tafakkur psixologiyasi

ZIP 35 pages 2.8 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type ZIP

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

1492321501_66128.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 mavzu: tafakkur psixologiyasi. r e j a tafakkur haqida tushuncha. tafakkur va hissiy bilish. tafakkurning mantiqiy shakllari. tafakkur jarayonlari. tafakkur turlari. tafakkurning individual xususiyatlari. tafakkur psixologiyasi. xayol va tasavvur haqida umumiy tushuncha. xayol va tafakkurning o`xshashligi va farqlari. xayol va muammoli vaziyat. xayol turlari. xayol jarayonlari. xayol va motivatsiya. tasavvur va o`quv jarayonidagi ko`rgazmalilik. tasavvur turlari va xayol shakllaridagi individul xususiyatlar va ularni o`quv jarayonida boshqarish. xayol va organik jarayonlar. ilmiy, texnika va pedagogik faoliyatda, badiiy ijodiyotda xayolning roli. tafakkur haqida tushuncha, tafakkur va hissiy bilish tafakkur - ijtimoiy sababiy, nutq bilan chambarchas bog`liq, muhim bir yangilik qidirish va ochishdan iborat psixik jarayondir. tafakkur voqelikni analiz va sintez qilish uni bavosita va umumlashtirib aks ettirishdan iborat jarayondir. tafakkur amaliy faoliyat asosida hissiy bilishdan paydo bo`ladi va hissiy bilish chegarasidan ancha tashqariga chiqib ketadi. bilish faoliyati sezish va idrok qilishdan boshlanadi va keyin tafakkurga o`tib ketishi mumkin. …

2 / 35

rli vositalar qo`llaniladi. quyidagi uch xil hodisalarni o`rganish davomida vositalar qo`llaniladi. 1. hozirgi paytda bevosita idrok qilishning imkoni bo`lmagan hodisalarni o`rganish uchun. bunga tarixiy voqealar, kelajak rejalar, gipotezalar, umuman yoki o`tmishda ruy bergan yoki kelajakda ruy berishi mumkin bo`lgan hodisalarni o`rganish davomida; 2. sezgi organlarimizning moslashmaganligi sababli bevosita idrok qilishning imkoni bo`lmagan hodisalarni o`rganishda. bunga misol tariqasida juda kichik zarrachalar, elementlar, inson sezgi organlari "sezmaydigan" turli to`lqin uzunliklari yoki juda uzoq masofada joylashgan ob`ektlar (planetalar, yulduzlar va h.k.); 3. bevosita idrok qilishning imkoni mavjud, ammo vosita kullash samarali bo`lgan hollar. masalan, o`sib turgan daraxtning balandligini trigonometrik funktsiyalar yordamida o`lchash, havo haroratini termometr yordamida o`lchash kabilar. yuqoridagilardan ko`rinib turibdiki, hissiy bilish samarali bo`lmay qolgan hollarda tafakkur boshlanadi. tafakkur hissiy bilish idrok qilish imkonini bermaydigan voqea, hodisalarni ham o`rganish imkonini beradi. masalan, yorug`lik tezligini o`lchash, o`rganish, uning xossalaridan foydalanish faqat tafakkur orqaligina amalga oshirilishi mumkin. qachon tafakkur faoliyati boshlanadi (qachon biz fikrlab …

3 / 35

ki bilishning barcha vositalari, usullari va manbaalari inson tomonidan yaratilgan moddiy va ma`naviy boyliklar bilan bog`liqdir. odamning aqliy taraqqiyoti insoniyatning ijtimoiy-tarixiy taraqqiyoti davomida to`plangan bilimlarni o`zlashtirish jarayonida amalga oshadi. bu erda shaxsning faolligini inkor qilmaymiz. mavjud, tayyor bilimlarni o`zlashtirish boladan fikriy zur berish, ijodiy ishlash, yangilik ochishni taqoza qiladi. aks holda o`zlashtirilgan bilim yuzaki, mexanistik bo`lib qoladi. tafakkur jarayonlari tafakkur jarayoni (fikrlash) o`ziga xos qonuniyatlarga, qoidalarga bo`ysunadi. tafakkur jarayonining mohiyatini tushunish uchun uning qanday kechishini o`rganish lozim. tafakkur avvalo analiz, sintez va umumlashtirishdir. analiz - ob`ektning muayan bir tomonlarini, elementlarini, xossalarini, munosabatlarini va boshqa shuning kabilarni ajratib olib, o`rganilayotgan ob`ektni fikran bo`laklarga, qismlarga, elementlarga bo`lish demakdir. biron narsani analiz qilish davomida bu narsaning g`oyat muhim, kerakli va qiziqarli va shu kabi muayan xususiyatlari ajratib olinadi. sintez. bir butun narsani analiz qilish natijasida ajratilgan komponentlarni birlashtirish sintezdir. analiz va sintez jarayonlari hamma vaqt o`zaro bog`liqdir. taqqoslash - narsa va hodisalarni bir-biri …

4 / 35

andir: 1) ko’rgazmali-harakat; 2) ko’rgazmali-obrazli; 3) mavhum (nazariy) tafakkur. ko’rgazmali-harakat tafakkuri. tarixiy taraqqiyot davomida odamlar o`z oldilarida turgan masalalarni dastlab amaliy faoliyat nuqtai nazaridan echganlar; keyinchalik undan nazariy faoliyat ajralib chiqqan. dastlab erni qadamlab o`lchangan, keyinchalik uning asosida geometriya fani shakllangan. bu shuni anglatadiki, sof nazariy faoliyat birlamchi emas, balki amaliy faoliyatning o`zi birlamchidir. bog`chagacha yosh davrida bolada asosan ko`rgazmali-harakat tafakkuri ustun bo`ladi. hamma ish, "o`ylash", bilish jarayoni harakatlar vositasida amalga oshiriladi. ko`rgazmali-obrazli tafakkur. ko`rgazmali-obrazli tafakkur sodda shaklda asosan bog’cha yoshidagi bolalarda nomoyon bo`ladi. ularda tafakkurning harakatli shakllari saqlanib qolsa ham, ular to`g`ridan-to`g`ri yuzaga chiqmaydi. endi bola narsa va hodisalarning bevosita idrok qilinayotgandagi obraziga suyanib fikr yuritadi. agar shu yoshdagi bolaga ikkita bir xil xajmdagi xamirdan qilingan sokka ko`rsatilsa, u ularning tengligini aytadi. keyin ularning ko`z o`ngida soqqalardan biri non shakliga keltiriladi. bolalar yassilantirilib, non shakliga keltirilgan soqqani ko`p, katta deb ko`rsatadilar (j.piaje tajribalaridan). mavhum (nazariy) tafakkur. bolalarning amaliy va …

5 / 35

rivojlantirish, ularda to`g`ri shakllangan tushunchalar tizimini hosil qilishdan iboratdir. tafakkurning individual xususiyatlari. turli kishilarda tafakkur xususiyatlar turlicha tarkib topgan va turlicha nomoyon bo`ladi. bir kishining o`zida ham tafakkurning turli xususiyatlari turlicha nomoyon bo`ladi. bularning hammasi tafakkurning individual xususiyatlarining asosini tashkil qiladi. tafakkurning individual xususiyatlariga bilish faoliyatining mustaqillik darajasi, epchillik, fikrlashning tezligi kabilar kiradi. tafakkurning mustaqilligi dastavval yangi masala, yangi muammoni ko`ra bilish va kuya bilishda, undan sung esa uni o`z kuchi bilan echa bilishda nomoyon bo`ladi. tafakkurning mustaqilligida uning ijodiy xarakteri o`z ifodasini topgan. tafakkurning ixchamligi shundan iboratki, masalani echishning boshda belgilangan yo`li (rejasi) asta-sekin yuzaga chiqadigan, avvaldan hisobga olib bo`lmaydigan muammo shartlarini qanoatlantirmasa, ana shu yo`lni o`zgartira olishdan iboratdir. fikrning tezligi biror qarorni qisqa muddat ichida qabul qilish talab qilingan hollarda talab qilinadi. tafakkurning yuqorida ko`rsatilgan barcha va boshqa juda ko`p sifatlari uning asosiy sifati yoki belgisi bilan chambarchas bog`liqdir. har qanday tafakkurning eng muhim belgisi, uning ayrim individual …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur psixologiyasi"

1492321501_66128.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 mavzu: tafakkur psixologiyasi. r e j a tafakkur haqida tushuncha. tafakkur va hissiy bilish. tafakkurning mantiqiy shakllari. tafakkur jarayonlari. tafakkur turlari. tafakkurning individual xususiyatlari. tafakkur psixologiyasi. xayol va tasavvur haqida umumiy tushuncha. xayol va tafakkurning o`xshashligi va farqlari. xayol va muammoli vaziyat. xayol turlari. xayol jarayonlari. xayol va motivatsiya. tasavvur va o`quv jarayonidagi ko`rgazmalilik. tasavvur turlari va xayol shakllaridagi individul xususiyatlar va ularni o`quv jarayonida boshqarish. xayol va organik jarayonlar. ilmiy, texnika va pedagogik faoliyatda, badiiy ijodiyotda xayolning roli. tafakkur haqida tushuncha, tafakkur va hissiy bilish tafakkur - ijtimoiy sababiy, nutq bil...

This file contains 35 pages in ZIP format (2.8 MB). To download "tafakkur psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur psixologiyasi ZIP 35 pages Free download Telegram