elektronika asoslari.elektronika fani tarixi va uning rivojlanish bosqichlari.elektronikaning bugungi kundagi ahvoli va asosiy rivojlanish yo'nalishlari. invertorlar va ularning ishlatilishi.

DOCX 21 pages 489.2 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 489.2 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

elektronika asoslari.elektronika fani tarixi va uning rivojlanish bosqichlari.elektronikaning bugungi kundagi ahvoli va asosiy rivojlanish yõnalishlari. invertorlar va ularning ishlatilishi. reja: 1.elektronika asosolari 2.elektronikada asos bo‘lgan manbalar. 3.elektronlarni elektr maydonidagi harakati. 4.elektronlarni magnit maydonidagi harakati. 5. elektronika fani tarixi va uning rivojlanish bosqichlari 6. invertorlar elektronika — fan va texnika sohasi bo'lib, axborot uzatish, qabul qilish, qayta ishlash va saqlash uchun ishlatiladigan elektron qurilmalar hamda asboblar yaratish usullarini o‘rganish, ishlab chiqish bilan shug'ullanadi. elektronika elektromagnit maydon nazariyasi, kvant mexanikasi, qattiq jism tuzilishi nazariyasi va elektr o'tkazuvchanlik hodisalari kabi fizikbiiimlargaasoslanadi. elektronikaning rivojlanishi elektron asboblar texnologiyasining takomillashuvi bilan chambarchas bog'liq bo‘lib, hozirgi kungacha to‘rt bosqichni bosib o‘tdi. birinchi bosqich asboblari: rezistorlar, induktivlik g'altaklari, magnitlar, kondensatorlar, elektromexanik asboblar (qayta ulagichlar, rele va shunga o‘xshash) passiv elementlardan iborat edi. ikkinchi bosqich li de forest tomoniaan 1906-yilda triod lampasining ixtiro qilinishidan boshlandi. triod elektr signallami o'zgartiruvchi va eng muhimi, quvvat kuchaytiruvchi birinchi aktiv elektron asbob boidi. …

2 / 21

ast ishonchlilik, ko‘p energiya sarflash, katta o ‘lchamlari kabi asosiy kamchiliklaridan xoli edi. tolrtinchi bosqich integral mikrosxemalar (ims) asosida elektron qurilma hamda tizimlar yaratish bilan boshlandi va mikroelektronika davri deb ataldi. mikroelektronika — fizik, konstruktiv-texnologik va sxemotexnik usullardan foydalanib yangi turdagi elektron asboblar - imslar va ularning qo'llanish prinsiplarini ishlab chiqish yo‘lida izlanishlar olib borayotgan elektronikaning bir yo‘nalishidir. hozirgi kunda telekommunikatsiya va axborotlashtirish tizimining rivojlanish darajasi tom ma’noda mikroelektronika va nanoelektronika mahsulotlarining ularda qo'llanilish darajasiga bog‘liq. birinchi imslar 1958-yilda yaratildi. imslaming hajmi ixcham, og‘irligi kam, energiya sarii kichik, ishonchliligi yuqori bo'lib, hozirgi kunda uch konstruktiv-texnologik variantlarda yaratilmoqda: qalin va yupqa pardali, yarimo'tkazgichli va gibrid. 1965-yildan buyon mikroelektronikaning rivoji g. murqonuniga muvofiq bormoqda, ya’ni har ikki yilda zamonaviy imslardagi elementlar soni ikki marta ortmoqda. hozirgi kunda elementlar soni 104-10° ta bo'lgan o'ta yuqori (o'yu is) va giga yuqori (gyu is) imslar ishlab chiqarilmoqda. mikroelektronikaning qariyb yarim asrlik rivojlanish davri mobaynida imslarning …

3 / 21

yo va yarimo'tkazgichlar elektronikasining so'nggi yutuqlari negizidagi qattiq jismli texnologiyaning bir qismini tashkil etadi. so'nggi yillarda nanoelektronikada muhim amaliy natijalarga erishildi, ya’ni zamonaviy telekommunikatsiya va axborot tizimlarning negiz elementlarini tashkil etuvchi: geterotuzilmalar asosida yuqori samaradorlikka ega lazerlar va nurlanuvchi diodlar yaratildi; fotoqabulqilgichlar, o'ta yuqori chastotali tranzistorlar, birelektronli tranzistorlar, turli xil sensorlar hamda boshqalar yaratildi. nanoelektron o'yis va gyis mikroprotsessorlarni ishlab chiqarish yo'lga qo'yildi. shvetsiya qirolligi fanlar akademiyasi ilmiy ishlarida tezkor tranzistorlar, lazerlar, integral mikrosxemalar (chiplar) va boshqalami ishlab chiqish bilan zamonaviy axborot kommunikatsiya texnologiyalariga asos solgan olimlar: j.i. alferov, g. kremer, dj.s. kilbini nobel mukofoti bilan taqdirladi. integral mikroelektronika va nanoelektronika bilan bir vaqtda funksional elektronika rivojlanmoqda. elektronikaning bu yo'nalishi an’anaviy elementlar (tranzistorlar, diodlar, rezistorlar va kondensatorlar)dan voz kechish va qattiq jismdagi turli fizik hodisa (optik, magnit, akustik va h.k.)lardan foydalanish bilan bog'liq. funksional elektronika asboblariga akustoelektron, magnitoelektron, kriogen asboblar va boshqalar kiradi. bipolyar tranzistor ixtiro qilingandan (1948-yil) buyon yarimo‘tkazgichlar …

4 / 21

o 'tkazu vch an lik, y a ’ni e le k tr k u c h la n ish t a ’sirida moddalardan elektr toki o ‘tishi uning elektr maydonga nisbatan asosiy xususiyatini belgilaydi. bu kattalik qiymat jihatdan om qonunining differensial ko‘rinishi bo‘lib, solishtirma elektr o‘tkazuvchanlikcr bilan baholanadi: bu yerda: j — tok zichligi vektori, e — elektr maydon kuchlanganligi vektori. elektr o'tkazuvchanlik elektr m aydon yoki kiritm alar konsentratsiyasi gradiyenti ta’sirida erkin zaryad tashuvchilar (ezt) harakati hisobiga amalga oshadi. yarimo‘tkazgichda bir vaqtning o ‘zida turli massa va ishoraga ega bo'lgan eztlar mavjud bo'lib, ular elektr maydon ta’sirida turli tezlik s., ka ega bo'ladilar. shuning uchun elektr toki zichligi quyidagi ifoda bilan aniqlanadi: bu yerda: n. — eztlar konsentratsiyasi, qt — ularning zaryadi. elektronikada asos bo‘lgan manbalar. elektronikaning paydo bo‘lishiga, rivojlanishiga, taraqqiy etishiga dastlabki yaratilgan, elektron vakuumli, shisha balonli lampalar asos bo‘lib xizmat qiladi. elektron vakuumli lampalarning tuzilishi va ishlash …

5 / 21

okini yig‘uvchilari) kristall strukturasidagi atomlarni bir – biriga nisbatan ma’lum holatda turishga majbur qiluvchi bog‘lanish kuchining harakteriga qarab kristall qattiq jismlar qo‘yidagi bog‘lanishlar turiga bo‘linadi. bir metall atomidan, ikkinchi metall atomiga erkin qilib yuradigan elektronlar bo‘ladi. ana shu metallarni birini olib, ularga ''o‘tkazgich'' deb qarab, har xil ishorali qutbli zaryadlar ya’ni q- (katod) va q+ (anod) oralig‘ida joylashtirib kechayotgan jarayonni ko‘zatsak undan tartibli harakatlanayotgan elektronlar oqayotganini ko‘zatamiz, bu elektr toki paydo bo‘lgani bilan izohlanadi. agar elektr tokini yo‘liga maxsus metall xususiyati yo‘q bo‘lgan kichik to‘siq joylashtirsak, elektronlar oqimi tuxtaydi, tok yo‘qoladi. elektron ''havoli'' muhitda xech qachon harakatga kelmaydi. chunki havo eng yaxshi ''dielektrikdir''. 2. elektronlarni elektr maydonidagi harakati. elektronning elektr maydonidagi harakatini tahlil qilib chiqsak, bu jarayon qo‘yidagicha kechadi. aniqlik kiritish maqsadida havosi so‘rib olingan ''vakuum'' shisha balon ichiga ikkita o‘zaro parallel a-anod, k-katod metall plastinkalar joylashtirib (1-rasm) u-kuchlanishni manbaga ulaymiz. ikkala elektrod katod – anod plastinkalari orasida elektr maydoni …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektronika asoslari.elektronika fani tarixi va uning rivojlanish bosqichlari.elektronikaning bugungi kundagi ahvoli va asosiy rivojlanish yo'nalishlari. invertorlar va ularning ishlatilishi."

elektronika asoslari.elektronika fani tarixi va uning rivojlanish bosqichlari.elektronikaning bugungi kundagi ahvoli va asosiy rivojlanish yõnalishlari. invertorlar va ularning ishlatilishi. reja: 1.elektronika asosolari 2.elektronikada asos bo‘lgan manbalar. 3.elektronlarni elektr maydonidagi harakati. 4.elektronlarni magnit maydonidagi harakati. 5. elektronika fani tarixi va uning rivojlanish bosqichlari 6. invertorlar elektronika — fan va texnika sohasi bo'lib, axborot uzatish, qabul qilish, qayta ishlash va saqlash uchun ishlatiladigan elektron qurilmalar hamda asboblar yaratish usullarini o‘rganish, ishlab chiqish bilan shug'ullanadi. elektronika elektromagnit maydon nazariyasi, kvant mexanikasi, qattiq jism tuzilishi nazariyasi va elektr o'tkazuvchanlik hodisalari kabi fizikbiiimlarg...

This file contains 21 pages in DOCX format (489.2 KB). To download "elektronika asoslari.elektronika fani tarixi va uning rivojlanish bosqichlari.elektronikaning bugungi kundagi ahvoli va asosiy rivojlanish yo'nalishlari. invertorlar va ularning ishlatilishi.", click the Telegram button on the left.

Tags: elektronika asoslari.elektronik… DOCX 21 pages Free download Telegram