tabiiy yaylovlar va pichanzorlarni tubdan melioratsiya qilish tadbirlari

PDF 20 pages 551.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 551.0 KB

File type PDF

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

3.2. tabiiy yaylovlar va pichanzorlarni tubdan melioratsiya qilish tadbirlari tabiiy yaylov va pichanzorlarni suv, sham ol eroziyalaridan, sel oqim idan, yerni ko 'chishi, surilishi, qum k o ‘chishi, yaylovlarning sho‘rlanishi, botqoqlanishi kabi salbiy oq ibatlardan himoya qilish, qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishni rivojlantirish, tabiatni muhofaza qilish, biologik xilma xillikni saqlash, respublikamiz hududi bo‘yicha m o‘tadil ekologik m uhitn i vujudga k e ltir ish d a asosiy omil h iso b lan ad i. « 0 ‘zdavyerloyiha» instituti va respublikadagi boshqa ilmiy tadq iqo t institu tlari bilan ham korlikda 0 ‘zbekiston respublikasi b o ‘y icha eroziyaga va sel oqimiga qarshi kurashish chora-tadbirlar loyihasini ishlab chiqdilar. bu loyihada eroziyaga va sel oqimiga qarshi kurash chora- tadbirlar majmuasi, hajmi va bajarilish tartibi belgilangan. yerlarni eroziyadan va sel oqimidan saqlash tadbirlar rejasi ( « 0 ‘zdavyerloyiha» institutining m a ’lum oti 2001-y.) № o'tkaziladigan tadbirlar bajarish hajmi 1 ihota daraxtzorlarini barpo etish …

2 / 20

o 'za n i vuviladigan hudud. b r-q irg 'oq lari u uviladigan hudud. l -k ich ik iarliklar. a -t o 'siq oldi hududning tepa qismi. b -s h u hududning quyi qismi. eroziyaga u ch rag an suv yig 'ish havzalarin i quyidagi 3 kichik hududlarga bo‘lish mumkin: 1. suv ayirgich oldi hududi. 2. to‘siq oldi hududi. 3. gidrografik hududi. eroziyaga uchragan suv yig'ish havzasida gidrografik hudud maydoni o‘rtacha 15 % ni, to ‘siq oldi hududi 30-35 % ni, suv ayirgich oldi hududi esa 50 % maydonni ishg‘ol qiladi. gidrografik hudud tarkibiga jarlik, to ‘siq va jar vodiysi va uning ichidagi jilg‘a kiradi (qiyaligi 0,15). to‘siq oldi hududiga ikki tomondan gidrografik hududga tutashgan b o iib , qiyaligi 0,05-0,15 ga va shu joylardan tuproq yuvilishi vujudga keladi. suv ayirgich oldi hududning qiyaligi 0,05 boiib , tuproqning yuvilish jarayoni sust boiadi, lekin suv oqimi shu hududda vujudga keladi, quyi …

3 / 20

qiyaligi bo‘yicha suv oqimini rostlovchi ihota o ‘rmonzorlari, yuvilib ketayotgan jarlik va jilg‘alam i hamda yer ko‘chish yoki surilishni himoya qiluvchi ihota o'rmonzorlar barpo qilinadi. buning uchun joyning sharoitiga qarab quyidagi daraxt turlari tanlab ekiladi: b aland tog ‘ yaylovlarida, y a ’ni dengiz sa th idan 2000-3000 m balandliklarda asosan, archa turkum iga mansub nina bargli daraxtlar mojevenik turlari turkiston archasi, zarafshon archasi, saur archasi, turkiston qayini, butalardan esa pista, bodom va boshqalarni ekish mumkin. dengiz sathidan 1500-2000 m balandliklarda joylashgan tog‘ yaylovlarida agar, eman, chinor, shumtol; mevali daraxtlardan yong‘oq, olma, nok, o ‘rik, xandon pista, shirin bodom, tog‘ olchasi; butalardan skumpiya, sumax, marjondaraxt va boshqalarni ekish mumkin. tog‘ oldi va adir yaylovlarini himoya qilish uchun (dengiz sathidan 700-1500 m) esa qayrag‘och, o ‘rik, jiyda, na’matak, bodom va pista daraxtlarini ekish tavsiya qilinadi. b aland to g ‘, tog ‘ va to g ‘ oldi, adir yaylovlarida o 'rm …

4 / 20

a nishabli, qiyaligi 0,12-0,25 m gacha b o ig an yerlarda yotiq va qiyaligi 0,25 m dan katta bo igan yerlarda ariqli pog‘onalar olinadi. 3.2.2-jadval pog‘onalardagi ihota o ‘rmonzorlar oralig‘idagi masofalar kiyaliklar gradusi nishablik oralikdagi masofa, m 2-4 0,03-0,07 350-400 4-7 0,07-0,12 250-350 > 7 >0,12 150-250 joyning qiyaligi katta b o igan (20° dan k o ‘p) yerlarda pog‘onalar kengligi 2,5-3,5 m ularning orasidagi masofalar 4,5-5,5 m, 30° boiganda 6,5-7,5 m, 40° boiganda esa 12,5-13,5 m masofada olinadi. pog‘onalar qiyaligi 20° gacha b o ig a n yerlarda d 20-a , d -241 greyderlari bilan qiyaligiga 20° dan 40° gacha b o ig an yerlarda esa d - 259, d-459 buldozerlar yordamida olinadi. grederlarning ish unumi kuniga 8-10 km, buldozerning ish unumi 1,2-2 km. d -2 0 -a greyderi b ilan ikki m arta o ‘t ish d a olingan p o g ‘ona uchburchak shaklida bo iib , …

5 / 20

b tez o‘suvchi daraxt va butalar ekiladi. qatordagi daraxtlar orasidagi maso fa 0,4-1 m, qatorlar orasidagi masofa esa 0,8-1,5 m bo iad i. gidrotexnik tadbirlar. t og‘ va tog‘ oldi m intaqalaridagi yaylovlami suv eroziyasidan, jilg ‘a, jarliklarni ko‘payib borishidan va yem ing k o ‘chishi, surilishidan himoya qilish m aqsadida gidrotexnik inshootlar barpo qilinadi. g idrotexnik inshootlar suv oqimini yutuvchi suvni oqizib yuboruvchi, suv tutuvchi inshootlarga bo'linadi. suv oqimini yutuvchi (raspiliteli stoka) inshootlar o ‘rmon daraxtlari bo‘lmagan, yer yuzasida o'simlik qoplami kam bo iib eroziya kuchaygan tik qiyalik yerlarda qo'llaniladi. suv oqimini yutuvchi kanavalar oqim y o ‘nalishiga nisbatan 45° da olinadi, bunda zovur chuqurligi 0,4-0,6 m, m arza balandliklari 0,3-0,5 m, uzunligi 10-40 m bo'ladi. bunday suv yutuvchi to 'siq lar yerning nishabligi bo‘yicha har 50-100 m da barpo qilinadi. ular d t - 75, s-80, s-100 traktorlariga tirkalgan plantajli bir korpusli plug bilan amalga oshiriladi. suv oqizib …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy yaylovlar va pichanzorlarni tubdan melioratsiya qilish tadbirlari"

3.2. tabiiy yaylovlar va pichanzorlarni tubdan melioratsiya qilish tadbirlari tabiiy yaylov va pichanzorlarni suv, sham ol eroziyalaridan, sel oqim idan, yerni ko 'chishi, surilishi, qum k o ‘chishi, yaylovlarning sho‘rlanishi, botqoqlanishi kabi salbiy oq ibatlardan himoya qilish, qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishni rivojlantirish, tabiatni muhofaza qilish, biologik xilma xillikni saqlash, respublikamiz hududi bo‘yicha m o‘tadil ekologik m uhitn i vujudga k e ltir ish d a asosiy omil h iso b lan ad i. « 0 ‘zdavyerloyiha» instituti va respublikadagi boshqa ilmiy tadq iqo t institu tlari bilan ham korlikda 0 ‘zbekiston respublikasi b o ‘y icha eroziyaga va sel oqimiga qarshi kurashish chora-tadbirlar loyihasini ishlab chiqdilar. bu loyihada eroziyaga va sel oqimiga qarshi kurash chora- tadb...

This file contains 20 pages in PDF format (551.0 KB). To download "tabiiy yaylovlar va pichanzorlarni tubdan melioratsiya qilish tadbirlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy yaylovlar va pichanzorla… PDF 20 pages Free download Telegram