sport tibbiyoti

DOCX 15 pages 53.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.5 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

6-mavzu: sport tibbiyotining paydo bo’lishi va rivojlanishining qisqacha tarixi. o’zbekistonda sport tibbiyotini tashkil etish asoslari. umumiy sport patalogiyasi asoslari. reja: 1. sport tibbiyotining vujudga kelishi. 2. sport tibbiyotining bo’limlari. 3. o‘zbekistonda sport tibbiyoti rivoji. 4. o’zbekistonda sport tibbiyotini tashkil etish asoslari. 5. umumiy va sport potologiyasi asoslari haqida tushuncha 6. sog`liq va kasallik to`g`risida tushuncha. 7. kasallik sabablari (etiologiya tushunchasi). -kasallikning tashqi sabablari (fizikaviy, kimyoviy, biologik, ijtimoiy, alimentar, gipodinamiya, giperdinamiya, psixogen); -kasallikning ichki sabablari (irsiy kasalliklar: xromosoma va genitik kasalliklar). 8. odam organizmining reaktivligi va rezistentligi. immunitet. quyida sport tibbiyotining vujudga kelishi va rivoj topishiga oid ma’lumotlar xronologik tarzda keltirilgan: 1) 1920-yillarda shifokorlar nazorati xonalari dastlab, davlat jismoniy tarbiya markaziy instituti va bosh harbiy jismoniy tarbiya institutida tashkil etildi; 2) sport tibbiyotining nazariy asoslari p.f.lesgaft va v.v.gorinevskiylarning mehnatlari evaziga vujudga keldi; 3) 1923-yili p.f.lesgaft mazkur institutning ilmiy-tibbiy bo’limini va keyinchalik esa, 1-ilmiy nazorat kafedrasini boshqardi; 4) 1928-yili i umumittifoq spartakiadasida …

2 / 15

lganligi haqida maxsus qaror qabul qilindi; 7) 1931-yili shifokorlar malakasini oshirish markaziy institutidab.a.ivanovskiy boshchiligida jismoniy tarbiya instituti tashkil etilib, shifokor nazorati bo‘yichamutaxassislarni tayyorlash jarayoni boshlandi. keyinchalik shifokor nazorati sobiq sovet jismoniy tarbiya rivojining tutgan yo’li vatalabiga binoan amalga oshabordi. bu borada shifokor nazoratini tashkil etish jarayonida z.p.solovyov, b.a.ivanovskiy, v.e.ignatev va boshqalarning hissasi katta bo’ldi; 8) sobiq ittifoq bo’ylab «vatan vamehnat himoyasigabo’l tayyorlan» majmuasini tatbiq etish, sport tibbiyotining rivojlanishi uchun jiddiy turtki bo‘ldi; 9) 1940-yilning boshlaridayoq ko‘ngilli sport jamiyatlarida (dso), sport inshootlari, o‘quv muassasalarida shifokor nazorati xonalarining keng ko’lamdagi tizimlari, moskva, leningrad, xarkov va tbilisidagi sport jismoniy tarbiya ilmiy-tadqiqot institutlari tarkibida shifokor nazorati bo‘limlari, tahlilxona va kafedralar ochildi; 10) jismoniy tarbiya va sportning tibbiy muammolari bo’yicha, ilmiy-tadqiqot natijalari va ommaviy adabiyotlar keng ko’lamda nashr etila boshlandi. xodimlarni tayyorlashning tashkiliy ishlari olib borildi; 11) yangi bilimlar sohasining rivoji bo’yicha, ayniqsa katta ulush markaziy ilmiy-tadqiqot jismoniy tarbiya institutining (sniifk) shifokor nazorati tahlilxonasining s.p.letunov …

3 / 15

jismoniy tarbiya institutining shifokor nazorati tahlilxonasida «sog’lom odamning klinikasi» ilk bor tashkil etilgan. bu paytlarda shifokor nazoratining rivojida massaj maktabi, sog’lomlashtirish va davo jismoniy tarbiya maktabining asoschisi i.m.sarkizov-sorazini, fiziologlar a.n.krestnikov, e.k.jukov, n.v. zimkin va boshqalar katta ahamiyat kasb etishdi; 15) 1946-yili sobiq ittifoq vazirlar mahkamasi qoshidagi jismoniy tarbiya va sport ishlari bo‘yicha butunittifoq qo‘mitasi qoshida ilk marta shifokor nazoratining ittifoq seksiyasi bo’limi tashkil etildi va u keyinchalik sobiq ittifoq sport tibbiyoti federatsiyasiga aylantirildi; 16) 1951-yili shifokor-jismoniy tarbiya dispanserlari tashkil etildi. ushbu yangi turdagi muassasa kasalliklarni oldini olish va davolashga doir vazifalarni birlashtirdi. oqibatda, shifokor nazorati va jismoniytarbiya hamda sportni yuqori pog’onaga ko‘tarib, mazkur ishga yangi xodimlarni jalb qilish, ular malakasini muntazam ravishda oshirish, amaliyotga ilmiy-tadqiqot natijalarini kiritish imkoni yaratildi; 17) 1952-yili sport tibbiyoti federatsiyasi xalqaro sport tibbiyoti federatsiyasiga a’zo bo’ldi (fims); 18) sobiq ittifoq sportchilarini olimpiya harakatiga a’zo bo’lishi va ularni birinchi marta olimpiya o’yinlarida ishtirok etishi (1951-yili xelsinikida) sportning …

4 / 15

m sharoitlariga moslashuv; 3) yosh sportchilarni tayyorlash; 4) sport qobiliyatini qayta tiklovchi va uni ko’taruvchi vositalarni ishlab chiqish; 5) doping va boshqa illatlar bilan kurashish; 6) majmuaviy nazorat tizimi va usullarni ishlab chiqish; asta sekinlik bilan ilmiy-tadqiqotchilar va xodimlarni tayyorlash poydevori kengaya bordi. 20) 1960-yili mamlakatda-tartu universitetida ilk marta sport shifokorlarini tayyorlash bo’limi ochildi; 21) 1967-yili gsolifkda sport kardiologiyasi tahlilxonasi tashkil qilindi; 22) 1969-yiii gsolifkda birinchi marta sport tibbiyoti kafedrasi ochildi; 23) 1970-yilning boshlarida shifokor nazorati, vazifalarni kengayishi sababli, «sport tibbiyoti» degan yangi nom bilan atala boshlandi; 24) 197l-yili sobiq ittifoq sog’liqni saqlash vazirligining ilmiy tadqiqot institutida (niimz), tibbiyot fanlari akademiyasi va pedagogika fanlar akademiyasida qator guruh va tahlilxonalar tashkil etildi; 25) vnifda ochilgan sport tibbiyoti bo’limidan tashqari, qo‘shimcha ravishda maxsuslashtirilgan tahlilxonalar jumladan, dopingga qarshi tashkil qilindi. 26) 1986-yili sportning tibbiy-biologik muammolari bo’yicha markaziy ilmiy-tadqiqot instituti faoliyat ko’rsata boshladi. mamlakatda sport tibbiyotini boshqarish maqsadida quyidagilar tashkil etildi: 1) sobiq ittifoqning …

5 / 15

ya, biokimyo, sport gigienalari, ularning har birining rivoji yuqori darajada bo’lib, ularningvazifalari va ilmiy muammolarini aks ettiradi. ushbu fanlarga oid ko‘rsatkichlarning yig’imi (sintezi), sportchining holatini baholash, unga tashhis qo‘yish va uning tanasiga ta’sir etuvchi vositalarni aniqlash, mavjud sharoitlarda, sport shifokori nazorati orqali amalga oshiriladi. sport tibbiyoti texnika va uslubiy jihatdan qayta qurollanishi yuzaga keldi, eng oldingi zamonaviy tadqiqot usullari va sinamalar ishlab chiqilib, amaliyotga tadbiq etilmoqda. sport tibbiyoti negizida uning quyidagi bo’limlari vujudga keldi: 1) sport kardiologiyasi; 2) sport travmatologiyasi; 3) sport endokrinologiyasi; 4) sport immunologiyasi; 5) sport farmakologiyasi; 6) doping nazorati va boshqalar. sport tibbiyotining, tibbiyotning boshqa yo‘nalishlari va sport fani pedagogikasi bilan aloqasi mustahkamlandi. sport tibbiyoti fanining rivojlanishiga o‘z hissalarini qo‘shgan olimlarga quyidagilarni misol qilib ko‘rsatish mumkin: a.g.dembo (gdoifk) - tashqi nafas masalalari, sport patologiyasining oldi va o‘zi; r.e.motilyanskaya (vniifk) - sport tibbiyotining yosh bo‘yicha masalalari; v.l.karpman (gsolifk) - sport tibbiyotining kardiologiyasi; z.s.mironova(sito) - sport travmatologiyasi va boshqalar, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sport tibbiyoti"

6-mavzu: sport tibbiyotining paydo bo’lishi va rivojlanishining qisqacha tarixi. o’zbekistonda sport tibbiyotini tashkil etish asoslari. umumiy sport patalogiyasi asoslari. reja: 1. sport tibbiyotining vujudga kelishi. 2. sport tibbiyotining bo’limlari. 3. o‘zbekistonda sport tibbiyoti rivoji. 4. o’zbekistonda sport tibbiyotini tashkil etish asoslari. 5. umumiy va sport potologiyasi asoslari haqida tushuncha 6. sog`liq va kasallik to`g`risida tushuncha. 7. kasallik sabablari (etiologiya tushunchasi). -kasallikning tashqi sabablari (fizikaviy, kimyoviy, biologik, ijtimoiy, alimentar, gipodinamiya, giperdinamiya, psixogen); -kasallikning ichki sabablari (irsiy kasalliklar: xromosoma va genitik kasalliklar). 8. odam organizmining reaktivligi va rezistentligi. immunitet. quyida sport tibbiyoti...

This file contains 15 pages in DOCX format (53.5 KB). To download "sport tibbiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: sport tibbiyoti DOCX 15 pages Free download Telegram