to'lovga qobiliyatsizlikning iqtisodiy-huquqiy asoslari

DOCX 20 стр. 30,4 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 30,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

tadbirkorlarning to'lovga qobilyatsizligi sohasidagi munosabatlar reja 1. to‘lovga qobiliyatsizlikning iqtisodiy mohiyati va huquqiy asoslari 2. tadbirkorlarning to‘lovga qobiliyatsizligi jarayonida yuzaga keladigan iqtisodiy-huquqiy munosabatlar 3. to‘lovga qobiliyatsizlikning oldini olish va uni bartaraf etish yo‘llari dunyo miqyosida to‘lovga qobiliyatsizlikka doir ko‘rib chiqilayotgan ishlar ro‘yxati har yili bir necha foizga oshib bormoqda,shu qatorda o‘zbekiston respublikasida tadbirkorlik subyektlarining bankrotligiga doir birinchi instansiya sudida ko‘rilgan ishlar soni 2022-yilda 8996 tani tashkil etgan holda,2023-yilga kelib ushbu ko‘rilgan ishlar miqdori 14,6 foizga oshib, 13104 tani tashkil etgan.mavjud statistik ko’rsatgichlar respublikamizda to’lovga qobiliyatsizik tizimini doimiy takomillashtirib borish zaruratini keltirib chiqaradi.tizimni takomillashtirishni esa uning rivojlanish bosqichlarini tahlil qilish,qonun hujjatlariga kiritilgan o’zgarishlarning tahlilisiz tassavvur etib bo’lmaydi. 1991-yilga qadar respublikamizda to‘lovga qobiliyatsizlik(bankrotlik) instituti fuqarolik va tadbirkorlik huquqiy munosabatlarida qo‘llanilmas edi va bu sohadagi ayrim ishlar ma'muriy vositalar bilan hal etilar edi. o‘zbekiston respublikasi iqtisodiy va siyosiy mustaqillikka erishganidan so‘ng bozor munosabatlari keng joriy etila boshladi ammo mustaqillikning dastlabki yillarida respublikamizda to‘lovga …

2 / 20

lari esa ma’lum sabablarga ko‘ra bozorda o‘z salohiyatini namoyish eta olmadi. oqibatda, korxonalarda iqtisodiy nochorlik ya’ni to‘lovga qobiliyatsizlik muammolari vujudga kela boshladi. va o‘z-o‘zidan to‘lovga qobiliyatsizlik(bankrotlik) institutiga ehtiyoj sezildi. umuman olganda respublikamizda to‘lovga qobiliyatsizlik(bankrotlik) huquqi insititutining yaratilishi o‘ziga xos tarixiga ega, ushbu jarayon dastlab 1994-yilda bankrotlik to‘gʻrisidagi ilk qonunning qabul qilinishi asosida boshlandi. o‘tgan davr mobaynida bu borada sezilarli ishlar olib borildi va muhim natijalarga erishildi. eng muhimi ushbu munosabatlarni tartibga solishning qonunchilik bazasi shakllantirildi.kuzatuvlar asosida to‘lovga qobiliyatsizlik(bankortlik) insititutining rivojlanish davrini shartli ravishda uch bosqichga(2022-yilda “to‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida”gi qonunning qabul qilinguniga qadar respublikamizda bankrotlik tizimida qonunchilik asoslarining rivojlanish tarixi tatqiqotchi olimlar tomonidan 2 bosqichga bo‘lib o‘rganilgan) bo‘lishimiz mumkindir: birinchi bosqich mustaqillikdan keyingi 1991-yildan 2003-yilga qadar daavom etgan muddat bo‘lib bu vaqt oraligʻida dastlab 1994-yilda bankrot togʻrisidagi ilk qonun hujjati qabul qilindi va keyinchalik 1998-yilda unga yangi to‘ldirishlar kiritilib yangi tahrirda qabul qilindi. 1994- yilda qabul qilingan dastlabki qonun hujjati 35 …

3 / 20

o‘lsada,qonunda jismoniy shaxslarning bankrotligini tartibga solishga doir yetarli darajadagi aniq normalar mavjud emas edi. qonunning 1-moddasida ta’rifiga ko‘ra, “xo‘jalik yuritish subyektining bankrot bo‘lishi deyilganda qarzdorning majburiyatlari mol-mulkidan oshib ketganligi sababli tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) haq to‘lash yuzasidan kreditorlarning talablarini qondirishga qodir emasligi, shu jumladan budjetga va budjetdan tashqari fondlarga majburiy to‘lovlarni ta’minlashga qodir emasligi tushuniladi. kreditorlarning talablarini bajarish muddati boshlangan kundan e’tiboran xo‘jalik yuritish subyekti uch oy mobaynida ularni bajar olmayotganligi yoki bajarishga qodir emasligining muqarrarligi sababli uning joriy to‘lovlari to‘xtatib qo‘yilishi xo‘jalik yuritish subyekti bankrot bo‘lishining tashqi alomati” hisoblanadi. ushbu moddaning yuridik hamda jismoniy shaxslarning bankrot bo‘lishiga bergan ta’rifidan kelib chiqadigan bo‘lsak u holda qarzdorning aktivlari qiymati uning bajarishi lozim bo‘lgan majburiyatlari qiymatidan kam ekanligi hamda bu to‘lovsizlik holatining uch oy muddatdan oshishi xo‘jalik yurituv subyektining bankrot deb topilishi bilan yakunlanadi.ushbu qonun asosida toʻlovsizlik prinsipi yotardi va ishlar faqat balance sheet testi toʻlovga qobiliyatsizlik asosida qoʻzgʻatilgan.balance sheet korxonaning aktivlari,majburiyatlari va …

4 / 20

risida”gi qonunchilikda balance sheet testi doimiy toʻlovga qobiliyatsizlik sifatida aks ettirildi. 1994-yilda kuchga kirgan qonunda to‘lovga qobiliyatsiz qarzdorga nisbatan iqtisodiy nochor iborasi ishlatilib,bankrot deb topilgunga qadar korxonaning iqitisodiy-huquqiy vaziyatini ifodalashda keng foydalanib kelingan edi. ushbu tartib keyinchalik bankrotlik hamda iqitisodiy nochorlik atamalarining yuridik adabiyotlarda hamda qonun hujjatlarida sinonim sifatida qo‘llanilishi asosida davom etdi,xususan 1998-yilgi “bankrotlik to‘g‘risida”gi qonunning 2-moddasi birinchi qismida,asosiy tushunchalar qatorida “bankrotlik”(iqtisodiy nochorlik) — xo‘jalik sudi tomonidan e’tirof etilgan yoki qarzdor ixtiyoriy ravishda tugatilayotganida uning o‘zi e’lon qilgan qarzdorning pul majburiyatlari bo‘yicha kreditorlar talablarini to‘la hajmda qondirishga qodir emasligi, shu jumladan budjetga va budjetdan tashqari fondlarga soliqlar, yig‘imlar va boshqa majburiy to‘lovlarni ta’minlashga qodir emasligi shaklida ta’riflangan.shuningdek, bankrotlikka berilgan ushbu ta’rif shakl va mazmunan 2003-yilda kuchga kirgan yangi tahrirdagi qonun matnida ham deyarli o‘zgarishsiz qoldirilgan edi . qonun, suddan tashqarida qo‘llanuvchi tartib-taomillar hamda ish yurituvini tartibga soluvchi protsessual normalar va nihoyat bankrot qarzdorni tugatish va yoki u bilan kelishuv …

5 / 20

bga solish mexanizmlarini ishlab chiqish o‘rniga ularni yagona umumiy normalar vositasida tartibga solishga uringanligida edi. shu bilan birga rivojlangan davlatlar tajribasidan ma’lumki jismoniy shaxslar,yakka tartibdagi tadbirkor hamda unitar korxonlar, shaharni tashkil etuvchi korxona va boshqa turdagi yuridik shaxslarning to‘lovga qobiliyatsizligini tartibga solishda aynan bir xil usuldagi yondashuvlardan foydalanish o‘zini oqlamaydi.natijada, “bankrotlik to‘g‘risida”gi dastlabki qonunni yangi tahrirda ishlab chiqish zarurati tabiiy ravishda vujudga keldi.1998-yil 28-avgust sanasidan boshlab 668-i-sonli o‘zbekiston respublikasining “bankrotlik to‘g‘risida”gi qonuni kuchga kirdi.mazkur qonun hajmi 1994-yilda qabul qilingan qonun hajmining qariyb to‘rt barovariga teng bo‘lib jami 133 ta moddalar jamlanmasidan iborat edi.dastlabki qonundan farqli o‘laroq mazkur qonun 3- moddasida bankrotlik alomatlarini yuridik shaxslar hamda jismoniy shaxslar misolida alohida belgilab bergan edi.unga ko‘ra, yuridik shaxsning pul majburiyatlari bo‘yicha kreditorlar talablarini qondirishga va (yoki) majburiy to‘lovlarni to‘lash majburiyatini bajarishga qodir emasligi, agar tegishli majburiyatlar va (yoki) to‘lov majburiyati yuzaga kelgan kundan e’tiboran olti oy davomida qarzdor tomonidan bajarilmagan bo‘lsa, uning bankrotlik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "to'lovga qobiliyatsizlikning iqtisodiy-huquqiy asoslari"

tadbirkorlarning to'lovga qobilyatsizligi sohasidagi munosabatlar reja 1. to‘lovga qobiliyatsizlikning iqtisodiy mohiyati va huquqiy asoslari 2. tadbirkorlarning to‘lovga qobiliyatsizligi jarayonida yuzaga keladigan iqtisodiy-huquqiy munosabatlar 3. to‘lovga qobiliyatsizlikning oldini olish va uni bartaraf etish yo‘llari dunyo miqyosida to‘lovga qobiliyatsizlikka doir ko‘rib chiqilayotgan ishlar ro‘yxati har yili bir necha foizga oshib bormoqda,shu qatorda o‘zbekiston respublikasida tadbirkorlik subyektlarining bankrotligiga doir birinchi instansiya sudida ko‘rilgan ishlar soni 2022-yilda 8996 tani tashkil etgan holda,2023-yilga kelib ushbu ko‘rilgan ishlar miqdori 14,6 foizga oshib, 13104 tani tashkil etgan.mavjud statistik ko’rsatgichlar respublikamizda to’lovga qobiliyatsizik tizimini d...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (30,4 КБ). Чтобы скачать "to'lovga qobiliyatsizlikning iqtisodiy-huquqiy asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: to'lovga qobiliyatsizlikning iq… DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram