy metod o’rganiladigan obyektning taraqqiyotidagi darajalarni aniqlash va qiyoslash bo’lib o’tgan o’zgarishlar , taraqqiyot ananalarini aniqlashdir www.arxiv.uz www.arxiv.uz tarixiy-tipologik qiyoslash o’zini kelib chiqishi bilan bog’lanmagan voqealarni genezis va taraqqiyotning bir xil sharoitlari bilan o’xshashligini qiyoslash qiyosiy- tarixiy metodning turli shakllarini ajratish mumkin tarixiy-genetik qiyoslash, hodisalarning o’xshashligi ularning kelib chiqishidan qarindoshligi natijasi sifatida tushuntiriladi; qiyoslash orqali turli hodisalarni o’zaro ta’siri belgilanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz xix asr sotsiologiyasida qiyosiy-tarixiy metod o.kont va g.spenser qiyosiy-tarixiy metodni sotsiologik metodning asosiy metodi deb qarab, uni taraqqiyotning evolutsion chiziqli ko’rinishi deb sharhladilar. o.kont va g.spenser g’oyalari bilan bog’langan edi www.arxiv.uz www.arxiv.uz xix asrda qiyosiy -tarixiy etnografiya turli tarzda qo’llanila boshlandi. huquqshunoslikda sotsiologiyada tilshunoslikda www.arxiv.uz www.arxiv.uz e.dyurkgeym qiyosiy sotsiologiyada umuman sotsiologiyani mohiyatini ko’rdilar. shu vaqtning o’zida sotsiologiyadagi qiyosiy-tarixiy metodni statistik metodlar (a.ketle, belgiya) tizimlar tuzulishi va evolutsiyasi bilan birlashtirishga urunishlar qilinmoqda lekin tuzilma va tuzumlarni o’rganish qiyosiy-tarixiy …

5 / 12

iy metodga qiziqish qayta tug’ildi turli xil madaniy qadriyatlar va normalarni qiyosiy chiziqda o’rganish madaniy-tarixiy tiplar, nazariyalarda berilgan (p.sorokin, a.toynbi). biroq har bir madaniyat yaxlit yopiqlikda chiqadi va ularni bir-biriga transformatsiyasi va rivojlanishi jarayoni qarab chiqilmaydi. qator ijtimoiy muassasalarni misol uchun olib qiyosiy tahlil qilish da’vom etmoqda (r.benedikt, m.mig aqsh va boshqalarda). qiyosiy-tarixiy metodning ahamiyatini qayta mushohada qilish an’anasi madaniy antropologiya va tilshunoslik uchun xosdir. 1960-yilda sivilizatsiyalarni qiyosiy o’rganish xalqaro jamiyati tashkil topdi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz qiyosiy-tarixiy metod tarixchilar foydalanadigan bilish usullaridan biri hisoblanadi. biror-bir ilmiy tadqiqot usiz amalga oshmaydi. bu metodning zarurligi va qo`llash imkoniyati bilish obyektini xususiyati-tarixiy voqelikni umumiylikning yaxlitligi sifatida takrorlanadigan va yagonalikni, turli hodisa va jarayonlarda takrorlanmaslik bilan shartlanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz foydalanilgan adabiyotlar: karimov i.a. tarixiy xotirasiz kelajak yo`q. t: “o`zbekiston” 1998-y. karimov i.a. yuksak ma’naviyat- yengilmas kuch. t.: “ma’naviyat”, 2008-y. rajabov.r ,, tarix fani metodologiyasi asoslari “ t: “istiqlol” 2013-y. www.arxiv.uz www.arxiv.uz

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maxsus tarixiy usullar"

1427705517_60946.ppt navoiy davlat pedagogika instituti tarix fakulteti tarix o’qitish metodikasi 4-a guruh talabasi hojiyeva dildoraning tarix fanining metodologik asoslari fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. maxsus tarixiy usullar reja: 1.maxsus tarixiy metodlar haqida ma’lumot. 2.retrospektiv metod, “qoldiqlar metodi”. 3.qiyosiy- tarixiy metod. www.arxiv.uz www.arxiv.uz maxsus tarixiy metodlarga quyidagilar kiradi: matnshunoslik metodlari tarixiy-qiyosiy tahlil tarixiy genetik-(retrospektiv) metod muammoli xronologik metod davrlashtirish metodi tuzilmali diaxron metod www.arxiv.uz www.arxiv.uz shartli hujjatli va grammatik-diplomatik metodlar www.arxiv.uz matnni tarkibiy unsurlarga bo’lish metodlari, ish yuritish va ish yuritish hujjatlarini o’rganish uchun qo’llaniladi. www.arxiv.uz mat...

This file contains 12 pages in ZIP format (1.5 MB). To download "maxsus tarixiy usullar", click the Telegram button on the left.

Tags: maxsus tarixiy usullar ZIP 12 pages Free download Telegram