abu bakr al-xorazmiy

PDF 3 pages 240.1 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 240.1 KB

File type PDF

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

abu bakr al-xorazmiy (935-993) abu bakr al-xorazmiy (935-993) abu bakr al-xorazmiy 323 hijriy (935 milodiy) yili xorazmda tug'ilib, ilk ta'limni shu erda oladi. umrining gullagan davri-a (20-25 yoshlarida) vatandan chiqib, iroq va shomga boradi, etuk olim va shoirlar bilan tanishib, ulardan ta'lim oladi. keyin halabga borib, mashhur hamdamiylar amiri, shoir va olimlar homiysi abulhasan sayfuddavla (944-967) bilan tanishib, uning saroyida xizmat qilib, so'ng buxoroga keladi, somoniylar saroyda yashab, vazir abu ali al-bal'amiy (960-974 va 992-996) bilan do'stlashadi, lekin u bilan munosabati yomonlashib, nishopurga yo'l, ola-di. bu erdagi taniqli shoirlar abulhasan al-kazviniy, abu mansur al-bag'aviy va abulhasan al-hakamiylar bilan do'stlashib, ularning shoirlik mahoratidan bahramand bo'ladi. umuman xorazmiyning umri fojialar va rohatbaxsh etuvchi onlarga to'la. u turli shaharlarda bo'lib, qamoqda ham yotib chikadi, amirlarning e'tiboriga tushib boylik ham orttiradi, amaldorlarning g'azabiga uchraydi va h. k. abu bakr al-xorazmiy nishopurga kelib, bu erda muqim yashay boshlaydi. talabalarga saboq beradi, she'r yozishni o'rgatadi, nishopurlik …

2 / 3

iyning do'stlari va homiylariga yozilgan xatlardir. risolalar mazmuni tur¬li bayramlar, yuqori martabaga ko'tarilish va biror muvaffaqiyatni qo'lga kiritish, o'lim, mansabdan chetlatilish, kasallik yoki urush havfi kabi munosabatlar bilan tabrik yoki qayg'u izhor etib, tasalli berish, tuhfalar uchun tashakkur aytish kabilardir. risolalar orasida al-xorazmiyning o'z shogirdlariga yozgan maktublari ham ko'plab uchraydi. al-xorazmiy risolalarining aksariyati ilm-fan, aql-odob, adolat, himmat, do'stlik kabi muhim ijtimoiy masalalarga bag'ishlan¬gan bo'lib, ularda qo'llangan iboralar xalq hikmatli so'zlariga aylanib ketgan. shoir risolalaridan manbalarda keltirilgan ba'zi bir parchalar tarjimasini beramiz: «hurmat ehson bilan barobardir... do'stlashish murojaat emas, xushmuomalaliklar, xushmuomalalik esa chuqur tekshirish va o'rganishni uzoqqa cho'zmaydi ham, hisob va sarfni ko'tarmaydi ham. karamli kishi tahqirlansa ham azizdir... sababsiz uzr gunohdir, ishonch yo'qolishi bilan qilingan takalluf haqoratdir. extiyotsiz (qilingan) dori-darmon kasallikdir, unga hojat tushgandagina, u shifo bo'ladi... olijanob kishi agar (birov) jarohatlansa, (uni) bog'lab qo'yadi, yirtsa — yamaydi, agar bir tomondan zarar keltirsa, har tomondan foyda keltiradi... oliyhimmat zafarining karomati …

3 / 3

qirozga yuz tutadi... rostgo'y til yolg'on so'zlasa, tutilib qoladi». yana bir boshqa risolasida shunday yozadi: «odamlardan shundaylari borki, (hokimiyatni) boshqarganda, nafsi uni amaldan tushiradi, odamlardan shundayi borki, lavozimdan bo'shaganda, fazilati uni yana o'rniga o'tkazadi», «kimki odamlar qalblarini ovlayman desa, unga ehson va muruvvat donlarini sepishi, fazl va olijanoblik tuzoqlarini qo'yishi kerak». al-xorazmiy she'rlari asosan qasida, g'azal, vasf va hajviyotdan iborat. agar uning qasidalari amir va vazirlarga bag'ishlangan bo'lsa, hajviy she'rlari esa asosan amaldorlarga hamda o'z raqibi shoir va adib, maqoma janrining asoschisi abulfazl al-hamadoniyga (vafoti 1007 y.) qarshi qaratilgan. ishqiy misralar, mahbubni tarannum etish ham al-xorazmiy ijodida asosiy o'rinni egallaydi. uning she'rlariga xos narsa shuki, shoir tazminni (o'z she'riga boshqa she'rni kiritib ketish) juda ko'p qo'llagan. o'sha vaqt shoirlarida keksalikdan shikoyat qilish juda keng tarqalgan edi. al-xorazmiyning ham qarilikdan nolib yozgan she'rlari ancha uchraydi. masalan: «soch oqidan shikoyat qilib, unga zulm qilayotganingni ko'rib turibman, soch oqi bir ekin (bo'lsa), uning …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu bakr al-xorazmiy"

abu bakr al-xorazmiy (935-993) abu bakr al-xorazmiy (935-993) abu bakr al-xorazmiy 323 hijriy (935 milodiy) yili xorazmda tug'ilib, ilk ta'limni shu erda oladi. umrining gullagan davri-a (20-25 yoshlarida) vatandan chiqib, iroq va shomga boradi, etuk olim va shoirlar bilan tanishib, ulardan ta'lim oladi. keyin halabga borib, mashhur hamdamiylar amiri, shoir va olimlar homiysi abulhasan sayfuddavla (944-967) bilan tanishib, uning saroyida xizmat qilib, so'ng buxoroga keladi, somoniylar saroyda yashab, vazir abu ali al-bal'amiy (960-974 va 992-996) bilan do'stlashadi, lekin u bilan munosabati yomonlashib, nishopurga yo'l, ola-di. bu erdagi taniqli shoirlar abulhasan al-kazviniy, abu mansur al-bag'aviy va abulhasan al-hakamiylar bilan do'stlashib, ularning shoirlik mahoratidan bahramand bo'la...

This file contains 3 pages in PDF format (240.1 KB). To download "abu bakr al-xorazmiy", click the Telegram button on the left.

Tags: abu bakr al-xorazmiy PDF 3 pages Free download Telegram