disktruktiv axloqni namayon bo'lishi

DOCX 23 pages 43.1 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.1 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

disktruktiv axloqni namayon bo'lishi reja: 1. axloqiy munosabatlarning globallashuvi insoniyat evolyutsiyasining qonuniyati sifatida. 2. shaxs axloqiy sifatlarining shakllanishi intellektning erkinligi bilan bog‘liqligi. 3. madaniyatning globallashuvi yagona umuminsoniy madaniyat shakllanishi jarayoni sifatida. 4. milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlarining prezident asarlarida yoritilishi. 5. umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik, vatanparvarlik, milliy o‘zlikni anglash, o‘z imkoniyatlarini erkin namoyon etish masalalari. xix-xx asrlar davomida fan va madaniyat taraqqiyoti jihatidan yevropa mintaqasi boshqalardan uzil-kesil ilgarilab ketdi va natijada “jahon fani”, “umuminsoniy qadriyatlar” deganda birinchi navbatda yevropa madaniyati unsurlari tasavvur etila boshlandi. yangi davrdagi bu mintaqaning yutuqlari ko‘p jihatdan madaniy integratsiya jarayonlari bilan bog‘liq. bu davrda yevropa xalqlari (inglizlar, nemislar, fransuzlar va h.k.) mintaqa miqyosidagi o‘zaro madaniy axborot almashinuv doirasidan chiqib, o‘zga mintaqalarda yaralgan boyliklarni o‘zlashtira boshladilar. sharqshunoslik keng rivoj oldi. turli fan sohalari sharqshunoslarning yutuqlaridan ijodiy foydalana boshladilar. yevropaliklarning osiyo va afrika mamlakatlari va xalqlari hayotini o‘rganishi, bir tomondan, ularning olam haqidagi tasavvurlarini kengaytirib, turli mintaqa xalqlarining bir-birlarini tushunish, …

2 / 23

fat kasb etishi”gaolib keldi. siyosatga doir ilmiy adabiyotlarida bunday jarayon “globallashuv fenomeni” deb nomlanmoqda. bashariyat taraqqiyotidagi bunday o‘zgarishlarni uzil-kesil “yaxshi” yoki “yomon” deb, salbiy yoki ijobiy hodisa sifatida baholab bo‘lmaydi. kitobda yozilganidek,“har qanday taraqqiyot mahsulidan ikki xil maqsadda – ezgulik va yovuzlik yo‘lida foydalanish mumkin.” prezident kitobida globallashuv va integratsiya jarayonlarining talay ijobiy imkoniyatlari birma-bir sanab o‘tiladi. ularni umumlashtirib aytiladigan bo‘lsa, birinchi navbatdaturli sohalarda(jumladan, iqtisod, siyosat, madaniyat sohalarida)“davlatlar va xalqlar o‘rtasidagi integratsiya va hamkorlik aloqalarining kuchayishi”ga xizmat qilishi mumkin, va darhaqiqat, bunday hamkorlik munosabatlari kundan-kunga kengayib va rangbaranglashib borayotganini o‘z ko‘zimiz bilan ko‘rib turibmiz. shu bilan birga dunyoda barcha odamlar ham ezgu niyatlar bilan ish olib boradi, deyish qiyin. ba’zilar uchun bu hayotda vujudga kelgan har bir yangilik ularning o‘z g‘arazli maqsadlariga qulay bir vosita xizmatini bajarishi kerak. jumladan, jahonda yagona axborot maydonining vujudga kelishi ham bunday buzg‘unchi kuchlar uchun “ayni muddao” bo‘ldi. ular zudlik bilan bu qudratli vositani ham …

3 / 23

hayotiy qarashlar. ikkinchisi – bunga mutlaqo qarama-qarshi bo‘lgan yondoshuv, ya’ni, hayotning ma’no-mazmuni haqida bosh qotirmasdan, bunday savollar bilan o‘zini qiynamasdan, faqat nafs qayg‘usi va o‘tkinchi hoyu havasga, huzur-halovatga berilib, engil-elpi umr kechiradigan, o‘zining ota-ona va farzand, el-yurt oldidagi burchiga umuman befarq bo‘lib yashaydigan odamlarning fikr-qarashlari. mana shunday ikki xil dunyoqarash asosida paydo bo‘ladigan og‘ir savollar odamzot ongli yashay boshlagan zamonlardan buyon uni o‘ylantirib, qiynab keladi...” shu o‘rinda savol tug‘iladi: befarqlik, loqaydlik bilan yovuzlik orasidagi munosabat qanday? tan olish kerakki, dunyoda son jihatidan olinsa, mutlaq yovuz odamlar juda kamchilikni tashkil qiladi. ular aslida odam ham emas, sunami, to‘fon yoki zilzila kabi “xudoning bir balosi”. shunday ekan, qanday qilib juda ozchilik bo‘lgan bu toifa ba’zan millionlab insonlar ustidan o‘z hukmini yurgiza boshlaydi? ayni yuqorida aytilgan hayotning ma’no-mazmuni haqida bosh qotirishni oshiqcha ish deb biladigan, alloh va bashariyat oldidagi o‘z burchini eslashni ham istamaydigan, faqat nafs qayg‘usi va o‘tkinchi hoyu havasga berilib kun …

4 / 23

(eng umumiy bir tarzda) to‘xtab o‘tish kerak bo‘ladi. ma’lumki, shu kungacha jahon ilmida “ma’naviyat” hodisasi yaxlit tushuncha sifatida izchil ilmiy tahlilga tortilmadi. bu sohaga oid mavjud izlanishlar boshqacha tushunchalar va tizimlar doirasida kechdi. xususan, yevropada inson ma’naviyatiga oid bahslar falsafa va uning tarkibiy qismi hisoblangan axloqshunoslik ilmi doirasida rivojlandi. inson axloqi aslida zohiriy, aniqrog‘i, ikkilamchi hodisa bo‘lib, shaxs ma’naviyatining insonlar aro munosabatlarda namoyon bo‘lishidir. uning botinida ma’naviy omillar yotgani tufayli faylasuflar asosan axloqning botiniy omillariga e’tibor qaratganlar. agar bu sohadagi yevropa an’anasini umumiy bir tarzda ko‘zdan kechiradigan bo‘lsak, axloqshunoslik ilmi ko‘proq insonning iroda erkinligi, aql va bilim, baxt va lazzatlanishga intilish, manfaatdorlik kabi masalalarga e’tibor qaratganligini ko‘ramiz. aksariyat holatlarda mas’uliyat va burchmasalalari ham inobatga olinadi. axloqning imonga bog‘liq jihatlari xristian axloqida alohida ta’kid etilsa-da, yangi davrda bu masala ko‘pincha aktuallashmaydi. umuman, insonning dunyoviy maqsadlariga alohida e’tibor qaratilishi yevropa axloq ilmining ustivor jihati deyish mumkin. insonning iroda erkinligiga e’tibor masalasida yevropa …

5 / 23

garalangan edilar. yangi davr yevropa axloq ilmida insonning iroda erkinligi masalasi deyarli doimo faylasuflar diqqat markazida bo‘ldi. ayniqsa, nemis mumtoz falsafasining asoschisi immanuil kantning g‘ayb olami (“ding an sich”), “nazariy aql” va “amaliy aql”, insoniy bilim chegaralari haqidagi qarashlari, shu asosda iroda erkinligi va mas’uliyat (burch) nisbatiga alohida e’tibori diqqatga sazovordir. kantning fikriga ko‘ra, inson shaxs sifatida erkin iroda egasi bo‘lib, o‘z hayotiy maqsadlarini o‘zi erkin belgilaydi. shu bilan birga bani basharning har bir a’zosi o‘zgalar erkini cheklovchi harqanday xatti-harakatdan o‘zini tiyishi kerak. bunday oliy mas’uliyatni faylasuf “qat’iy qoida” (“kategoricheskiy imperativ”) deb nomlaydi. immanuil kantning falsafasi inson ruhining abadiyligi va yagona oliy ilohiy qudratning mavjudligini bevosita axloq bilan bog‘lab izohlagan bo‘lsa, keyingi asrlar yevropa falsafasi rivojida yana umumbashariy meyorlardan uzoqlashuv kuchayib bordi. yangi davr yevropa ilmida axloqni o‘rganuvchi aksariyat yo‘nalishlar moddiyunchilik asosiga qurilib, axloqiy meyorlarningshakllanishinifaqat insonning moddiy (dunyoviy) ehtiyojlaridan keltirib chiqarishga urindilar. ularga ko‘ra axloqning negizida baxtli bo‘lishga intilish, lazzatlanishga …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "disktruktiv axloqni namayon bo'lishi"

disktruktiv axloqni namayon bo'lishi reja: 1. axloqiy munosabatlarning globallashuvi insoniyat evolyutsiyasining qonuniyati sifatida. 2. shaxs axloqiy sifatlarining shakllanishi intellektning erkinligi bilan bog‘liqligi. 3. madaniyatning globallashuvi yagona umuminsoniy madaniyat shakllanishi jarayoni sifatida. 4. milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlarining prezident asarlarida yoritilishi. 5. umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik, vatanparvarlik, milliy o‘zlikni anglash, o‘z imkoniyatlarini erkin namoyon etish masalalari. xix-xx asrlar davomida fan va madaniyat taraqqiyoti jihatidan yevropa mintaqasi boshqalardan uzil-kesil ilgarilab ketdi va natijada “jahon fani”, “umuminsoniy qadriyatlar” deganda birinchi navbatda yevropa madaniyati unsurlari tasavvur etila boshlandi. yangi davrda...

This file contains 23 pages in DOCX format (43.1 KB). To download "disktruktiv axloqni namayon bo'lishi", click the Telegram button on the left.

Tags: disktruktiv axloqni namayon bo'… DOCX 23 pages Free download Telegram