majburiy sertifikatsiya royxatiga kiruvchi qurilish materiallari

DOCX 17 pages 33.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
majburiy sertifikatsiya royxatiga kiruvchi qurilish materiallari reja: kirish asosiy qism 1. qurilish materiallarining o‘lchov ko‘rsatkichlari va metrologik nazorati 2. qurilish materiallarining majburiy sertifikatsiyasi va metrologik ta’minot 3. o‘lchash aniqligiga ta’sir qiluvchi omillar va ularning metrologik tahlili xulosa fooydalanilgan adabiyotlar kirish metrologiya — bu o‘lchovlar, ularning birliklari, o‘lchash vositalari va aniqlik darajasini ta’minlash usullarini o‘rganadigan fan bo‘lib, har bir texnik jarayonning ajralmas qismi hisoblanadi. zamonaviy ishlab chiqarish, qurilish, energetika, transport va boshqa barcha sohalarda sifatni boshqarishning asosi aynan o‘lchash natijalarining ishonchliligi bilan bog‘liq. o‘zbekiston respublikasida metrologik faoliyat “o‘lchashlar birliligini ta’minlash to‘g‘risida”gi qonun (1993-yil 28-aprel, yangi tahriri 2020-yil 15-aprel) asosida amalga oshiriladi va bu qonun o‘lchov birliklarining yagona tizimini joriy etish, o‘lchov vositalarini kalibrlash hamda sertifikatsiya qilish tartibini belgilab beradi. qurilish sohasi mamlakat iqtisodiyoti rivojida alohida o‘rin tutadi. bu sohada ishlatiladigan materiallar — sement, beton, g‘isht, metall armatura, shisha, issiqlik izolyatsion vositalar, qoplama va bo‘yoqlar — bino va inshootlarning mustahkamligi, xavfsizligi hamda …
2 / 17
ntning siqilishga chidamliligi, betonning zichligi, armaturaning cho‘zilishga qarshiligi yoki izolyatsion materiallarning issiqlik o‘tkazuvchanligi kabi ko‘rsatkichlar maxsus sinov asboblari yordamida aniqlanadi va bu o‘lchash vositalari davlat metrologik nazoratidan o‘tgan bo‘lishi shart. o‘zbekiston respublikasida qurilish materiallarining majburiy sertifikatsiya tizimi “o‘zstandart” agentligi tomonidan boshqariladi. ushbu tizimda “o‘z dst” milliy standartlari, xalqaro iso va gost talablariga asoslangan me’yoriy hujjatlar qo‘llaniladi. masalan, sement uchun o‘z dst 1015, beton aralashmalari uchun o‘z dst 26633, metall mahsulotlar uchun o‘z dst 5781 kabi standartlar amal qiladi. har bir standartda o‘lchov usullari, sinov sharoitlari, asboblarning aniqlik sinfi va metrologik tekshiruv talablari belgilab qo‘yilgan. metrologiya fanining qurilish materiallari sertifikatsiyasidagi o‘rni nafaqat o‘lchov vositalarini tekshirish bilan, balki butun sinov jarayonining ishonchliligini ta’minlash bilan ham belgilanadi. to‘g‘ri o‘lchov natijalari nafaqat mahsulot sifati, balki inson hayoti xavfsizligi bilan ham bevosita bog‘liqdir. masalan, noto‘g‘ri metrologik nazorat natijasida past sifatli beton ishlatilsa, inshootning barqarorligi xavf ostiga tushishi mumkin. shu bois, metrologik ta’minot, o‘lchovlarning aniqligi va …
3 / 17
o‘lchash vositalarining to‘g‘riligini tekshirish tizimi. o‘zbekiston respublikasida qurilish materiallari sifati “o‘lchashlar birliligini ta’minlash to‘g‘risida”gi qonun, o‘z dst, gost, iso standartlariga muvofiq nazorat qilinadi. bu me’yoriy hujjatlarda qurilish materiallari uchun talab etiladigan o‘lchov ko‘rsatkichlari, sinov metodikalari va o‘lchov vositalarining aniqlik darajalari belgilangan. masalan, sement uchun o‘z dst 1015:2013 standarti asosida siqilishga chidamlilik, maydalanish darajasi va so‘nish vaqti aniqlanadi. beton aralashmalari uchun o‘z dst 26633:2015 standarti bo‘yicha zichlik, suv shimuvchanlik, muzga chidamlilik, suv o‘tkazmaslik kabi ko‘rsatkichlar o‘lchanadi. metall armatura uchun o‘z dst 5781:2020 standarti asosida cho‘zilishga qarshilik, diametr va uzunlik o‘lchovlari bajariladi. har bir o‘lchov turi uchun alohida asbob va metod qo‘llaniladi. masalan, sement va betonning siqilishga chidamliligi gidravlik presslar yordamida mpa (megapaskal) birlikda o‘lchanadi. zichlik pikrnometr, suv shimuvchanlik esa quritish va og‘irlik usullari bilan aniqlanadi. issiqlik izolyatsion materiallarning issiqlik o‘tkazuvchanligi laboratoriya termometrik plitalar yordamida w/(m·k) birlikda o‘lchanadi. metall buyumlarning mexanik xossalari — tensometr, mikrometr, universal sinov mashinalari orqali baholanadi. metrologik nazorat …
4 / 17
sh muhimdir. o‘lchov aniqligiga ta’sir etuvchi omillar — asbobning texnik holati, atrof-muhit sharoiti (harorat, namlik, bosim), inson omili va sinov metodikasining to‘g‘riligidir. shu sababli har bir laboratoriya o‘lchov natijalarining aniqligini kafolatlovchi metrologik ta’minot tizimiga ega bo‘lishi lozim. bu tizim o‘lchash asboblarini kalibrlash, texnik xizmat ko‘rsatish, standart namunalar bilan solishtirish va o‘lchash protokollarini yuritishni o‘z ichiga oladi. o‘zbekiston respublikasi “o‘zstandart” agentligi tomonidan akkreditatsiyadan o‘tgan qurilish sinov laboratoriyalari xalqaro talablarga javob beradigan metrologik jihozlar bilan ta’minlanmoqda. masalan, “qurilish sinov markazi”, “sement sifat laboratoriyasi” va “o‘zqurilishstandart” tashkilotlarida zamonaviy press mashinalari, ultratovush zichlik o‘lchagichlari, optik mikroskoplar, elektron tarozilar va dataloggerlar mavjud. bunday uskunalar sinov natijalarining aniqligini oshiradi va mahsulotning sertifikatsiya jarayonini tezlashtiradi. metrologik nazorat xalqaro standartlar — iso 9001:2015 (sifat menejmenti) va iso/iec 17025:2017 (sinov va kalibrlash laboratoriyalari akkreditatsiyasi) talablari asosida olib boriladi. bu hujjatlar laboratoriya faoliyatida o‘lchash aniqligini, xatoliklarni baholash metodlarini, o‘lchov natijalarini hujjatlashtirish tartibini aniq belgilab beradi. materiallarining o‘lchov ko‘rsatkichlarini metrologik nazorat …
5 / 17
trologik nazoratning asosiy tamoyillaridir. qurilish materiallarini sinovdan o‘tkazishda o‘lchash natijalari faqatgina texnik xususiyatni emas, balki mahsulotning sertifikatsiya talablariga muvofiqligini ham ko‘rsatadi. shu sababli har bir o‘lchov natijasi metrologik tekshiruvdan o‘tgan, kalibrlangan va sertifikatlangan asboblar yordamida bajarilishi shart. masalan, beton aralashmasining suvga nisbatan mustahkamligi aniqlanayotganda gidravlik press, elektron tarozi, harorat sensori va zichlik o‘lchagichlarning barchasi aniqlik sinfiga ega bo‘lishi lozim. metrologik nazoratda o‘lchash vositalarining aniqlik sinfi (i, ii, iii va iv sinf) muhim ahamiyatga ega. qurilish sohasida odatda ii yoki iii aniqlik sinfidagi asboblar qo‘llaniladi, chunki ular 0,1–1,0% diapazondagi xatolik bilan ishlaydi. bunday aniqlik darajasi beton, sement, metall va boshqa materiallarning fizik-mehanik ko‘rsatkichlarini baholashda yetarli hisoblanadi. ayrim hollarda, masalan, yangi turdagi kompozit materiallar sinovida, yuqori aniqlik (i sinf) talab qilinadi. qurilish materiallari ustida olib boriladigan metrologik nazorat jarayonida o‘lchov vositalarining kalibrlanishi va me’yoriy mosligi tekshiriladi. kalibrlash — bu o‘lchov vositasining ko‘rsatkichlarini davlat etalonlari bilan solishtirish orqali uning aniqligini belgilash jarayonidir. o‘zbekiston …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "majburiy sertifikatsiya royxatiga kiruvchi qurilish materiallari"

majburiy sertifikatsiya royxatiga kiruvchi qurilish materiallari reja: kirish asosiy qism 1. qurilish materiallarining o‘lchov ko‘rsatkichlari va metrologik nazorati 2. qurilish materiallarining majburiy sertifikatsiyasi va metrologik ta’minot 3. o‘lchash aniqligiga ta’sir qiluvchi omillar va ularning metrologik tahlili xulosa fooydalanilgan adabiyotlar kirish metrologiya — bu o‘lchovlar, ularning birliklari, o‘lchash vositalari va aniqlik darajasini ta’minlash usullarini o‘rganadigan fan bo‘lib, har bir texnik jarayonning ajralmas qismi hisoblanadi. zamonaviy ishlab chiqarish, qurilish, energetika, transport va boshqa barcha sohalarda sifatni boshqarishning asosi aynan o‘lchash natijalarining ishonchliligi bilan bog‘liq. o‘zbekiston respublikasida metrologik faoliyat “o‘lchashlar birlilig...

This file contains 17 pages in DOCX format (33.1 KB). To download "majburiy sertifikatsiya royxatiga kiruvchi qurilish materiallari", click the Telegram button on the left.

Tags: majburiy sertifikatsiya royxati… DOCX 17 pages Free download Telegram