elektr o’tkazgichlarda issiqlik ajralishi va himoya vositalari

PPTX 20 стр. 5,0 МБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

elektr o’tkazgichlarda issiqlik ajralishi va himoya vositalari elektr o’tkazgichlarda issiqlik ajralishi va himoya vositalari 1 kirish elektr o‘tkazgichlar elektr energiyasini uzatish va taqsimlashda asosiy rol o‘ynaydi. ular orqali tok o‘tganida, o‘tkazgichda elektr energiyasi bir qismi issiqlik energiyasiga aylanadi. bu hodisa joule-lenz qonuni bilan tushuntiriladi. issiqlik ajralishi o‘tkazgichning qarshiligi, tok kuchi va vaqtga bog‘liq bo‘lib, haddan tashqari qizish elektr tarmoqlarida xavf tug‘diradi.elektr o‘tkazgichlarda issiqlikning ortishi izolyatsiya qatlamining yemirilishiga, qisqa tutashuvlarga va yong‘in xavfiga sabab bo‘lishi mumkin. shuning uchun bunday holatlarning oldini olish uchun himoya vositalari — sug‘urtalar, avtomatik o‘chirgichlar, termorelelar kabi qurilmalar qo‘llaniladi.mavzuning dolzarbligi shundaki, zamonaviy elektr tizimlarida yuklama ortishi, energiya yo‘qotishlari va xavfsizlik talablarini hisobga olish muhimdir. elektr o‘tkazgichlarda issiqlik ajralishini nazorat qilish, energiya samaradorligini oshirish va tizimni ishonchli himoyalash bugungi kunda har bir elektr muhandisi oldida turgan muhim vazifadir. 2 2 3 elektr o‘tkazgichlarda issiqlik ajralishining fizik asoslari elektr o‘tkazgichlarda issiqlik ajralishi fizikaning elektrodinamika bo‘limida muhim o‘rin tutadi, chunki …

2 / 20

$keyinchalik nemis fizigi emil lenz tomonidan 1842-yilda mustaqil ravishda tajriba asosida tasdiqlangan. qonunning asosiy mazmuni shundan iboratki, o‘tkazgich bir jinsli bo‘lsa va elektr tokining ishi faqat issiqlik hosil qilish uchun sarflansa, ajralgan issiqlik miqdori tok kuchi i ning kvadrati, o‘tkazgich qarshiligi r va tokning o‘tish vaqti t ga to‘g‘ri mutanosib bo‘ladi. 4 elektr qarshilik va o‘tkazgich materiali xususiyatlari elektr qarshilik – o‘tkazgichning elektr tokka qarshilik ko‘rsatish qobiliyatini ifodalovchi fizik kattalik bo‘lib, om birligida o‘lchanadi. u o‘tkazgichning geometrik o‘lchamlari va materialining ichki xususiyatlariga bog‘liq: r = ρl/s, bu yerda ρ – solishtirma qarshilik (om·m), l – uzunlik (m), s – kesim yuzasi (m²).solishtirma qarshilik materialning asosiy xususiyati bo‘lib, uning qiymati atomlarning tuzilishi va erkin elektronlar zichligiga bog‘liq. masalan, misning solishtirma qarshiligi 1,68×10^{-8} om·m ga teng bo‘lib, bu uni yaxshi o‘tkazgich qiladi, chunki misdagi erkin elektronlar soni yuqori va ularning harakati kam to‘sqinlikka duch keladi.o‘tkazgich materiallarining xususiyatlarini chuqur tahlil qilganda, ularni metallar,yarim …$

3 / 20

transformatorlarda o‘ram issiqlanishi samaradorlikni 10-20% ga pasaytiradi, chunki issiqlik sovutish tizimlarini talab qiladi. elektr motorlarda rotor simlarining qizishi mexanik quvvatni kamaytiradi va resursni qisqartiradi – o‘rtacha 50 000 soatdan 20 000 soatga tushadi. amaliy misol sifatida yuqori kuchlanishli liniyalarni keltirish mumkin: 500 kv da simlarning 70°c ga qizishi quvvat yo‘qotishini 5% ga yetkazadi, shuning uchun ularni sovutish uchun shamol yoki suv ishlatiladi. 6 6 issiqlik ta’sirini kamaytirish va nazorat qilish usullari 7 elektr tizimlarida issiqlik ta'siri elektr energiyasining samarali va xavfsiz ishlatilishida muhim omil hisoblanadi. elektr tokining o'tishi natijasida hosil bo'lgan issiqlik nafaqat energiya yo'qotishlariga olib keladi, balki qurilmalarning ishlash muddatini qisqartirishi, izolyatsiya materiallarini buzishi va hatto yong'in xavfini oshirishi mumkin. shu sababli, issiqlik ta'sirini kamaytirish va uni nazorat qilish bo'yicha kompleks yondashuv talab etiladi. bu jarayonlar elektr tarmoqlarining ishonchliligini ta'minlash, energiya tejash va atrof-muhitga zararli ta'sirlarni minimallashtirishga qaratilgan. quyida bu masalalar batafsil ko'rib chiqiladi, bunda asosiy e'tibor tok oqimining …

4 / 20

tsiya esa issiqlikning qurilma komponentlariga ta’sirini minimallashtiradi. elektr transformatorlarida sovitishning tabiiy usuli havo yoki moy orqali amalga oshiriladi: havo sovitishda issiqlik konveksiya va radiatsiya yo’li bilan chiqariladi, moy sovitishda esa suyuqlik sirkulyatsiyasi yordamida issiqlik taqsimlanadi. majburiy sovitishda ventilyatorlar yoki nasoslar qo’llaniladi, bu esa transformatorning quvvatini 50% ga oshirish imkonini beradi.izolyatsiya tizimlarining asosiy vazifasi elektr maydonining ta’sirini cheklash bilan birga, issiqlikka chidamliligini ta’minlashdir qizib ketishdan himoya qilishning konstruktiv yechimlari qizib ketishdan himoya qilish elektr qurilmalarning konstruktiv dizaynida asosiy o’rin tutadi, chunki bu usullar issiqlik ta’sirini fizikaviy jihatdan cheklaydi. konstruktiv yechimlar orasida saqlagichlar, rele himoyalar va maxsus korpuslar ajralib turadi. saqlagichlar ortiqcha tokni sezib, sxemani uzish orqali qizib ketishni oldini oladi: ularning ishlash printsipi erish nuqtasi (masalan, qalay simlar uchun 200°c) ga asoslangan bo’lib, tok 1,5-2 baravar oshganda faollashadi. bu qurilmalar transformator va motorlarda keng qo’llaniladi, chunki ular issiqlikning zanjir reaksiyasini to’xtatadi.rele himoyalar esa murakkab tizimlar uchun mo’ljallangan: termal relelar haroratni sezib, …

5 / 20

yasining uzluksiz va xavfsiz taqsimlanishini nazorat qilish, nosozliklarni oldini olish va inson hayotiga tahdid soluvchi holatlarni bartaraf etishga xizmat qiladi. elektr himoya vositalari turli xil bo’lib, ularning har biri elektr tizimining o’ziga xos xususiyatlariga mos ravishda tanlanadi. ular orasida sug’urtalar, avtomatlar va termorelelar kabi asosiy elementlar, shuningdek, tok o’tkazuvchi qismlardan himoya qiluvchi vositalar va zamonaviy avtomatik tizimlar mavjud. bu vositalar elektr yuklamalarining ortiqcha ko’payishi, qisqa tutashuvlar yoki boshqa nosozliklar paytida tizimni avtomatik ravishda uzib, zarar ko’rishni minimallashtiradi. elektr himoya vositalarining tanlanishi va o’rnatilishi elektr texnikasi standartlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim bo’lib, bu jarayon elektr tarmoqlarining ishonchliligini oshiradi va operatsion xarajatlarni kamaytiradi. sug’urtalar, avtomatlar va termorelelarning ishlash prinsipi sug’urtalar elektr tarmoqlarida eng oddiy va keng tarqalgan himoya vositalaridan biri hisoblanadi. ularning ishlash prinsipi termal effektga asoslangan bo’lib, ortiqcha tok oqimi paytida sug’urta simining erishi orqali zanjirni uzishni ta’minlaydi. sug’urta simi past erish nuqtasiga ega maxsus materialdan (masalan, qo’rg’oshin-antimon qotishmasi yoki kumush) …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektr o’tkazgichlarda issiqlik ajralishi va himoya vositalari"

elektr o’tkazgichlarda issiqlik ajralishi va himoya vositalari elektr o’tkazgichlarda issiqlik ajralishi va himoya vositalari 1 kirish elektr o‘tkazgichlar elektr energiyasini uzatish va taqsimlashda asosiy rol o‘ynaydi. ular orqali tok o‘tganida, o‘tkazgichda elektr energiyasi bir qismi issiqlik energiyasiga aylanadi. bu hodisa joule-lenz qonuni bilan tushuntiriladi. issiqlik ajralishi o‘tkazgichning qarshiligi, tok kuchi va vaqtga bog‘liq bo‘lib, haddan tashqari qizish elektr tarmoqlarida xavf tug‘diradi.elektr o‘tkazgichlarda issiqlikning ortishi izolyatsiya qatlamining yemirilishiga, qisqa tutashuvlarga va yong‘in xavfiga sabab bo‘lishi mumkin. shuning uchun bunday holatlarning oldini olish uchun himoya vositalari — sug‘urtalar, avtomatik o‘chirgichlar, termorelelar kabi qurilmalar qo‘...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (5,0 МБ). Чтобы скачать "elektr o’tkazgichlarda issiqlik ajralishi va himoya vositalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektr o’tkazgichlarda issiqlik… PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram