shumora va xelhoi on

PPTX 35 pages 1.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 35
prezentatsiya powerpoint mavzӯ': shumora va xelhoi on muallifi taqdimot:toҷiev shoxrux naqsha: 1.shumora chist? 2.shumora chand xel meshavad? 3.shumorai miqdorӣ chand xel meshavad? 4.shumorai aslӣ chist? adadhoi muҷarrad adadhoi mucharrad odatan dar ifodahoi fanni riyozӣ kor farmuda meshavand: yak, du, sezdah, bistu du, hazor, million... panҷ karat panҷ- bistu panҷ. shash ba se taqsim meshavad . shapalak 6 to adadhoi mucharrad bo ismho omada miqdori mushaxxasi shaxs va predmethoro ba tariqi zayl ifoda mekunand: a) bo adadi tom :dah murg', bist talaba, dusad nihol,duvozdah daftar...; b)bo adadi taxminӣ: panҷ-shash go'sfand, dah-ponzdah gunҷishk, du-se kas, chor-panҷ gul...; v) bo adadӣ kasri: nimi non,choryaki seb,shashyaki donishҷo'yon, seyaki murg'on... dar zaboni toҷikӣ aksariyat kalimaho shumora naboshand ham shumorai predmetro ifoda mekunand dar zaboni toҷikӣ kalimahoe mavҷudand, ki adadhoro ifoda nakunand ham to andozae ba miqdori predmedho marbutand . in guna kalimaho ba hissahoi gunoguni nutq taalluq dorand. masalan, kalimahoi «aksariyat» (aksariyat rozӣ), «aqaliyat» (aqaliyati …
2 / 35
od nestand. hamai shumorahoi to milliardro (999 999 999) bo bistu yak kalima (yak, du, se, chor, panҷ, shash, haft, hasht, no'h, dah, bist, sy, chil, panҷoh, shast, hafto, hashtod, navad, sad, hazor, million) ifoda kardan mumkin ast. shumoraho doroi chunin xususiyathoi meboshad: a) doroi alomati grafikӣ (navishtanӣ) meboshand: yak-1, du-2, se-3, dah-10, sad-100, hazor-1000... b) nomi umumii adad, miqdori predmetho va yo tartibi onhoro mefahmonand; v) kategoriyai ҷins, muayyaniyu nomuayyanӣ, shaxs, daraҷa nadorad, tasrif nameshavad; g) doroi xususiyati xossai kalimasozӣ meboshad; g') chun muayyankunandai adadӣ (miqdorӣ) bo ismho omada, dar iborabandӣ istifoda meshavand: panҷ ҷild kitob, choryaki non, shashyaki ҷahon, dah nafar talaba... d) shumorai miqdorӣ bo kalimahoi numerativӣ niz meoyad: az ro'i sandalӣ girifta to poyoni mehmonxona chor dona sham'i nimchagii ҷoydorӣ nur meposhidand (s.aynӣ). inchunin boz xabar omad, ki sesad nafar askari piyoda va dusad nafar askari savora hama ba farmoni «zanu toroҷ kun!» muntazir istodaand (ҷ.ikromӣ). …
3 / 35
dah rivoyat. (hofiz) adadhoi az qabili «million» va «milliard» kalimahoi vomӣ buda, az kalimahoi rusӣ ba zaboni toҷikӣ vorid shudaand. adadhoi duvist-dusad, bevar (dah hazor), kurur (panҷoh hazor), lak (sad hazor) va hazor – hazor (yak million) hamchun kalimahoi mansux dar zaboni adabii hozirai toҷik kor farmuda nameshavand. kuҷo bevar az pahlavonӣ shumor, buvad dar zaboni darӣ dah hazor. firdavsӣ dar on na soir mondu na toir az bari xok, du lak zi lashkari o' shud ba zeri xok nihon. unsurӣ predmeti shumurdashavanda odatan ba'd az shumora meoyad: du daftar, chorsad kas, dah mashinai sabukrav... goho dar nazm predmeti shumurdashavanda pesh az shumora niz omada metavonad: suxanro nigoh doshtam soli bist, bad-on to sazovori in ganch kist. firdavsӣ odatan dar bayni shumoravu predmethoi shumurdashavanda kalimahoi numerativӣ ovarda meshavand: numerativhoi –to, dona, nafar adad, ҷild, sar, dar, kulcha... seriste'moland: chor dona anor, dah nafar donishҷo', se child kitob, du dar xona, …
4 / 35
afar binokoron pulu chiz mukofot dodem (r.ҷalil). shumorai taxminӣ shumorahoe, ki adadi predmethoro taxminan ifoda mekunad, shumorai taxminӣ nom dord. shumorahoi taxminӣ ma'noi noaniq va taxminӣ doshta shaklan az takrori payihami adadho iboratand: du-se kitob, se-chor kosib, panҷ-shash go'sfand, dah-ponzdah kabo'tar.... goho bo shumorai taxminӣ takror shudani predmeti shumurdashavanda mushohida meshavad: bo in tasallii mullo ro'zӣ tarsi man kam shud, chunki az murdan nametarsidam ammo yak moh-du moh az barchomonda shudan metarsidam (s.aynӣ). yak shab-du shab xob karda yak-du go'sfandro xo'rda bargasht (ҷ.ikromӣ). korburdi shumorahoi taxminӣ dar nazm du-se ro'ze shudam mehmoni darvoz, namudam sayri har bo'stoni darvoz. a. dehotӣ shumorahoi kasrӣ shumorae, ki miqdori predmethoro tavassuti yak hissai adadi tom ifoda mekunad, shumorai kasrӣ nom dorad. shumorai kasrӣ miqdori az adadi butun kamro mefahmonad: seyak, choryak, az panҷ yak, az dah se, sadyak, az panҷ du, nim, dunim, chorunim... lekin mashinai rost ba choyi shumo ravanda az sad yakto …
5 / 35
oe, ki az reshayu pasvand korbast shudaand, shumorai soxta nom dorand: yakum, duyum, chorum, panҷum, dahum, panҷumin, siyumin, haftumin... shumorahoe, ki az payvandi du shumora ba vuҷud omadaand, shumorai murakkab meboshand: chordah, dusad, no'hsad, choryak, shashyak... shumorahoe, az du va yo ziyoda shumoraho bo vositai payvandaki –u (-yu) tarkib yoftaand, shumorai tarkibӣ nomida meshavad: bistu yak, siyu chor, hazoru panҷsadu chilu se, shashsadu siyu chor... dar haftai duyum pisari amaki padaram ba darveshobod raftagor shud (s.aynӣ). boz choryak soat vaqt mondaast (f.niyozӣ). agar dardaton zo'r boshad, bunakaton panҷsad neyu shashsad (s.aynӣ). ҷuzҷonӣ umri o'ro (abo'aly sinoro) panҷohu se sol nishon medihad (r.hoshim). zi govon sadu sy hazor az shumor, zi meshoni do'sho hazoron hazor. (a.to'sӣ) baroi e'tiboraton tashakkur! image2.png image3.png audio1.wav image4.gif image5.png audio2.wav image6.wmf image7.png image8.png image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shumora va xelhoi on"

prezentatsiya powerpoint mavzӯ': shumora va xelhoi on muallifi taqdimot:toҷiev shoxrux naqsha: 1.shumora chist? 2.shumora chand xel meshavad? 3.shumorai miqdorӣ chand xel meshavad? 4.shumorai aslӣ chist? adadhoi muҷarrad adadhoi mucharrad odatan dar ifodahoi fanni riyozӣ kor farmuda meshavand: yak, du, sezdah, bistu du, hazor, million... panҷ karat panҷ- bistu panҷ. shash ba se taqsim meshavad . shapalak 6 to adadhoi mucharrad bo ismho omada miqdori mushaxxasi shaxs va predmethoro ba tariqi zayl ifoda mekunand: a) bo adadi tom :dah murg', bist talaba, dusad nihol,duvozdah daftar...; b)bo adadi taxminӣ: panҷ-shash go'sfand, dah-ponzdah gunҷishk, du-se kas, chor-panҷ gul...; v) bo adadӣ kasri: nimi non,choryaki seb,shashyaki donishҷo'yon, seyaki murg'on... dar zaboni toҷikӣ aksariyat kalimah...

This file contains 35 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "shumora va xelhoi on", click the Telegram button on the left.

Tags: shumora va xelhoi on PPTX 35 pages Free download Telegram