fayzulla xo'jaev va uning siyoyosiy qarashlari

PPTX 17 pages 14.4 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.4 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

name of your country fayzulla xo'jaev va uning siyoyosiy qarashlari fayzulla xo'ja milodiy 1896 yil 1 iyulda buxoro shahrida amirlik hududidagi yirik savdogar ubaydullaxo'ja qosimxo'ja o'g'li (1859-1912) oilasida dunyoga keldi. uning onasi – rayhon saidmurod qizi (1871/1882-1938) peshku tumanidagi zandane qishlog'idan bo'lib, bu mushgipar ayol oddiy dehqon oilasida voyaga etgan edi. fayzulla bolalik chog'ida eski usuldag'i maktabga qatnab, savod chiqardi va buxoro madrasalaridan birida ikki yil tahsil olib, qur'oni karimni yod oddi. fayzulla o'n yoshdan sal oshganida otasi uni moskvaga olib boradi. bu paytda moskva ko'chalarida birinchi rus inqilobi harakati hali so'nmagan edi. besh yil moskvada o'tgan davr (1907-1912) fayzullaning hayotida o'chmas iz qoldirdi. bu erda u xususiy muallimlar qo'lida ta'im oldi. bungacha madrasa tahsili orqali sharq madaniyatidan ancha-muncha xabardor bo'lgan zakiy o'spirin endi evropa va rossiya urf-odatlari, ularning tartiblari bilan tanishdi. fayzulla yoshligidanoq o'zbek, tojik, rus tillarini bir xilda mukammal bilar edi. o'zbekiston respublikasi markaziy davlat arxivida 1925 yilda …

2 / 17

hdi. dutovning buyrug'i bilan u orenburgda 4 oy qamoqda yotdi. o'lim jazosiga hukm qilingan fayzulla do'stlarining yordami bilan kagga mablag' evaziga qamoqdan qochishga muvaffaq bo'ldi. o'sha paytda boshqirdistondagi milliy harakatning taniqli namoyandasi bo'lgan ahmad zakiy validiy f. xo'jaevning qamoqdan qochishini uyushtirishda ishtirbki borligini keyinchalik o'z xotiralarida yozib qoldirgan. inqilobchi yosh buxoroliklar firqasi dasturining amaliy qismi quyidagi asosiy qoidalarni o'z ichiga oladi: hokimiyatni tashkil qilish sohasida yosh buxoroliklar amirlikni tugatishni, uning o'rniga xalq jumhuriyati tuzib, hukumat hay'atiga buxoroda ishlab turgan elaglar vakillarini har bir elat aholisining soniga mutanosib miqdorda kiritishni, shuningdek, umumiy saylov huquqini joriy etishni talab qildilar. 1920 yil 2 sentyabrda turkiston fronti qo'shinlari qattiq janglardan keyin buxoro shahrini egallashdi. m. frunze boshchiligidagi qizil qo'shinning umumiy miqdori 70 000 kishi bo'lgan. shunday qilib, sharqning eng qudratli va ko'hna davlatlaridan biri buxoroda qizil askar nayzalari ostida amirlik hokimiyati agdarib tashlandi. buxoro vahshiyona bombardimon qilindi, shahardagi uch yarim ming yillik tarixga ega …

3 / 17

r aytilmoqda. indiana universiteti (aqsh) politologiya bo'limining bitiruvchisi d. rojer 1991 yilda «fayzulla xo'jaev: buxoro va sovet o'zbekistonida milliy kommunizm» mavzuida dissertatsiya yozgan. garvard universiteti (aqsh) professori, taniqli politolog donald karlayl fayzulla xo'jaev shaxsiyatiga yuqori baho berib, uning o'zbek xalqi davlatchiligi garixidagi o'rnini quyidagicha ko'rsatgan: «fayzulla xo'jaev - o'zbekistonning aynai shu navhiron bosh vaziri o'z mamlakati porloh kelajagi rejalarining, bugungi kunda ro'yobga chiqarayotgan rejalarining yaratuvchisi edi» fayzulla xo'jaev sovet rejimi tomonidan 1938 yili moskvada otib tashlangach, qariyb 30 yil davomida uning nomini tilga olish va u haqda hatto gapirish qattiq taqiqlandi. 1965 yil 6 martda sssr oliy sudi harbiy kollegiyasi fayzulla xo'jaevni aybsiz deb topdi va oqladi. o'zbekiston hukumati 1967 yil 28 fevralda fayzulla xo'jaev xotirasini abadiylashtirish to'g'risida qaror qabul qildi. ushbu qarorga binoan 1970-1973 yillarda rus tilida, 1976-1980 yillarda o'zbek tilida fayzulla xo'jaevning uch jildlik «tanlangan asarlar» kitobi nashr qilindi. tarixchi ch. tillaev fayzulla xo'jaevning partiya va davlat arbobi …

4 / 17

agi faoliyati yoritilgan nomzodlik dissergatsiyasini himoya qildi (1972). huquqshunos olim o. eshonov o'zbek va rus tillarida «fayzulla xo'jaev» risolasini chop ettirdi (1972-1973). bolsheviklar partiyasiga fayzulla xo'jaevning sovet siyosatidan norozi ekanligi ayon edi. lekin o'sha paytda markaz manfaatlari va siyosiy maqsadlari uchun mintaqada fayzulla xo'jaevdan boshqa taniqli, siyosiy lider sifatlariga ega muqobil shaxs yo'q edi. shuning uchun markaz uni o'z safdoshlaridan yulib olishga, ularga qarshi qo'yishga har xil nayranglrni qo'llar edi. shuning uchun ham sovet hukumati uni o'zbekiston xalq komissarlari kengashi raisi vazifasiga tayinlagan edi o'zbekiston tarixida birinchi bo'lib fayzulla xo'jaev paxta monokulturasiga qarshi chiqqan edi. u “qurilishimizning eng muhim vazifalari”nomli maqolasida quyidagi fikrlarni ilgari surgan edi: “shu bilan birga, ko'p martabalar o'rtok bauman dokladlarida va o'rtok akmal ikromovning ushbu qurultoyda aytib o'tgan mavzu to'g'risida ham aytib ketishim lozim. bu mavzu yolg'iz paxtagina ekish masalasidir. yolg'iz paxta ekish fikriga qarshi kurash olib borishimiz lozim. ekinlarimizning 90-95 % faqat paxtadan iborat bo'lgan …

5 / 17

da, rabfaklarda, ishchi universitetlarida, pedvuzlarda o'zbeklar salmog'i katta emas. bular juda qoniqarsiz, eng past, sharmandali raqamlar”. fayzulla xo'jaev davlatning oliy va yuqori boshqaruv organlari bilan mahalliy sovetlar o'rtasida, ularning ijroiya komitetlari, ishchilar, dehqonlar, mehnatkash ziyolilar o'rtasida doimiy. va mustahkam aloqa o'rnatilishi belgilangan planlarni muvaffaqiyat bilan amalga oshirishning garovi deb bilar edi. byurokratizm va sansolarlikniig har qanday ko'rinishlariga, mehnatkashlarning etiyojlari va talablariga sovuqqonlik bilan qarashga qarshi ayovsiz kurash olib borish, ommaning ovoziga qulok sola bilish, ularning qonuniy talablarini qondirish, dilkashlik, kishilar bilan ellasha bilish - fayzulla xo'jaevning rahbarlik uslubini, yangi tipdagi rahbarlik fazilatini ko'rsatuvchi xarakterli belgilardir. shaxsan fayzulla xo'jaevga hokimiyatga qarshi aksilsovet o'ng trotskiychi blok faoliyatiga qo'shilganlik hamda “milliy ittihod” yashirin tashkiloti faoliyatiga rahbarlik qilganlik, “bosmachilik” harakati va qo'rboshilarni qo'llab-quvvatlaganlik, fitrat, cho'lpon, abdulla qodiriy va boshqa o'zbek ziyolilariga g'amxo'rlik ko'rsatganlik kabi ayblovlar qo'yildi. uzoq davom etgan qiynoqlardan so'ng akmal ikromov, n.buxarin, a.rikov va boshqalar (jami 17 kishi) bilan birga fayzulla xo'jaev …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fayzulla xo'jaev va uning siyoyosiy qarashlari"

name of your country fayzulla xo'jaev va uning siyoyosiy qarashlari fayzulla xo'ja milodiy 1896 yil 1 iyulda buxoro shahrida amirlik hududidagi yirik savdogar ubaydullaxo'ja qosimxo'ja o'g'li (1859-1912) oilasida dunyoga keldi. uning onasi – rayhon saidmurod qizi (1871/1882-1938) peshku tumanidagi zandane qishlog'idan bo'lib, bu mushgipar ayol oddiy dehqon oilasida voyaga etgan edi. fayzulla bolalik chog'ida eski usuldag'i maktabga qatnab, savod chiqardi va buxoro madrasalaridan birida ikki yil tahsil olib, qur'oni karimni yod oddi. fayzulla o'n yoshdan sal oshganida otasi uni moskvaga olib boradi. bu paytda moskva ko'chalarida birinchi rus inqilobi harakati hali so'nmagan edi. besh yil moskvada o'tgan davr (1907-1912) fayzullaning hayotida o'chmas iz qoldirdi. bu erda u xususiy muallimlar...

This file contains 17 pages in PPTX format (14.4 MB). To download "fayzulla xo'jaev va uning siyoyosiy qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: fayzulla xo'jaev va uning siyoy… PPTX 17 pages Free download Telegram