buildqsar dasturida struktura – xossa /bioligik faollik modellarini olish.

DOCX 6 pages 166.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 166.6 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: buildqsar dasturida struktura – xossa /bioligik faollik modellarini olish. reja: 1. kirish. 2. buildqsar dasturi haqida. 3. buildqsar ishlash prinsplari. 4. biologik faollik modellarini olish. kirish kompyuter kimyosi - kimyoning informatsion texnologiyalarsiz tasavvur qilish qiyin bo’lgan sohasi bo’lib, zamonaviy kimyoning ajralmas qismidir. ushbu fan kvant-kimyoviy hisoblashlar bilan cheklanib qolmasdan o’z ichiga empirik usullarda birikmalarning turli xil fizik-kimyoviy xarakteristikalar hisobi, moddalar reaktsion qobiliyatini baholash va biologik faolliklarini ifodalovchi matematik modellar tuzish, hamda dinamik jarayonlarni modellash kabi izlanishlarni qamrab olmoqda. dunyo olimlari tomonidan turli xil kimyoviy, spectral va boshqa muammolar modellashtirish dasturlari yordamida yechilmoqda. mazkur muammolarni hal qilishdazamonaviy dft usullarini o’z ichiga firefly/gamess, hyperchem kabi dasturlar keng qo’llanilmoqda. ushbu o’quv qo’llanma 5110300 “kimyo o’qitish metodikasi” va 5140500 “kimyo” bakalavriatura ta’lim yo’nalishi talabalari uchun kiritilgan “kompyuter kimyo” hamda “kimyoda kompyuter modellashtirish” fanlari o’quv dasturlari asosida tayyorlandi. o’quv qo’llanma talabalarda sohaga oid bilim olishiga va kompyuter dasturlaridan foydalangan holda o’quv va ilmiy izlanishlar …

2 / 6

ga nazar solsak, 1960-1970 yillarda bitta hisoblash usuli bitta majmuani tashkil qilgan. ibm370/195, cdc7600 va univac1110 kompyuterlari sekundiga 500 ming - 2 million (o’rtacha 105) operatsiya bajargan. ushbu kompyuterlarda bitta hisoblash usulida berilgan geometriya optimizatsiya qilinmasdan (inglizchada: single point calculations) hisoblashlar bajarilgan, jumladan birikmaning umumiy energiyasi, dipol momenti, atomlardagi zaryad taqsimotlari, orbital energiyalari va shu kabi kattaliklar aniqlangan. lekin geometriya optimallashtirilganidan keyingi hisoblangan xarakteristikalar oldingi hisoblangan xarakteristikalardan farq qilishi mumkin . chet el statistik ma’lumotlarida keltirilicha bitta dorini amaliyotga tadbiq qilish uchun uning dastlabki sintez qilingan yoki o’simliklardan ajratib olingan vaqtidan hisoblaganda 5 yildan 16 yilgacha vaqt va 100 mln. dollar mablag’ sarf bo’larkan. harajatlarni kamaytirish uchun 1000-ta birikmaning farmakologiyasini o’rganish o’rniga ularning ichidagi faol bo’lishi mumkin bo’lgan bir nechta birikmalarni o’rganish harajatlarni keskin kamaytiradi. birikmalarning tuzilish formulalari asosida ularning biologik faolliklarini bashorat qilish, struktura-biologik faollik bog’liqliklarini o’rganish talab qilinardi. bu sohadagi birinchi ishni, bugungi kunda “qsar otasi” nomini olgan …

3 / 6

i va geometrik xarakteristikalarini ifodalash maqsadida besh mingdan ortiq deskriptorlar aniqlangan. deskriptorlarni hisoblaydigan maxsus programmalar yaratilgan. shulardan eng mashxuri dragon (komersial) programmasi hisoblanadi. uning oxirgi varsiyasi ma’lum bo’lgan deskriptorlarning hammasini hisoblash imkoniyatini beradi. 2-rasm. dragon programmasidagi deskriptorlar kategoriyasi. uning bepul variantida 1400-ga yaqin 18-ta kategoriyadagi deskriptorlarni hisoblash mumkin (-rasm). yaratilgan deskriptorlar birikmalarning reaksion qobiliyati, fizikkimyoviy xarakteristikalari va biologik faollikni matematik modellashda, yani miqdoriy jihatdan baholovchi matematiktenglamalar (modellar) tuzishda keng qo’llanilmoqda. qsar yoki qspr sohasida 1-chi bosqichda bir qator birikmalarning tajribada o’rganilgan faolligini yoki xossasini ifodalovchi kattaliklar uchun deskriptorlardan foydalangan holda matematik model tuziladi. biologik faollikni ko’rsatuvchi parametr sifatida ic50 (inhibitory concentration), ec50 (effective concentration) yoki ed50(effective dose) olinishi mumkin. birikmalarning toksikologiyasi o’rganilayotgan bo’lsa ld50 (lethal dose 50%) olinadi. bu kattaliklar 1/logic (1/loged, 1/logld) holatiga o’girilgan holda olinadi. modellar tuzish jarayonida modelning ishonchli bo’lishi muhim ahamiyat kasb qiladi. ishonchli modellar olish uchun o’rganilayotgan birikmalarning 75-80 foizi tajriba guruhiga qolgan 20-25 foizi …

4 / 6

deskriptordan tarkib topgan modellarni top deb komanda berish mumkin. 4-rasm. modellar olishga mo’ljallangan builqsar programmasi. shuni ta’kidlab o’tish kerakki, topiladigan modeldagi deskriptorlar soni o’rganilayotgan birikmalar soniga ko’ra ma’lum bir chegaraga ega. topiladigan modeldagi maksimal deskriptorlar sonini (ds) birikmalar sonini (bs) 5-ga bo’lish orqali topiladi: ds=bs/5. demak, qaralayotgan 30-ta birikma uchun tanlanadigan modelda deskriptorlar soni 6-tadan oshmasligi kerak (y = x1+x2+x3+x4+x5+x6). bitta, ikkita, uchta, to’rtta, beshta va oltita deskriptorli modellar ichidan korrelyasiya koeffisienti (r2) eng yuqori bo’lganlari tanlab olinadi. olingan modellar, test guruhidagi birikmalar uchun hisoblangan deskriptorlarni ushbu modelga qo’yib bashorat qilingan biologik faollik kattaligi aniqlanadi. test guruhi birikmalari uchun tajribadan ma’lum bo’lgan bf kattaligi va bashorat qilingan bf kattaligi orasidagi miqdoriy bog’liqlik (r2test) aniqlanadi. ushbu qiymat r2test ≥ 0.7 bo’lsa topilgan model ishonchi model sanaladi. image1.png image2.png image3.png image4.png

5 / 6

buildqsar dasturida struktura – xossa /bioligik faollik modellarini olish. - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buildqsar dasturida struktura – xossa /bioligik faollik modellarini olish."

mavzu: buildqsar dasturida struktura – xossa /bioligik faollik modellarini olish. reja: 1. kirish. 2. buildqsar dasturi haqida. 3. buildqsar ishlash prinsplari. 4. biologik faollik modellarini olish. kirish kompyuter kimyosi - kimyoning informatsion texnologiyalarsiz tasavvur qilish qiyin bo’lgan sohasi bo’lib, zamonaviy kimyoning ajralmas qismidir. ushbu fan kvant-kimyoviy hisoblashlar bilan cheklanib qolmasdan o’z ichiga empirik usullarda birikmalarning turli xil fizik-kimyoviy xarakteristikalar hisobi, moddalar reaktsion qobiliyatini baholash va biologik faolliklarini ifodalovchi matematik modellar tuzish, hamda dinamik jarayonlarni modellash kabi izlanishlarni qamrab olmoqda. dunyo olimlari tomonidan turli xil kimyoviy, spectral va boshqa muammolar modellashtirish dasturlari yordamida ...

This file contains 6 pages in DOCX format (166.6 KB). To download "buildqsar dasturida struktura – xossa /bioligik faollik modellarini olish.", click the Telegram button on the left.

Tags: buildqsar dasturida struktura –… DOCX 6 pages Free download Telegram