melioratsiya

PDF 7 pages 1.4 MB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

melioratsiya mexanik melioratsiya gidrotexnika melioratsiyasi suv xo'jalik melioratsiyasi agrotexnika melioratsiyasi biologiya melioratsiyasi kimyoviy melioratsiya 16- ma’ruza mavzu; ekinlarni sug’orish. ma’ruza mashg’ulotining rejasi: 1.qishloq xo’jaligi ekinlarini sug’orishning o’ziga xos xususiyatlari va agrotexnik talablar. 2.sug’orish ishlarini mexanizatsiyalashtirish usullari. 3.sug’orish texnikalarini tuzilishi, turlari, ulardan samarali foydalanish 1.qishloq xo’jaligi ekinlarini sug’orishning o’ziga xos xususiyatlari va agrotexnik talablar. melioratsiya • melioratsiya – lotincha – melioratio so’zi bo’lib, yaxshilash ma’nosini anglatadi. • melioratsiya fani – yyerlarning noqulay tabiiy sharoitlarini tubdan yaxshilash, unumdorligini doimo oshirib borish va ulardan samarali foydalanishga qaratilgan fandir yyerlarni melioratsiya qilish natijasida: • sho’rlanish, botqoqlanish, eroziya va boshqa barcha tabiiy va antropagen zararli okibatlar bartaraf qilinadi. • yerlarni meliorativ holatini yaxshilash, sug’orish ishlarini rivojlantirish, yangi yyerlarni o’zlashtirish va boshqa meliorativ tadbirlar dehqonchilikning madaniy saviyasini belgilab beradi. qishloq xo’jaligining iqtisodiy rivojlanishiga asosiy omil bo’ladi. melioratsiyaning ob’ektlari 1. iqlim melioratsiyasi 2. tuproq melioratsiyasi 3. gidrogeologiya sharoitlar melioratsiyasi 4. gidrologiya sharoitlar melioratsiyasi tayanch iboralar: ekinlarni sug’orish …

2 / 7

, uning unumdorligini oshiradi. ma’lumki, sug’oriladigan dalalarda sug’orilmaydigan yyerlarga qaraganda 2-3 marta, ba’zi hollarda esa 5-10 marta ko’p hosil olinadi. kapitalkapital vava joriyjoriy tekislashdatekislashda ishlatiladiganishlatiladigan traktortraktor vava agregatlaragregatlar • gn-2.8 markali o'rnatma greyder pichog'i pa-3 markali uzun bazali tekislagich • ; ekinlar hosildorligini oshirish suvdan to’g’ri foydalanishga bevosita bog’liq. bu ishda eng muhimi suvni tejab sarflagan holda ekinlarni sifatli sug’orishga qaratilgan barcha tadbirlarni amalga oshirishdir. sug’orish ishlari (16.1-rasm)sirtdan, yomg’irlatib, tuproq ostidan va tomchilatib sug’orish usullariga bo’linadi. 16.1-rasm. sug’orish usullari. sirtdan sug’orish usulida dalalar bostirib yoki egatlarda suv oqizib sug’oriladi. bu usulni katta me’yorlar bilan sug’orishda qo’llash maqsadga muvofiqdir. bunda bir marta sug’orish gektariga 800...1000 m.kub, mavsum davomida esa 4000...6000 m.kub suv sarflanadi (katta me’yor g’o’zaga taalluqli).bu usulni og’ir va salga loyqalanadigan tuproqlarda, sho’r yuvishni talab etuvchi sho’rlangan maydonlarda, shuningdek kuchli shamol bo’lib turadigan hududlarda qo’llash tavsiya etiladi. yomg’irlatib sug’orish usulida suv maxsus apparatlar yordamida sug’oriladigan maydon ustidan mayda yomg’ir tomchilari …

3 / 7

vni yomon o’tkazadigan kuchli tuproqlarda qo’llash mumkin. shu bilan birga bu usulda sug’orish uchun dala yaxshilab tekislangan bo’lishi kerak. tomchilab sug’orish usulida tuproq o’simliklarning ildiz tizimi maksimal rivojlangan qatlamda namiqadi. suv yer betiga yotqizilgan va tuproqqa ko’milgan plastmassa trubalar tarmog’i bo’ylab tomchilatgichlar yordamida tuproqning o’simlik ildizlari taralgan qatlamiga 0,07...0,28 mpa bosim ostida kam me’yorlarda o’g’it bilan beriladi. natijada suv tuproqqa juda sekin, bevosita ildizlar yaqinidan kirib boradi. taqsimlovchi naychalar orasi ekin ekish usuliga (paxtachilikda 60 yoki 90 sm, bog’dorchilikda daraxtlar qator oralig’iga), naychalardagi tomchilatgichlar oralig’i (paxtachilikda 0,5 m) belgilangan agrotexnika talablariga bog’liq holda olinadi. kerakli vaqt davomida uzluksiz tomchilab turgan suv, tuproqning 1 m chuqurligida va diametri 1,0...2,5 m bo’lgan qismida optimal namlikni saqlab turadi. bevosita ekin ildizi tarqalmagan yerdagi tuproq quruq qolaveradi. shu sababli tomchilab sug’orishda suv sarfi 2...4 marotaba kamayishi mumkin. tuproq ostidan va tomchilatib sug’orish usullarining afzalliklari quyidagilardan iborat: sug’orishda mehnat sarfi kamayadi, tuproq strukturasi saqlanib qoladi, …

4 / 7

nini bosadi, suvchining ish unumi 1,5...2 barobar ortadi, suv sarfi 8...10 foizga kamayadi. 16.2-rasm. ekinlarni polietilen (a) va kapron (b) turbalari yordamida sug’orish. bunda traktorlarga o’rnatiladigan nasosli ppa-165 va ppa-165u rusumli sug’orish agregatlaridan (16.3-rasm) foydalaniladi, natijada sug’orish arig’iga ehtiyoj qolmaydi. bu agregatlar yordamida bir kecha-kunduzda 5-6 gektar maydoni sug’orish mumkin. suv keltiruvchi trubalar qo’lda yotqiziladi, sug’orishdan keyin esa trubalar agregat yordamida yig’ishtirib olinadi. yomg’irlatib sug’orish ishlari asosanzanjirli traktorlarga o’rnatilgan, harakatlanib ishlaydigan dda-100ma agregati (16.4-rasm) va ko’chma-bir joyda turib ishlaydigan ddn-70 va ddn-100 rusumli nasosli yomg’irlatish mashinalari yordamida amalga oshiriladi. dda-100m sug’orish agregatining ishlatilishini ta’minlash uchun birinchi sug’orishdan oldin muvaqqat sug’orish ariqlari olinadi va ularning o’ng tomoni bo’ylab agregatlar yurishi uchun yo’l ochiladi. muvaqqat ariqlar dalaning nishabi eng kichik bulgan joyidan o’zaro parallel va bir- biridan 120 m masofada, eng chekkadagi ariq esa dala chetidan 55 m narida va unga parallel olinadi. 16.4-rasm. yomg’irlatib sug’orish agregatlari: a-dda-100m; b-ddn-70; v-ddn-100. yomg’irlatib sug’orishda …

5 / 7

jada saqlash maqsadida kanal ikkita ko’chma to’siq bilan to’sib qo’yiladi. bitta to’siq mashina ishlayotgan joyda, ikkinchisi esa navbatdagi joyga o’rnatiladi. sug’orish tugagandan keyin birinchi to’siq olinadi va ikkinchi joyga o’rnatiladi. agregatni to’xtab turish vaqti sug’orish me’yoriga bog’liq bo’lib, 17...186 minut davom etadi. ekinlarni tuproq ostidan va tomchilatib sug’orishdasuvni bevosita har bir o’simlikning ildizi joylashgan joyga yetkazib berilishi to’liq mexanizatsiyalashtirilgan va avtomatlashtirilgan hamda kompyutyerlar tizimi bilan ta’minlangan maxsus tizimlar orqali amalga oshiriladi. masalan, tomchilatib sug’orish tizimi (16.5-rasm) maxsus hovuzlarda 12 tindirilgan suvni so’rib oluvchi nasosni 2 harakatga keltiradigan elektromotor 1, suvni berkitgich 3, tozalagich 4, o’lchagich 5, bosim ko’rsatgich 6, suvga ma’danli o’g’itni aralashtiruvchi oziqlantirgich 7, injektor 8, magistral quvur 9, taqsimlovchi naychalar 10, tomchilatgichlardan 11 tashkil topgan. tomchilatgich 11 ning konstruktsiyasi shunday tanlanganki, suv bosimining sezilarli o’zgarishiga qaramasdan bir xil me’yordagi suvni tomizib berish imkoniga ega. tizim quyidagi tartibda ishlaydi. tomchilatgichlar tiqilib qolmasligi uchun katta hovuzda tindirilgan suv nasos orqali …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "melioratsiya"

melioratsiya mexanik melioratsiya gidrotexnika melioratsiyasi suv xo'jalik melioratsiyasi agrotexnika melioratsiyasi biologiya melioratsiyasi kimyoviy melioratsiya 16- ma’ruza mavzu; ekinlarni sug’orish. ma’ruza mashg’ulotining rejasi: 1.qishloq xo’jaligi ekinlarini sug’orishning o’ziga xos xususiyatlari va agrotexnik talablar. 2.sug’orish ishlarini mexanizatsiyalashtirish usullari. 3.sug’orish texnikalarini tuzilishi, turlari, ulardan samarali foydalanish 1.qishloq xo’jaligi ekinlarini sug’orishning o’ziga xos xususiyatlari va agrotexnik talablar. melioratsiya • melioratsiya – lotincha – melioratio so’zi bo’lib, yaxshilash ma’nosini anglatadi. • melioratsiya fani – yyerlarning noqulay tabiiy sharoitlarini tubdan yaxshilash, unumdorligini doimo oshirib borish va ulardan samarali foydalanis...

This file contains 7 pages in PDF format (1.4 MB). To download "melioratsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: melioratsiya PDF 7 pages Free download Telegram