diffuziya

DOC 18 стр. 169,0 КБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 169,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

diffuziya reja: 1.diffuziya koeffisentini hisoblash 2.o`zaro diffuziya koeffisienti 3.termik diffuziya diffuziya prosessisining sekin o`tishini oson tushuntirib beradi. buning sababi shuki, havo gaz molekulalari bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko`chishi uchun bir nuqtalarni birlashtiruvchi to`g`ri chiziqdan hisoblangan masofaga qaraganda bir necha marta uzoq bo`lgan siniq chiziq shakldagi yo`lni o`tishlari kerak. bunday sifatiy tushuntirishdan tashqari, kinetic nazariya diffuziya koeffesentining kattaligini miqdoriy baholash va uni molekulyar kattaliklar – molekulalarning erkin yugurish yo`li uzunligi hamda issiqlik harakatidagi tezliklari orqali ifodalashga imkon beradi. bug` aralashmasi solingan suv chuchitgichda konsentrasiyalar farqi o`zgarmas saqlanadigap (demak, gap stasionar prosess haqida boradi) x o`qiga perpundikulyar s yuzni olaylik. aniq bo`lishi uchun n1>n2 deb olamiz. issiqlik harakati tufayli bizni qiziqtiradigan kompanentaning molekulalari s yuz orqali chapdan unga ham, ungdan chapga ham o`tadi. yuzning ikki tomonidagi konsentrasiyalarning mavjud farqi tufayli x o`q bo`ylab qanday dirdiffuziya oqimi yuzaga keladi, bu oqim ravshanki, s yuzning 1 sm2 ni uning tekisligiga perpendikulyar ravishda 1 sek …

2 / 18

yo`nalishlar buylab tekis taqsimlangan deb olamiz. unda hajm birligidagi barcha molekulalarning 1/3 qismi x o`q buylab va bu molekulalarning yarmisi x o`qning musbat yo`nlishi bo`ylab, ya`niy yuzga qarab va yarmisi qarama-qarshi yo`nalishda yuzdan uzoqlashish yo`nalishida harakatlanadi. diffuziya koeffisentini hisoblash binobarin, s yuzning 1 sm2 ni 1 sek ichida chapdan o`ngga kesib o`tuvchi molekulalar soni n1 va huddi shu vaqt ichida o`ngdan chapga kesuvchi molekulalar soni n2 quyidagi munosabatlar bilan ifodalanadi: bu yerda n` va n"- molekulalarning s yuzning bir tomondagi va ikkinchi tomondagi konsentrasiyalari n` va n" kattaliklar haqida shuni aytish kerakki, ular x o`q yo`nalish bo`ylab molekulalarning o`zaro to`qnashuvi tufayli o`zgaradi. shuning uchun biz ajratga yuzga molekular ana shu yuzning bevosita oldidagi ohirgi to`qnashuv tufayli hosil bo`lgan n` va n" konsentrasiyalar bilan keladi. demak, biz n` va n" hajm birligidagi yuzning har ikki tomonidan λ masofa uzoqda turgan (erkin yugurish yo`li uzunligi) molekulalarning smoni deb hisoblaymiz. diffuzion oqim- n …

3 / 18

diffuziyalanadi va u ma`lum darajada biz qarayotgan komponentaning diffuziyalanishiga ta`sir qilmay iloji yo`q. masalan vodorod va karbonat angidrid gazining aralashmasida vodorod karbonat angidridga nisbatan ancha diffuziyalanishi kerak, chunki ayni shu temperaturada vodorod molekulalarining issiqlik harakatning o`rtacha tezligi deyarli bir marta katta va bundan tashqari, vodorod molekulalarining erkin yugurish yo`li uzunligi ham katta. biroq bu bir yo`nalishda o`tayotgan vodorodning hajmi qarama qarshi yo`nalishga o`tayotgan karbonat angidrid gazining hajmidai katta demakdir. bunday holdagazda albatta bosimlar farqi va demak, gaz oqimi yuzaga keladi. holbuki biz diffuziyani ta`riflaganimizda uni gaz aralashmasining bosimi barcha nuktalarda o`zgarmaydigan va gaz umuman tinch guradigan prosess deb ta`rifladik. aslida ikki turli gazning o`zaro diffuziyaei prosessida bu gazlardan birining diffuziya oqimining ikkinchisidan ortib ketishi butun gazning dastlab tezroq diffuziyalanuvchi molskulalar bo`lgan joy gomon yunalishidagi oqimi bilan muvozanatlashadi. biz diffuziya koeffisenti uchuy (1) formulani chiqarishda ana shu narsani nazarga olmadik va biz chiqargan formula gaz molekulalarining ana shu gaz muhitidagi diffuziyaei …

4 / 18

qimini harakterlaydi deb hisoblaylik: (2-1) 1 indekslar tenglamaning birinchi komponentaga tegishli ekanini. massa belgisidan shtrih esa m1 ning diffuziya nuli u`tgan massa ekanini bildirsin. huddi shunday tenglamani ikkinchi komponenta uchun ham yozishimiz mumkin: (2.2) bunda dp1/dx va dp2/dx birinchi va ikkinchi komponentalar zichligining x o`q bo`ylab harakatga kelishi va bu harakatning v tezligi shunday bo`lishi kerakki, gazning pu oqimi (bu erda p-aralashmaning zichlig) engil komponentaning ortiqcha diffuzion oqimini muvozanatlasin, ya`ni quyidagi tenglik bajarilsin: m1-m2-pu=0 m1 va -m2 larning uriniga ularning (2.1) va (2.3)dagi qiymatlarni qo`yib, quyidagi tenglikni hosil qilamiz. yoki =- bulgani uchun embed equation.3 (2.3) agar butun gaz harakatlanayotgan bo`lsa, u holda birinchi va ikkinchi komponentalarning haqiqatda birlik yuzni kesib o`tayotgan m1 va m2 massalari teng bo`lmaydi. chunki, har ikkala komponenta ham faqat diffuziya hisobiga emas, shuningdek gazning butunicha harakati hisobiga ham ku`chib o`tadi. shuning uchun birlik myuzni kesib o`tayotgan birinchi komponentaning massasi m1 ga emas m1+p1u ga teng. …

5 / 18

emperaturaning pasayish yo`nalishi bo`ylab aralashma komponentalarida konsentrasiyalar farqining yuzaga kelishiga olib keladi. bir jinsli gaz aralashmasi bilan to`ldirilgan yassi devorli idish ko`z oldimizga keltiraylik. agar pastki va yuqoridagi devorlarni t1 va t2 temperaturalarda tutilsa va bunda t1>t2 bo`lsa, u holda termodiffuziya hodisasiga ko`pincha shunga olib keladiki, yuqoriroq temperatura temieraturali yuqorigi devorda ortiqcha og`ir molekulalar hosil bo`ladi. ba`zi aralashmalar uschun bur termoduffuziyaning aksi bo`ladi. rasmda komponentalardan birining balandlik bo`yicha taqsimlanishi ko`rsatilgan. punktir bilan temperaturalar farqi bo`lmagandagi konskentrasiya qiymati ko`rsatilgan. termoduffuziya gaz aralashmasinish qisman komponentalarga ajralipshni yuzaga keltiradi. konsentrasiyalarning yuzaga kelgan farqi odatdagi konseitrasion diffuziya tufayli tenglashishga intiladi, bu konyentrasion diffuziya oqimi termoduffuziya oqimiga qarshi yo`nalgan. bu ikki prosessning birgalikdagi harakati natijasida aralashma komponentlari konsentrasiyalarining muvozanatdagi gratienti qaror topadi. termodiffuziya hodisasini biz odatda gidiffuzi ya`ni tushuntirishda muvaffiqiyat bilan ifodalangan molekulyar-kinetik nazariya tasavvurlari yordamida tushuntirish mumkin emas (termodiffuziyaning keyin kashf qilinganining sababi hamshu). bu hodisada komponetalar molekulalarning o`zaro tuknashuv davridagi bir-biridan tasir kuchlari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "diffuziya"

diffuziya reja: 1.diffuziya koeffisentini hisoblash 2.o`zaro diffuziya koeffisienti 3.termik diffuziya diffuziya prosessisining sekin o`tishini oson tushuntirib beradi. buning sababi shuki, havo gaz molekulalari bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga ko`chishi uchun bir nuqtalarni birlashtiruvchi to`g`ri chiziqdan hisoblangan masofaga qaraganda bir necha marta uzoq bo`lgan siniq chiziq shakldagi yo`lni o`tishlari kerak. bunday sifatiy tushuntirishdan tashqari, kinetic nazariya diffuziya koeffesentining kattaligini miqdoriy baholash va uni molekulyar kattaliklar – molekulalarning erkin yugurish yo`li uzunligi hamda issiqlik harakatidagi tezliklari orqali ifodalashga imkon beradi. bug` aralashmasi solingan suv chuchitgichda konsentrasiyalar farqi o`zgarmas saqlanadigap (demak, gap stasionar prosess h...

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOC (169,0 КБ). Чтобы скачать "diffuziya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: diffuziya DOC 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram