ikkilamchi yoki “kelib chiquvchi” daromadlar

PDF 401 стр. 5,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 401
o‘zbekiston respublikasi 9 789 943 13 856 8 isbn 978-9943-13-856-8 16 • ishlab chiqarish sohasi bilan bir qatorda noishlab chiqarish sohasining (maorif, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy sug‘urta va ijtimoiy ta’minot, boshqaruv va h.k.) ham mavjudligi bilan; • aholining turli ijtimoiy qatlamlari o‘rtasida daromadlarni qayta taqsimlash bilan. yuqorida bayon etilgan qayta taqsimlashlar natijasida ikkilamchi yoki “kelib chiquvchi” daromadlar tashkil topadi. bunday daromadlarga noishlab chiqarish sohasi tarmoqlarida olingan daromadlar, soliqlar (jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i va boshqalar) kiradi. ikkilamchi daromadlar mddan foydalanish borasidagi yakuniy nisbatlarni shakllantirish uchun xizmat qiladi. mdni taqsimlash va qayta taqsimlashda faol ishtirok etib, moliya mdni birlamchi taqsimlashda vujudga kelgan nisbatlarni ularning yakuniy foydalanish nisbatlariga aylanishiga ta’sir ko‘rsatadi. bunday qayta taqsimlash natijasida yaratiladigan daromadlar moddiy va moliyaviy resurslar va, eng avvalo, bir tomondan pul fondlarining miqdori va ularning tarkibiy tuzilmasi, ikkinchi tomondan esa ishlab chiqarish vositalari va iste’mol predmetlarining hajmi va tuzilmasi o‘rtasidagi muvofiqlikni ta’minlashi kerak. odatda, har bir mamlakat …
2 / 401
sh darajasini ta’minlashdan iboratdir. bu jarayonlarda moliyaning roli kam xarajat qilib eng yuqori natijalarga erishish, moliya-xo‘jalik faoliyatini yanada yaxshilashda xo‘jalik yurituvchi subyektlar har bir xodimi va jamoasining moddiy manfaatdorligi va qiziquvchanligini oshirish vazifalariga yo‘naltirilgan. 1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti t. malikov iqtisodiyot fanlari doktori, professor o. olimjonov iqtisodiyot fanlari doktori, professor moliya o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan barcha iqtisodiy ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan toshkent «iqtisod-moliya» 2019 2 uo‘k: 336(075.8) kbk: 65.261.ya73 taqrizchilar: i.f.d., prof. o.k.iminov i.f.d., prof. d.p.po‘latov m 22 moliya: darslik. t.s. malikov, o.o. olimjonov; / – t.: “iqtisod-moliya” 2019. – 800 b. darslik “moliya” fani dasturiga muvofiq yozilgan bo‘lib, unda moliyaning mohiyati va funksiyalari, moliyaviy siyosat, moliyaviy tizim, moliyaviy boshqaruv, moliyaviy rejalashtirish va bashoratlash, moliyaviy nazorat, moliyaviy nazariyalar, xo‘jalik yurituvchi subyektlar moliyasi, davlat byudjeti, byudjet daromadlari va xarajatlari, byudjet defitsiti, byudjet tizimi va …
3 / 401
ay moliyaviy operatsiya yaim va mdni taqsimlash va shu taqsimlash ustidan nazoratning amalga oshirilishini anglatadi. moliyaviy munosabatlarning asosiy tavsifi ularning taqsimlash xarakteriga ega va shunga muvofiq ravishda moliyaning bosh yoki asosiy funksiyasi taqsimlash funksiyasidir. moliya yordamida amalga oshirilishi lozim bo‘lgan taqsimlash jarayoni murakkab va ko‘p qirrali jarayondir. moliya yaimni taqsimlashning turli bosqichlariga xizmat qilib, uni birlamchi taqsimlashda va qayta taqsimlashda ishtirok etadi. moliyaviy metod orqali taqsimlash iqtisodiyotni boshqarishning turli darajalarini (mamlakat, uning alohida olingan mintaqalari va mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari miqyosida) qamrab oladi. unga taqsimlashning turli ko‘rinishlarini (xo‘jalik ichida, tarmoq ichida, tarmoqlararo, hududlararo va b.) tug‘diruvchi ko‘p bosqichlilik xosdir. eng avvalo, moliyaning taqsimlash funksiyasi mdni taqsimlashda, “asosiy yoki birlamchi daromadlar” deb nom olgan daromad va jamg‘armalarni (fondlarni) tashkil etish sodir bo‘lganda namoyon bo‘ladi. ularning yig‘indisi mdga tengdir. asosiy daromadlar mdni moddiy ishlab chiqarish ishtirokchilari o‘rtasida taqsimlash jarayonida shakllanadi. ular ikki guruhga bo‘linadi: • moddiy ishlab chiqarish sohasida band bo‘lgan …
4 / 401
ssuda manbaidir. kredit moliyadan (moliyalashtirishdan) o‘zining qaytari- luvchanligi va muayyan foiz hisobiga berilishi bilan bilan farq qiladi. bir vaqtning o‘zida, har ikki holatda ham ular pul mablag‘larining harakatlanishini ifodalaydi hamda kredit va moliya pul munosabatlarining chegarasidan (doirasidan) chetga chiqmaydi. hatto, tovar krediti ham pul asosiga va shakliga ega. banklar korxonalar va aholining bo‘sh pul mablag‘larini yig‘adilar va ularni ta’minlanganlik, qaytaruvchanlik, haqlilik va muddatlilik asosida mablag‘ga ehtiyoj sezgan yuridik va jismoniy shaxslarga beradilar. agar moliya qiymatning bir tomonlama va qayta tiklanmaydigan (qaytarilmaydigan) shakldagi harakatini ifodalasa, kredit esa kreditorga belgilangan muddatda oldindan o‘rnatilgan foizlarni qo‘shgan holda qaytarilishi kerak. yuqorida bayon etilgan barcha kategoriyalar pul xarakteriga, pul tabiatiga ega bo‘lib, ularga ikki va undan ortiq kategoriyalarning belgilari xosdir. masalan, ish haqi yyetarli darajada asoslangan tarzda pulli to‘lanma, ya’ni pul deb atalishi mumkin. biroq, bu oddiy pul bo‘lmasdan sarflangan mehnatga muvofiq olingan pul hisoblanadi. soliq ham biz tomonimizdan amaldagi qonunchilikka muvofiq ravishda davlatga tekinga …
5 / 401
i bajaradi: 1. taqsimlash; 2. nazorat. 3 kirish «moliya» fani iqtisod sohasi uchun mutaxassislar tayyorlash tizimida eng asosiy o‘rinlardan birini egallaydi. mustaqil fan sifatida unga o‘tgan asrning 50-yillarida asos solingan bo‘lib, u o‘sha davrga xos moliya to‘g‘risidagi tasavvurlarga mos bo‘lgan. o‘zbekistonda ham bozor islohotlarining amalga oshirilishi moliya fanining eng muhim nazariy qoidalarini qayta qo‘rib chiqilishini taqozo etdiki, bu narsa hamon o‘quv adabiyotlarida o‘z aksini to‘liq topgani yo‘q. shu boisdan ham, ayrim holatlarda, mamlakat moliyaviy tizimida sodir bo‘layotgan o‘zgarishlarni yyetarli darajada inobatga olmagan holda mashg‘ulotlarni o‘tkazish xavfi mavjud. mazkur darslikda mualliflar moliyaning nazariy masalalariga oid barcha prinsipial o‘zgarishlarni o‘quvchilarning e’tiboriga yetkazishga harakat qilishgan. uning 1-7-boblarida moliyaning umumnazariy masalalari (moliyaning mohiyati va funksiyalari, moliyaviy siyosat, moliyaviy tizim, moliyaviy boshqaruv, moliyaviy rejalashtirish va tartibga solish, moliyaviy nazorat va moliyaviy nazariyalar) yoritilgan. xo‘jalik yurituvchi subyektlar moliyasi davlat moliyaviy salohiyatining asosi, xo‘jalik yurituvchi subyektlarni moliyaviy isloh qilish, ularning moliyaviy resurslari, asosiy va aylanma kapital doiraviy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 401 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ikkilamchi yoki “kelib chiquvchi” daromadlar"

o‘zbekiston respublikasi 9 789 943 13 856 8 isbn 978-9943-13-856-8 16 • ishlab chiqarish sohasi bilan bir qatorda noishlab chiqarish sohasining (maorif, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy sug‘urta va ijtimoiy ta’minot, boshqaruv va h.k.) ham mavjudligi bilan; • aholining turli ijtimoiy qatlamlari o‘rtasida daromadlarni qayta taqsimlash bilan. yuqorida bayon etilgan qayta taqsimlashlar natijasida ikkilamchi yoki “kelib chiquvchi” daromadlar tashkil topadi. bunday daromadlarga noishlab chiqarish sohasi tarmoqlarida olingan daromadlar, soliqlar (jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i va boshqalar) kiradi. ikkilamchi daromadlar mddan foydalanish borasidagi yakuniy nisbatlarni shakllantirish uchun xizmat qiladi. mdni taqsimlash va qayta taqsimlashda faol ishtirok etib, moliya mdni birlamchi t...

Этот файл содержит 401 стр. в формате PDF (5,2 МБ). Чтобы скачать "ikkilamchi yoki “kelib chiquvchi” daromadlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ikkilamchi yoki “kelib chiquvch… PDF 401 стр. Бесплатная загрузка Telegram