ingliz tilida o`zlashgan so`zlar qatlami va uning ahamiyati

DOCX 26 pages 54.0 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.0 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-3chi-20 guruh talabasi xudoyqulova chittigulning “ingliz tilida o`zlashgan so`zlar qatlami va uning ahamiyati’’ mavzusidagi kurs ishi 5111400-xorijiy til va adabiyot (ingliz tili) ilmiy rahbar: djalilova z.b. buxoro-2023 mundarija: 1.ingliz tili leksikasining boyish manbaalari 3 2.chet tillaridan ingliz tiliga o’zlashgan so’zlarning klassifikatsiyasi 6 3.ekstralingvistik o'zlashma so'zlarning tildagi roli 11 4.ingliz tilida neologizmlaring qo`llanilishi 15 5.leksikaning boyishida o`zlashma so`zlarning ahamiyati 20 xulosa 23 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 25 1.ingliz tili leksikasining boyish manbaalari zamonaviy dunyoda ingliz tili xalqaro aloqaning eng muhim aloqa vositasidir. xalqaro aloqalarning kengayishi, ingliz tilida so'zlashuvchi mamlakatlarning faoliyatning deyarli barcha sohalarida ustunligi ingliz tilidagi o`zlashtirma so`zlarning doimiy paydo bo'lishiga yordam beradi. ehtimol, bu bugungi kunda tez-tez aytiladigan va yoziladigan ingliz tilining "globallashuvi" ning bir ko'rinishidir. albatta, ingliz tilida xorijiy tillar lug'atining ko'pligi ingliz tilida so'zlashuvchilarni, ayniqsa yoshi kattalarni tashvishga solmaydi. lekin ko‘pchilik yoshlar …

2 / 26

ir xil talaffuz qilinadi. bunday so`zlar xalqaro so`zlar deb ataladi. masalan, prezident, televizor, kompyuter, radio, puding, sendvich, futbol, sport, internet va boshqalar. xalqaro so`zlar ko'pincha so'z bir necha tillardan o'zlashtirilgan bo`ladi. bunday so'zlar odatda kommunikatsiya sohasida muhim bo'lgan tushunchalarni bildiradi.[footnoteref:1] ularning ko'pchiligi lotin va yunon tillaridandir. fanlarning aksariyat nomlari xalqaro, masalan, falsafa, matematika, kimyo, biologiya, tilshunoslik, leksikologiya sohasida uchrab turadi. ushbu guruhda san'atning ko'plab atamalari mavjud: music, theatre, drama, artist. siyosiy atamalarda ham xalqaro so`zlar ham tez-tez uchraydi: politics, economy. [1: u.tursunov va boshqalar. hozirgi o‘zbek adabiy tili. 1992. 120-126- betlar.] 20-asr ilmiy-texnika taraqqiyoti esa boshqa tillarda ham ko'plab yangi xalqaro so'zlarni keltirib chiqardi. masalan: atom, radio, televidenie, sputnik. ingliz tili ham jahon tillariga ko'plab xalqaro so'zlarni kiritdi. ular orasida sport atamalari muhim o'rin tutadi: futbol, voleybol, beysbol, tennis, golf va boshqalar. ekzotik mamlakatlardan olib kelingan mevalar va oziq-ovqat mahsulotlari ko'pincha o'z nomlarini tashiydi va xalqaro so`zlarga aylanadi: kofe, kakao, …

3 / 26

i terminologik tizimlarda, jumladan, fan, sanoat va san'at lug'atida ayniqsa muhim rol o'ynaydi[footnoteref:2]. ushbu lug'atning etimologik manbalari jahon madaniyati tarixini aks ettiradi. shunday qilib, masalan, insoniyatning italiyaga bo'lgan madaniy atamalari arxitektura, rasm va ayniqsa musiqa bilan bog'liq bo'lgan italyancha so'zlarning ko'pligida aks etadi. ular ko'pchilik yevropa tillariga o'zlashtirilgan: allegro, andante, ariya, arioso, barkarol, bariton (va boshqalar),kontsert, duet, opera (va musiqa qismlarining boshqa nomlari), pianino va hokazolar. 20-asrda texnologiya, siyosiy, ijtimoiy va badiiy hayotdagi o'zgarishlar tezligi va xalqaro so'zlarning o'sish sur'ati sezilarli darajada tezlashtirdi. xalqaro lug'atning ahamiyatini ko'rsatish uchun ilm-fan taraqqiyoti tufayli nisbatan yangi so'zlarning bir nechta misollari kifoya qiladi: algoritm, antenna, antibiotik, avtomatlashtirish, bionika, kibernetika, entropiya, gen, genetik kod, grafik, mikroelektronika, mikrominiatizatsiya, kvant, kvazarlar, pulsarlar, ribosomalar va boshqalar. bularning barchasi ingliz, fransuz, rus va boshqa bir qancha tillarda yetarli darajada o'xshashlikni ko'rsatadi. [2: lipka, l. english lexicology: lexical structure, word semantics and word-formation [electronic resourse]. – 2nd ed. – tübingen: …

4 / 26

t. kiyim-kechaklarga oid lug'atda juda ko'p inglizcha so'zlarni uchratish mumkin: jersey, pullover, switer, neylon, tweed, va hokazo. kino va ko'ngilocharning turli shakllari ham ingliz tilidan kelib chiqqan ko'plab xalqaro so'zlarning manbai hisoblanadi: film, club , kokteyl, jazz. o‘zlashma so‘zlarning qisqacha tavsifini umumlashtirsak, shuni ta’kidlash kerakki, tilshunos o‘zlashma so‘zlarni o‘rganishda so‘zning manbasini, kirib kelgan sanasini, qaysi semantik sohaga mansubligini va o‘zlashtirish jarayonining sharoitlarini aniqlash bilan kifoyalana olmaydi. . bularning barchasi juda muhim, ammo so'zning o'ziga kirib boradigan yangi til tizimining o'zgarishlariga ham e'tibor qaratish kerak, boshqa tomondan, ingliz lug'atida yangi kelgan so'zning o'zgarishlarini izlash kerak. , yangi tilga kirishda u oʻzining baʼzi leksik ma`nolarini chetga surib qoʻygan. yuqoridagi munozarada biz qabul qiluvchi tilga xos qoliplarga va uning semantik ehtiyojlariga muvofiqlik muammosining ahamiyatini ko'rsatishga harakat qildik. 2.chet tillaridan ingliz tiliga o’zlashgan so’zlarning klassifikatsiyasi soʼz deganda, yaʼni soʼz va uning xususiyati haqida gap borganda odatda mustaqil soʼzlar (narsa, belgi, harakat bildiradigan soʼzlar) nazar-eʼtiborda …

5 / 26

til lugʼat sostavidagi potentsional imkoniyat, lugʼat sostavining isteʼmoldagi vositalariga nisbatan miqdor jihatdan ustun' turadi. lugʼat sostavidagi bunday xususiyat undagi soʼz boyligidan nutqiy jarayonda tanlab, bemalol va erkin foydalanish imkonini tugʼdiradi. til lugʼat tarkibidagi mavjud vositalardan konkret nutqiy jarayonda, nutqiy uslublarda erkin, tailagai holda foydalanish oʼsha nutqiy shaklning leksik normalarini belgilaydi, shakllantiradi. tillarning uzoq muddatlik kontakti tufayli bir tildan ikkinchi tilga: 1) soʼzlar qabul qilinadi; 2) soʼzlar tarkibida soʼz yasovchi affikslar oʼzlashtiriladi; 3) ikki tilda oʼxshash tovushlar paydo boʼlishi mumkin; 4) sintaktik jihatdan bir tipli,oʼxshash siitaktik konstruktsiyalar tugiladi; 5) leksik, semantik gibrid tipli kalkalar yuzaga keladi; 6) soʼzlarning maʼnosida siljishlar (inklinatsiya) jarayonlari paydo boʼladi va boshqalar. demak, oʼzlashmalar tilning turli yaruslariga, sohalariga tegishli boʼlishi mumkin. shu tufayli soʼz oʼzlashtirish, oʼzlashma fonema, oʼzlashma morfema (oʼzlashma soʼz tarkibiga kiradi),oʼzlashma sintaktik struktura, oʼzlashma maʼno (semantik oʼzlashmalar) haqida gapirish mumkin. keyingi holat kalkalash bilan bogʼliq. oʼzlashtirish toʼliq maʼnoda soʼzga, lsksikaga aloqadordir. fonetik, morfologik oʼzlashmalar leksik …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingliz tilida o`zlashgan so`zlar qatlami va uning ahamiyati"

o’zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi buxoro davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tilshunosligi kafedrasi 11-3chi-20 guruh talabasi xudoyqulova chittigulning “ingliz tilida o`zlashgan so`zlar qatlami va uning ahamiyati’’ mavzusidagi kurs ishi 5111400-xorijiy til va adabiyot (ingliz tili) ilmiy rahbar: djalilova z.b. buxoro-2023 mundarija: 1.ingliz tili leksikasining boyish manbaalari 3 2.chet tillaridan ingliz tiliga o’zlashgan so’zlarning klassifikatsiyasi 6 3.ekstralingvistik o'zlashma so'zlarning tildagi roli 11 4.ingliz tilida neologizmlaring qo`llanilishi 15 5.leksikaning boyishida o`zlashma so`zlarning ahamiyati 20 xulosa 23 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati: 25 1.ingliz tili leksikasining boyish manbaalari zamonaviy dunyoda ingliz tili...

This file contains 26 pages in DOCX format (54.0 KB). To download "ingliz tilida o`zlashgan so`zlar qatlami va uning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: ingliz tilida o`zlashgan so`zla… DOCX 26 pages Free download Telegram