iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda vositalar va cheklovlar

DOCX 10 pages 680.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 680.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda vositalar va cheklovlar reja: 1. “iqtisodiy siyosatga kirish” faning maqsad va vazifalari, iqtisodiy siyosatning tarkibiy jihatlari 2. siyosiy iqtisod iqtisodiy siyosatning asosi sifatida 3. iqtisodiy siyosatning nazariy asoslarini shakllantirish 4. iqtisodiy siyosatning tipologiyasi 1.1. “iqtisodiy siyosatga kirish” faning maqsad va vazifalari, iqtisodiy siyosatning tarkibiy jihatlari iqtisodiy siyosat muayyan nazariy qarashlarga asoslanadi, muayyan iqtisodiy tushunchalardan foydalanadi. iqtisodiy nazariya iqtisodiy siyosatni ishlab chiqish uchun zaruriy asosdir. iqtisodiy nazariya ijobiy funktsiyani bajaradi va real iqtisodiyotda "nima" va "nima uchun" degan savollarga javob beradi. iqtisodiy siyosat birinchi navbatda me'yoriy funktsiyani bajaradi va iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishning muayyan maqsadlariga erishish uchun "nima qilish kerakligi" to'g'risida qaror qabul qiladi. iqtisodiy siyosat bu savolga iqtisodiy nazariya vositalaridan foydalanmasdan javob bera olmaydi. iqtisodiy siyosatning shakllanishiga iqtisodiy nazariyaning ma'lum sohalari (klassik, keynschilik, neoliberal va neokonservativ yo'nalish) ta'sir ko'rsatadi. iqtisodiy siyosat orqali iqtisodiy nazariyaning amaliy mohiyati amalga oshiriladi. iqtisodiy siyosat - bu xalq xo'jaligida sodir …

2 / 10

qobat va monopoliyaga moyillik. iqtisodiy siyosatning asosiy subyekti davlatdir. har bir xo’jalik faoliyati sub’ekti (uy xo’jaliklari, sug’urta kompaniyalari, tijorat banklari, xalqaro korporatsiyalar, hududlar) o’z vakolatlari va imkoniyatlari doirasida o’z iqtisodiy siyosatini olib boradi. davlat iqtisodiy siyosati va alohida xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning iqtisodiy siyosati umumiy iqtisodiy siyosatni tashkil qiladi. iqtisodiy, ijtimoiy, ekologik, tashqi iqtisodiy va boshqa muammolarning jiddiyligi davlat tomonidan iqtisodiyotning alohida qismlarini va umuman iqtisodiyotni o'zgartirish bilan bog'liq holda qabul qilingan muayyan dasturlarga aylantiriladi. bozor iqtisodiyotining turli modellarida iqtisodiy siyosatning bozor mexanizmlarini qiyosiy tahlil qilish quyidagi elementlarni ajratib ko'rsatish imkonini beradi: tartibga solish ob'ektlari, tartibga solishning iqtisodiy usullari, tartibga solishning iqtisodiy bo'lmagan vositalari. iqtisodiy siyosat, qoida tariqasida, jamiyatning ko'p va xilma-xil manfaatlari o'rtasidagi ma'lum bir kelishuvni aks ettiradi. davlatning iqtisodiy siyosati - bu iqtisodiy jarayonlarning borishini tartibga solish, ularga ta'sir ko'rsatish yoki natijalarini bevosita oldindan belgilashga qaratilgan chora-tadbirlar majmuidir. iqtisodiy siyosatni belgilashda bir nechta asosiy qoidalarni yodda tutish kerak. iqtisodiy …

3 / 10

a mavjud bo'lgan voqelikka (siyosiy kuchlar, mamlakatning rivojlanish darajasi, ishlab chiqarish-texnik salohiyati, ishlab chiqarish-texnikaviy salohiyati, ijtimoiy tuzilmaning holati, milliy va mahalliy boshqaruvning institutsional tartibi) kuchliroq e'tibor qaratilayotganda yuqori bo'ladi. iqtisodiy siyosat hokimiyatning siyosiy yo'nalishini qo'llab-quvvatlashning hal qiluvchi vositasidir. davlatning bozor iqtisodiyotiga aralashuvi tamoyili, odatda, bozor mexanizmining buzila boshlagan chegarasi bilan chegaralanadi. ko'pgina iqtisodchilar ushbu muammo bilan qiziqdilar. biz iqtisodiyotni har tomonlama davlat tomonidan tartibga solish tarafdori bo'lganlar bilan mashhurmiz. ammo shuni bilishingiz kerakki, boshqa maktablar ham borki, ular iqtisodiy liberalizm pozitsiyasida turib, davlat o'z harakatlarida cheklanishi kerak deb hisoblaydi. bozor shubhasiz ustuvorlikka ega bo'lishi kerak. iqtisodiyot nazariyasi doirasida davlatning roli va uning iqtisodiyotning boshqa sub'ektlari bilan o'zaro munosabatlariga bag'ishlangan mustaqil bo'lim asta-sekin shakllandi. amaliy ahamiyati - davlat tomonidan tartibga solishni amalga oshirish bo'yicha aniq chora-tadbirlar majmuasini aks ettiradi. ilmiy tadqiqotning vazifasi milliy iqtisodiyotning eng samarali rivojlanishini shakllantirishga qaratilgan motivlar, harakatlar, chora-tadbirlarni tizimli va ob'ektiv o'rganishdir. ilmiy yondashuv, masalan, iqtisodiy modellar …

4 / 10

, davlat xizmatchilarining mehnatiga haq to'lash bo'yicha aniq loyihalarni yaratish, maktablar, universitetlar qurish va boshqalar kiradi. institutsional va tarmoq tasniflash mezonlaridan foydalanganda, shuningdek, davlat faoliyatining agrar, sanoat, tashqi iqtisodiy, transport va ijtimoiy sohalarini ajratib ko'rsatish qabul qilingan. funktsional yo'nalishiga qarab iqtisodiy siyosatning bozor, tarkibiy, narx, valyuta, kredit va moliyaviy variantlarini belgilash mumkin. aytilganlarni sarhisob qilar ekanmiz, iqtisodiy siyosat ko‘p qirrali hodisa bo‘lib, qator parametrlarni qamrab olishini ta’kidlaymiz. ushbu toifani to'liq o'zlashtirish uchun o'zaro bog'liq bo'lgan barcha tarkibiy qismlarning yig'indisini: sub'ektlar (ushbu siyosatni amalga oshiruvchi), uning maqsadlari, ularni amalga oshirish mexanizmlari va nihoyat, davlat tomonidan tartibga solish choralari yo'nalishlarini aniq va vizual tarzda tasavvur qilish kerak (1-rasm). iqtisodiy adabiyotlarda "iqtisodiy siyosatning sub'ekti" atamasi odatda davlatning o'ziga tegishlidir. bu ko'rinish soda bo’lib, iqtisodiy nazariyada kengroq yondashiladi. iqtisodiy siyosatning bir qancha sub'ektlari mavjud, bularga quyidagilar kiradi: davlat, uning tarkibiga kiradigan mintaqaviy, mahalliy institutsional tuzilmalar, shuningdek, nodavlat birlashmalar, ittifoqlar. ushbu sub'ektlarning harakat usullari turlicha …

5 / 10

rish huquqlarini (va vazifalarini) institutsional organlarga beradi. vazifalar taqsimotining xususiyati davlatning tashkiliy-siyosiy tuzilishining turiga bog'liq. ma'lumki, u federal, konfederal, markazlashgan va boshqa tuzilmalarga ega bo'lishi mumkin. federatsiyada iqtisodiy siyosat sub'ektlarining uchta darajasini ajratish odatiy holdir: federal, mintaqaviy va mahalliy. g'arb huquq tizimi sharoitida davlatga yaqin tuzilmalar ya’ni iqtisodiy siyosat sub'ekti bo'lgan tuzilmalar mavjud. bularga ommaviy-huquqiy maqomga ega bo'lgan muassasalar kiradi. ular mustaqil institutlar (xususiy firmalar kabi) emas va davlat boshqaruv apparatiga uning tarkibiy qismi sifatida kiritilmagan. ular boshqaruvning muayyan sohalariga o'tkaziladi, davlat boshqaruvi tuzilmalari faoliyati doirasidan chiqariladi. masalan, germaniyadagi bunday muassasalarga mintaqaviy sug'urta idoralari, urushdan keyingi yuklarni tenglashtirish jamg'armasi va mahalliy kasalxonalar kassalari tizimi kiradi. shveytsariyada bunday bo'limlar jamoat transportini qo'llab-quvvatlash agentligi, yong'in xavfsizligi tashkilotlari hisoblanadi. bunday institutsional tashkilotlar iqtisodiyotda (davlat va xususiy sektor o'rtasida) o'rta, oraliq pozitsiyani egallaydi. ular xususiy firmalar odatda davlatning haddan tashqari to'g'ridan-to'g'ri va faol tartibga solish roliga qarshi bo'lganligi sababli yaratilgan. ushbu shakl murosali tashkiliy …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda vositalar va cheklovlar"

mavzu: iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda vositalar va cheklovlar reja: 1. “iqtisodiy siyosatga kirish” faning maqsad va vazifalari, iqtisodiy siyosatning tarkibiy jihatlari 2. siyosiy iqtisod iqtisodiy siyosatning asosi sifatida 3. iqtisodiy siyosatning nazariy asoslarini shakllantirish 4. iqtisodiy siyosatning tipologiyasi 1.1. “iqtisodiy siyosatga kirish” faning maqsad va vazifalari, iqtisodiy siyosatning tarkibiy jihatlari iqtisodiy siyosat muayyan nazariy qarashlarga asoslanadi, muayyan iqtisodiy tushunchalardan foydalanadi. iqtisodiy nazariya iqtisodiy siyosatni ishlab chiqish uchun zaruriy asosdir. iqtisodiy nazariya ijobiy funktsiyani bajaradi va real iqtisodiyotda "nima" va "nima uchun" degan savollarga javob beradi. iqtisodiy siyosat birinchi navbatda me'yoriy funktsiyani bajar...

This file contains 10 pages in DOCX format (680.3 KB). To download "iqtisodiy siyosatni ishlab chiqishda vositalar va cheklovlar", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy siyosatni ishlab chiq… DOCX 10 pages Free download Telegram