birinchi jahon urushi 1914-yil iyul inqirozi

PDF 30 стр. 386,9 КБ Бесплатная загрузка

30 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 386,9 КБ

Тип файла PDF

Страницы 30

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 30

mavzu:birinchi jahon urushi 1914-yil iyul inqirozi. reja: 1. xvii asr o’rtalarida yevropaning siyosiy xaritasi va xalqaro vaziyat. 2. frantsiya-prussiya urushi va xix asrning oxirgi choragidagi xalqaro munosabatlar. 3. uchlar ittifoqi va antantaning tashkil topishi. bolqon ittifoqining tashkil topishi va bolqon urushlari. 4. i-jahon urushining asosiy sabablari va unga bevosita tayyorgarlik hamda yakunlari. xvii asr boshiga kelib yevropaning eng rivojlangan mamlakatlari metallga ishlov berish, asbob-uskunalar va turli mexanizmlar ishlab chiqarish, qurulish ishi, qurollanish va harbiy san’atda, kemasozlik va dengizda suzishda, shuningdek astronomiya, matematika, kartografiya kabi sohalarda boshva mamlakatlar va qit’alardan sezilarli darajada o’zib ketgan edilar. bu ustunlik yevropaliklarning qandaydir irqiy ustunligidan emas, balki yevropada boshqa qit’alarga nisbatan hunarmandchilik va manufakturalar rivojlanishi uchun qulay shart-sharoitlar mavjudligi bilan bog’liqdir buyuk geografik kashfiyotlar natijasida portugaliya, ispaniya va gollandiya o’z kemalarining va qurollarining ustunligiga tayanib, okean ortida bir qator mustamlakalarni bosib oldilar. mustamlakalarni talash yevropada sarmoya jamg’arilishini kuchayishiga yordam berdi. osiyo, afrika va lotin amerikasining …

2 / 30

burgundiyaga ham egalik qilib, bu ispan gabsburglarining g’arbiy yevropada hukmronlik qilish uchun frantsiya bilan olib borayotgan kurashidagi mavqeini mustahkamlashga yordam berardi. ispan merosi uchun urush (1701-1714). gabsburlar sulolasidan bo’lgan so’ngi ispan qiroli karl ii ning to’g’ridan-to’g’ri vorisi yo’q edi va frantsiya elchisining taziyqi ostida ispaniya taxtini fransiya qiroli lyudovik 14 ning nabirasi filipp anjuyskiyga o’tishi to’g’risida vasiyat qoldirdi. 1700-yilda karl vafot etgach gertsog anjuyskiy filipp v nomi bilan madridda ispaniya taxtiga o’tirdi, gabsburglar o’rniga burbonlar sulolasi taxtga chiqdi. o’sha davrda lyudovik 14 quyidagi tarixiy so’zlarni aytgan edi: ”qanday baxt! pireneylar endilikda yo’q, ular er qariga ketdilar, endilikda biz (fransiya va ispaniya) bir mamlakat bo’ldik”. fransiya bilan germaniya o’rtasida 1870-1871 yillarda bo’lib o’tgan urush yevropa tarixida muhim voqea hisoblanadi (ko’pchilik adabiyotlarda bu urush fransiya-prussiya urushi deb nomlangan, aslida frantsiya bilan faqat prussiya emas, balki barcha nemis davlatlari urush olib borgan edi). odatda bu urushni yangi tarix ikkinchi bosqichining boshlanishi deb hisoblaydilar. …

3 / 30

lamlari germaniyani to’la birlashtirish va fransiyaga tez orada urush boshlash g’oyasini qo’llab-quvvatlardi. reyxstagda armiyada askarlar sonini ko’paytirish va unga ajratiladigan mablag’ni oshirish to’g’risidagi qonun osonlik bilan qabul qilindi. endilikda urush boshlash uchun bahona kerak ediki, bu bahona ham tez orada topildi. yevropa mamlakatlaridagi gazetalarda ispaniya qiroli vafot etgach, uning vorisi bo’lmaganligi uchun ispan taxtiga voris sifatida prussiyaning gogentsollernlar sulolasidan bo’lgan shahzoda leopoldning nomzodi ko’rsatilganligi haqida xabarlar bosib chiqarildi. agar bu ish amalga oshsa prussiyaning mavqei ancha oshardi. shahzoda tez orada o’z nomzodini vorislikdan olgan bo’lsada, frantsiya imperatori napoleon iii ems shahrida dam olayotgan pruss qiroliga o’z diplomatini yuborib, undan gogentsollernlardan hech biri hech qachon ispaniya taxtiga o’tirmasligi haqida yozma ishontirish xati berishini talab qildi. pruss qiroli bunday va’da berishga rozi bo’lmadi, g’alabali urush olib borish orqali sulola obro’sini qayta tiklashni orzu qilayotgan napoleon iii ning hukumati bismark tomonidan tahrir qilingan bayonotni frantsiya uchun kamsituvchi xabar deb topdi va u prussi …

4 / 30

pgina himoya inshootlari to’la qurib bitirilmagan, yo’llar ko’p vaqtlardan beri remont qilinmagan, safarbarlik yaxshi tashkil qilinmagan, yangi kuchlar, o’q-dorilar, oziq-ovqat o’z vaqtida etkazib berilmasdi. gospitallar, vrachlar, dori-darmonlar etishmasdi. hatto sharqiy chegaralarning kartalari ham yo’q edi, razvedka ma’lumotlari inobatga olinmasdi, askarlar va ko’pgina zobitlarga urushning maqsadlari ayon emas edi. birinchi jahon urushi 1914 yil boshiga kelib qurollanish poygasi juda kuchayib ketdi. germaniya o’zining dengiz dasturini amalga oshirish bilan birga quruqlikdagi qo’shinini ham ko’paytirib bordi. germaniya o’z ittifoqchisi avstriya-vengriya bilan birgalikda harbiy ta’lim olgan 8 million kishiga ega edi. antanta ittifoqida harbiy ta’limga ega bo’lganlarning soni bundan ko’p edi, lekin rus va frantsuz armiyalariga qaraganda nemislarning armiyasi texnik jihatdan yaxshi tayyorlangan edi. angliya armiyasi esa son jihatdan ancha kam bo’lib, uni hisobga olmasa ham bo’lardi. antanta mamlakatlari ham o’z qurolli qurolli kuchlari tez ko’paytirib bordilar. rossiya frantsuz zayomlari yordamida germaniya chegarasiga olib boradigan muhim strategik temir yo’llarni qurdi, armiyadagi kadrlar tarkibini ko’paytirdi.. …

5 / 30

o’z dushmanlarini tor-mor qilishi kerak edi. shliffenning vorisi, kichik moltke shliffen ham bu rejaning asosiy g’oyalarini saqlab qoldi. rejaga ko’ra germaniyaning asosiy zarbasi – 5 armiya belgiya orqali o’tib, frantsiyaga qaratilishi, frantsuzlarni o’rab olib, yanchib tashlash ko’zda tutilgan edi. ruslarga qarshi dastlab mudofaa taktikasini qo’llash, frantsuzlar tor-mor etilgach, u erdagi qo’shinlarni sharqqa tashlab, rossiyani mag’lubiyatga uchratish mo’ljallangan edi 1914 yil iyun oyida avstriya-vengriya taxtining vorisi ertsgertsog frants ferdinand bosniyadagi avstriya-vengriya qo’shinlarining harbiy mashqlarini kuzatish uchun saraevoga keladi. bu qo’shin serbiyaga bostirib kirish uchun tayyorgarlik ko’rayotgan edi. bundan g’azablangan serb millatchi vatanparvarlarining “qora qo’l” tashkiloti taxt vorisi hayotiga suiqasd uyushtiradi. shu tashkilotning a’zosi gavriil printsip ertsgertsog f.ferdinandni va uning xotinini o’ldiradi. germaniya va avstriya-vengriya tomonlari bu voqeadan urush boshlash uchun bahona sifatida foydalanadilar. avstriya tomoni serbiya davlati qabul qilib bo’lmaydigan ultimatum yubordi, bu ultimatum qabul qilinsa, serbiya o’zining mustaqilligini yo’qotardi, shunga qaramasdan serbiya ultimatumning deyarli barcha shartlarini qabul qildi. avstriya-vengriya 1914 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "birinchi jahon urushi 1914-yil iyul inqirozi"

mavzu:birinchi jahon urushi 1914-yil iyul inqirozi. reja: 1. xvii asr o’rtalarida yevropaning siyosiy xaritasi va xalqaro vaziyat. 2. frantsiya-prussiya urushi va xix asrning oxirgi choragidagi xalqaro munosabatlar. 3. uchlar ittifoqi va antantaning tashkil topishi. bolqon ittifoqining tashkil topishi va bolqon urushlari. 4. i-jahon urushining asosiy sabablari va unga bevosita tayyorgarlik hamda yakunlari. xvii asr boshiga kelib yevropaning eng rivojlangan mamlakatlari metallga ishlov berish, asbob-uskunalar va turli mexanizmlar ishlab chiqarish, qurulish ishi, qurollanish va harbiy san’atda, kemasozlik va dengizda suzishda, shuningdek astronomiya, matematika, kartografiya kabi sohalarda boshva mamlakatlar va qit’alardan sezilarli darajada o’zib ketgan edilar. bu ustunlik yevropaliklarning...

Этот файл содержит 30 стр. в формате PDF (386,9 КБ). Чтобы скачать "birinchi jahon urushi 1914-yil iyul inqirozi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: birinchi jahon urushi 1914-yil … PDF 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram