immunoterapiya va immunoprofilaktika

PPTX 10 sahifa 11,4 MB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 11,4 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

powerpoint taqdimoti immunoterapiya va immunoprofilaktika tibbiyot fakulteti talabalari uchun ilmiy qo‘llanma 1 1. immunoterapiya va immunoprofilaktika: tushuncha va nazariy asoslar 1.1. immunoterapiya — ta’rif va umumiy g‘oya immunoterapiya so‘zi “immunitet” + “terapiya” so‘zlaridan tashkil topgan bo‘lib, bemorning immun tizimini yo‘naltirilgan tarzda qo‘llab‑quvvatlash yoki modulyatsiya qilish orqali kasallikni davolash strategiyasidir. ya’ni: organizmga tashqi biologik preparatlar kiritilib, immun tizimni kasallik agentiga (virus, bakteriya, parazit, o‘sma, toksin) qarshi yo‘naltirib, immun javobni kuchaytirish yoki balansga olib kelish maqsadida qo‘llanadi. immunoterapiya turlari faol immunoterapiya organizmga antigen yuboriladi, shunda immun tizim antijenni tanib, o‘z antitelolar va t-sel immunitetini shakllantiradi. passiv immunoterapiya to‘g‘ridan-to‘g‘ri antitelolar, immunoglobulinlar yoki zardob yuboriladi. tezkor ta’sir ko‘rsatadi, lekin odatda vaqtinchalik himoya beradi. immunoterapiya nafaqat yuqumli kasalliklarda, balki allergiya, autoimmun kasalliklar, saraton, o‘simlik immunterapiyasi (masalan, immunomodulyatorlar) va biologik dori vositalar (monoklonal antitelolar, sitokinlar) qo‘llashni ham o‘z ichiga oladi. misol: melanoma yoki o‘pka rakida checkpoint inhibitorlari (pd‑1, ctla‑4 ga qarshi antitelolar) immunoterapiya strategiyasiga misol bo‘lishi …

2 / 10

ikni oldini olish davolash maqsadi aktiv profilaktika antigen yuborilishi orqali organizmda mustahkam, uzoq muddatli immun javob hosil qilish. (vaksinatsiya bu yo‘lga kiradi.) passiv profilaktika (seroprofilaktika) tayyor immun fermentlar (immunoglobulinlar, zardob) yuborish orqali tezkor himoya ta’minlash, lekin vaqtincha. muvofiq munosabat: immunoterapiya — kasalligini davolashga yo‘naltirilgan; immunoprofilaktika — kasallik paydo bo‘lishidan avval uni oldini olishga yo‘naltirilgan. 3 2. vaksina va uning turlari 2.1. vaksina: ta’rif, vazifasi va umumiy printsip vaksina — mikroorganizmlar (bakteriyalar, viruslar) yoki ularning komponentlari, toksinlari, attenuated shakllari yoki rekombinant antigenlari bo‘lib, immun tizimni bo‘sh joyida tayyorlab, bemorni kasallik bilan yuzma-yuz kelganda himoya qila oladigan holatda qilishga mo‘ljallangan biologik preparatdir. 1 immunologik xotira yaratish t- va b-hujayralarni “eslash” imkonini berish. 2 effektor javobni tayyorlash kasallik agenti kirganda organizm tezkor javob bera oladi. 3 taroq ta’sirini susaytirish virus yoki bakteriyani tarqalish darajasini pastlatish. 4 jamoaviy immunitetni yaratish vaksinalangan aholining ulushi normal holda kasallik tarqalishini cheklaydigan barriere bo‘lishi. 4 2.2. vaksinalarning turlari …

3 / 10

aqlangan difteriya anatoksin, tetanus anatoksin rekombinant genetik injeneriyada ishlab chiqilgan antigenlari ekspressiya qilingan gepatit b vaksinasi, hpv vaksinalari virus vektorli boshqa virus vektori ichiga antigen genini joylashtirib, organizmga yuboriladi adenovirus vektori orqali sars‑cov‑2 antigeni mrna vaksinalar organizmga antigen oqsil kodlovchi mrnk yuboriladi, hujayra ichida antigen sintezi ro‘y beradi covid‑19ga qarshi mrna vaksinalari vlp antigenik struktura hosil qiladigan, lekin virus genomiga ega bo‘lmagan zararsiz partikullar hpv vlp vaksinalari 5 2.3. vaksinalarning samaradorligi va cheklovlari live attenuated vaksinalar juda immunogen, odatda bir yoki ikki doza bilan yaxshi himoya hosil qiladi, lekin immunosupressiya ostidagi bemorlarda xavf tug‘dirishi mumkin. inaktivlangan va subunit vaksinlar xavfsizroqdir, lekin adjuvantsiz ularning immunogenligi zaif bo‘lishi mumkin — adjuvantslar (masalan, aluminium birikmalari) bilan qo‘shimcha immunostimulyatsiya beriladi. konjuge vaksinlar asosan bolalar va immun tizimi hali rivojlanayotgan holatlar uchun juda muhimdir. rekombinant, vektorli va mrna vaksinlar yuqori texnologiyaga ega bo‘lib, yangi viruslar (masalan, covid‑19)ga moslashtiriladi. ba’zan antigenik drift yoki shift (masalan gripp …

4 / 10

nadi. “seroprofilaktika” atamasi bilan zardob ishlatish kasallik tarqalishining oldini olish uchun tayyor antitelolar yuborish usulidir. 3.2. zardob turlari 1 manbaga ko‘ra homolog zardob (odamdan), geterolog zardob (hayvon manbali). 2 ma’nodorligiga ko‘ra oddiy (normal) zardob, immun (specific) zardob (masalan: difteriya antitoksin). 3 foydalanish maqsadiga ko‘ra seroterapiya (davolash), seroprofilaktika (oldini olish). 4 immunoglobulin tarkibiga ko‘ra igg boy, igm boy, mikst (aralash) zardoblar. misol: difteriya yoki tetanus kasalligi bo‘yicha oldingi kunlarda bemor tashxis qo‘yildi — darhol anti-difteriya yoki anti-tetanus zardobi yuboriladi (seroterapiya). 7 3.3. zardoblarning afzalliklari va kamchiliklari afzalliklari tezkor ta’sir: antitelolar darhol mavjud bo‘ladi, kasallik agenti bilan kurasha oladi. immuniteti yo‘q yoki zaif bemorlarda foydali bo‘lishi mumkin. masalan, tetanus og‘ir hollarda tetanus antitelni darhol yuborish muolajaga katta yordam beradi. kamchiliklari faqat vaqtinchalik himoya: antitel miqdori biroz vaqt o‘tib kamayadi (bir necha hafta). geterolog zardobda allergik reaktsiyalar (terta kuz, anafilaksiya) xavfi bo‘lishi mumkin. immunologik xotira hosil qilmaydi — keyinchalik bemor ayni agentga duch …

5 / 10

n, quturish xavfi bo‘lganda). 3 dozalash kasallik og‘irligi, bemorning vazni, immun status asosida aniqlanadi. 9 5. vaksina va zardoblarni saqlash qoidalari to‘g‘ri saqlash — immunobiologik preparatlarning samaradorligi va xavfsizligi uchun nihoyatda muhimdir. temperatura rejimi ko‘pchilik vaksinalar 2 °c dan 8 °c gacha saqlanishi kerak. ba’zi mrna vaksinlar −70 °c darajasida saqlanishi kerak. yorug‘likdan himoya yorug‘lik (ayniqsa uv) antigen strukturasini buzishi mumkin; shuning uchun vaksinalar qorong‘i joyda saqlanadi. sovuq zanjir transport paytida sovuq zanjir uzilmasligi, haroratni nazorat qilish uchun maxsus termometrlardan foydalaniladi. saqlash muddati vaksinalar provayder tomonidan berilgan muddati ichida ishlatilishi kerak. muddati o‘tgan vaksinalar ishonchsiz bo‘lishi mumkin. amaliy masalalar agar vaksina yoki zardob saqlash harorati chetga chiqsa, u ishlatilmaydi. zardoblar odatda 2 °c — 8 °c darajasida saqlanadi va yorug‘likdan himoya qilinishi kerak. 10 image1.png image2.png image3.png image4.png image12.png image13.svg image5.png image6.png image7.svg image8.png image9.svg image10.png image11.svg image14.png image15.png image16.svg image24.svg image17.png image18.svg image19.png image20.svg image21.png image22.svg image23.png

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"immunoterapiya va immunoprofilaktika" haqida

powerpoint taqdimoti immunoterapiya va immunoprofilaktika tibbiyot fakulteti talabalari uchun ilmiy qo‘llanma 1 1. immunoterapiya va immunoprofilaktika: tushuncha va nazariy asoslar 1.1. immunoterapiya — ta’rif va umumiy g‘oya immunoterapiya so‘zi “immunitet” + “terapiya” so‘zlaridan tashkil topgan bo‘lib, bemorning immun tizimini yo‘naltirilgan tarzda qo‘llab‑quvvatlash yoki modulyatsiya qilish orqali kasallikni davolash strategiyasidir. ya’ni: organizmga tashqi biologik preparatlar kiritilib, immun tizimni kasallik agentiga (virus, bakteriya, parazit, o‘sma, toksin) qarshi yo‘naltirib, immun javobni kuchaytirish yoki balansga olib kelish maqsadida qo‘llanadi. immunoterapiya turlari faol immunoterapiya organizmga antigen yuboriladi, shunda immun tizim antijenni tanib, o‘z antitelolar va t...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (11,4 MB). "immunoterapiya va immunoprofilaktika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: immunoterapiya va immunoprofila… PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram