mikroorganizmlarning tabiat datarqalishi

PPTX 16 pages 3.4 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mikroorganizm.pdf mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi xasanova nilufar mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi. mikroorganizmlar — bu ko‘zga ko‘rinmaydigan, ammo tabiatda nihoyatda keng tarqalgan tirik organizmlardir. ular yer yuzining deyarli barcha muhitlarida — havoda, suvda, tuproqda, o‘simlik va hayvon organizmlarida, hatto ekstremal sharoitlarda ham yashaydi. mikroorganizmlar tirik moddaning doimiy aylanishida, organik moddalarning parchalanishida, ozuqa zanjirlarida va biosferaning barqarorligida muhim rol o‘ynaydi. mikroorganizmlarning asosiy yashash joylari a) tuproqda tuproq — mikroorganizmlar uchun eng qulay muhitlardan biridir. unda bakteriyalar, aktinomitsetlar, zamburug‘lar, suv o‘tlari va viruslar mavjud. 1 gramm unumdor tuproqda 1 milliarddan ortiq mikroorganizmlar bo‘lishi mumkin. tuproq mikrobiotasi tuproq hosil bo‘lishida, gumus hosil bo‘lishida, azot aylanishida, o‘simliklar ozuqlanishida ishtirok etadi. tuproqdagi azot fiksatsiyalovchi bakteriyalar (masalan, azotobacter, rhizobium) havodagi erkin azotni o‘simliklar uchun yaroqli shaklga aylantiradi suv muhitida suvda ham mikroorganizmlar nihoyatda ko‘p. okean, dengiz, ko‘l, daryo, hatto qor va muz qatlamlarida ham mikroblar uchraydi. fitoplankton va zooplankton tarkibida ko‘plab mikroorganizmlar mavjud bo‘lib, ular suv ekotizimining oziq zanjirining …

2 / 16

chi joyga ko‘chiradi. havo orqali mikroblarning tarqalishi — aerozol yo‘li bilan infeksiya tarqalishining sababi bo‘ladi (masalan, gripp, sil, shamollash viruslari). o‘simliklarda o‘simliklar mikroblar uchun oziq manbai bo‘lib xizmat qiladi. ba’zi mikroorganizmlar o‘simlik ildizida simbioz holatda yashaydi (masalan, rhizobium — dukkakli o‘simliklar bilan). ayrimlari patogen bo‘lib, o‘simlik kasalliklarini chaqiradi (masalan, pseudomonas syringae — bakterial dog‘ kasalligi, fusarium — chirish zamburugi). o‘simlik bargi, ildizi, urug‘i va mevalari yuzasida ham turli mikroblar mavjud. hayvon va inson organizmida hayvon va inson tanasida mikroorganizmlar normal mikroflora sifatida yashaydi. masalan, inson ichaklarida escherichia coli foydali bakteriyasi mavjud bo‘lib, u ovqat hazm qilishda, vitamin k sintezida qatnashadi. terida, og‘iz bo‘shlig‘ida, burun, yo‘tal, jinsiy a’zolar atrofida ham turli mikroorganizmlar yashaydi. ammo ayrim hollarda ular kasallik chaqiruvchi shaklga o‘tib, infeksiya keltirib chiqaradi (masalan, stafilokokklar, streptokokklar). ekstremal sharoitlarda mikroblar eng og‘ir, inson uchun noqulay muhitlarda ham yashay oladi: termofil bakteriyalar — 80–100°c issiqlikda (geyzerlar, vulqonlar atrofida). psixrofil bakteriyalar — sovuq …

3 / 16

ni saqlash. azot fiksatsiyasi orqali o‘simliklarni oziqlantirish. oziq-ovqat ishlab chiqarishda (non, sut mahsulotlari, sirka, spirt, yogurt, pishloq). dori vositalarini tayyorlashda (antibiotiklar – penitsillin, streptomitsin). biotexnologiyada va chiqindilarni tozalashda (biofiltrlar, biogaz). salbiy ahamiyati: kasalliklar qo‘zg‘atadi (inson, hayvon va o‘simliklarda). oziq-ovqat mahsulotlarini buzadi. qurilish materiallari, metall, yog‘och va charmni yemiradi. mikroorganizmlar tabiatda nihoyatda keng tarqalgan bo‘lib, ular biosferaning ajralmas qismi hisoblanadi. ular hayotiy jarayonlarning barcha bosqichlarida — moddalarning aylanishi, ozuqa zanjirlari, energiya almashinuvi va ekologik muvozanatda muhim rol o‘ynaydi. mikroblarni o‘rganish insoniyatga kasalliklarni oldini olish, ekologik muammolarni hal qilish va sanoat jarayonlarini takomillashtirishda katta imkoniyat yaratadi. e'tiboringiz uchun rahmat image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.png image5.png image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.png image18.jpg image19.jpg image20.jpg image21.jpg image22.jpg image23.jpg image24.jpg image25.jpg image26.jpg image27.jpg image28.png image29.jpg image30.jpg image31.jpg image32.png

4 / 16

mikroorganizmlarning tabiat datarqalishi - Page 4

5 / 16

mikroorganizmlarning tabiat datarqalishi - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarning tabiat datarqalishi"

mikroorganizm.pdf mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi xasanova nilufar mikroorganizmlarning tabiatda tarqalishi. mikroorganizmlar — bu ko‘zga ko‘rinmaydigan, ammo tabiatda nihoyatda keng tarqalgan tirik organizmlardir. ular yer yuzining deyarli barcha muhitlarida — havoda, suvda, tuproqda, o‘simlik va hayvon organizmlarida, hatto ekstremal sharoitlarda ham yashaydi. mikroorganizmlar tirik moddaning doimiy aylanishida, organik moddalarning parchalanishida, ozuqa zanjirlarida va biosferaning barqarorligida muhim rol o‘ynaydi. mikroorganizmlarning asosiy yashash joylari a) tuproqda tuproq — mikroorganizmlar uchun eng qulay muhitlardan biridir. unda bakteriyalar, aktinomitsetlar, zamburug‘lar, suv o‘tlari va viruslar mavjud. 1 gramm unumdor tuproqda 1 milliarddan ortiq mikroorganizmlar bo...

This file contains 16 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "mikroorganizmlarning tabiat datarqalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarning tabiat dat… PPTX 16 pages Free download Telegram