harorat va boshqa tashqi omillarning metrologik xususiyatlariga ta'sir

DOCX 10 pages 16.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: harorat va boshqa tashqi omillarning metrologik xususiyatlariga taʼsir tayyorladi: rustamov san'atbek kirish 1. haroratning metrologik xususiyatlarga ta'siri 2. boshqa tashqi omillarning metrologik xususiyatlarga ta'siri 3. tashqi omillarning ta'sirini kamaytirish usullari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish, odatda, metrologik xarakteristikalar uchun nol qiymatini o'rnatishni o'z ichiga oladi, bunda haroratning o'zgarishi sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin, nol nuqtasining siljishiga olib kelishi mumkin. kirish ko'rsatkichining aniqligi odatda ishlatiladigan sensorning kalibrlash koeffitsientiga bog'liq bo'lib, tashqi haroratning o'zgarishi ushbu koeffitsientga ta'sir qilishi va o'lchovning aniqligini pasaytirishi mumkin. kirish o'lchovidagi histerezis, tashqi magnit maydonlarining o'zgarishi natijasida kelib chiqishi mumkin bo'lgan o'lchov qiymatlaridagi farqni anglatadi, bu esa metrologik ko'rsatkichlarga ta'sir qiladi. metrologik xarakteristikalar nima? metrologik xarakteristikalar o'lchash vositasining sifatini belgilovchi 10 dan ortiq parametrlar to'plamidir, masalan, xatolik chegarasi va sezgirlik. bu xususiyatlar qurilmaning aniqlik darajasini aniqlaydi. o'lchash vositalarining metrologik xarakteristikalari, masalan, o'lchash diapazoni 0 dan 100 gradusgacha bo'lgan …

2 / 10

omponentlar qarshiligini o'zgartirib, 0.01% aniqlikdagi o'lchovlarda ham o'zgarishlarga olib kelishi mumkin. suyuqlik zichligi harorat bilan o'zgaradi, shuning uchun kalibrlash 25°c da amalga oshirilishi kerak, chunki undan chetga chiqish hajmlarni aniq o'lchash uchun tuzatishlarni talab qiladi, bu esa 0,5% farqni keltirib chiqaradi. boshqa tashqi omillar (namlik, bosim, vibratsiya) yuqori namlik korroziyaga olib kelishi va elektr izolyatsiyasini kamaytirishi mumkin, o'lchash moslamalarida 10% dan ortiq xato paydo bo'lishi mumkin, ayniqsa 25 daraja haroratda. atmosfera bosimining o'zgarishi, masalan, 10 kpa ga, o'lchash uskunalarida, ayniqsa gaz o'lchagichlarda sezilarli farq, 0.5% dan ortiq og'ishlarni keltirib chiqarishi mumkin. vibratsiya, ayniqsa 5 hz dan yuqori chastotalarda, sensorlarning noto'g'ri ishlashiga olib kelishi, ko'rsatkichlarda 2% gacha o'zgarish va mexanik shikastlanishga olib kelishi mumkin. namlikning ta'siri namlikning yuqori darajalari materiallarning kengayishiga olib kelishi mumkin, bu esa o'lchov aniqligiga ta'sir qiladi, ayniqsa 20°c dan yuqori haroratlarda sezilarli o'zgarishlar kuzatiladi. namlik sensorlarining o'zlari namlikka bog'liq xatoliklarni keltirib chiqarishi mumkin, ayniqsa 60% nisbiy namlikdan …

3 / 10

agi o'zgarishlar nol nuqtasining siljishiga olib kelishi mumkin, odatda to'liq shkala bo'yicha ±0.1% gacha bo'ladi, bu esa o'lchash xatoligiga ta'sir qiladi. vibratsiyaning ta'siri vibratsiyalar o'lchash asboblarining aniqligiga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin, ayniqsa, tebranish chastotasi asbobning tabiiy rezonans chastotasiga yaqin bo'lganda, bu xatolikka olib keladi. yuqori chastotali vibratsiyalar (masalan, 100 hz dan yuqori) o'lchash natijalarida o'rtacha qiymatdan og'ishlarni keltirib chiqarishi mumkin, bu esa kichik signallarni aniqlashni qiyinlashtiradi. vibratsiyalar natijasida yuzaga keladigan mexanik zo'riqishlar va deformatsiyalar o'lchash asboblarining kalibrlash koeffitsientlarini o'zgartirishi mumkin, shu sababli aniqlik pasayadi. elektromagnit maydonlarning ta'siri elektromagnit maydonlar o'lchash asboblarining aniqligiga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin, xususan, sezgir elektron komponentlarga shovqin qo'shib, 0.1-1% gacha xatoliklarni keltirib chiqaradi. magnit maydonlar o'lchash asboblarining metall qismlarida, 10 mt dan ortiq kuchlanishda, o'zgarishlarni keltirib chiqarishi mumkin va bu natijada o'lchash ko'rsatkichlariga ta'sir qiladi. radiochastotali elektromagnit maydonlar (1 mhz dan 1 ghz gacha) o'lchash zanjirlarida noto'g'ri signallarni hosil qilishi va 0.5 dbm gacha quvvatni o'zgartirishi …

4 / 10

bosimning o'zgarishlarini nazorat qilish va ularni ±0.1°c, ±2% rh va ±1 hpa chegarasida ushlab turish muhim. vibratsiyani kamaytirish uchun uskunani maxsus damping platformalariga o'rnatish, shuningdek, tashqi elektromagnit maydonlarning ta'sirini kamaytirish uchun ekranlash usullaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir. metrologik uskunalarni kalibrlash va sozlashni muntazam ravishda o'tkazish, uskunaning aniqlik darajasini saqlash va o'lchash xatoliklarini 0.001% dan kamroq darajada ushlab turishga yordam beradi. kalibrlash va kompensatsiya kalibrlash jarayoni asbobning ko'rsatkichlarini etalon qiymatlar bilan taqqoslash orqali aniqlikni oshiradi, xatoliklar 0.01% gacha kamayishi mumkin. kompensatsiya usullari haroratning o'zgarishi (masalan, ±5°c) natijasida yuzaga keladigan o'lchov xatoliklarini kamaytirish uchun elektronik sxemalardan foydalanadi. kalibrlash intervali asbobning barqarorligiga bog'liq; yuqori aniqlik talab etilsa, har 6-12 oyda bir marta kalibrlash zarur, aks holda 24 oyga uzaytiriladi. atrof-muhitni nazorat qilish atrof-muhitni nazorat qilish, haroratni barqarorlashtirishni o'z ichiga oladi, bu 20°c ± 1°c doirasida uskunaning aniqligi uchun juda muhimdir. namlikni nazorat qilish 30% dan 60% gacha bo'lgan nisbiy namlikni saqlashni anglatadi, bu korroziyani …

5 / 10

i hali ham o'zbekistonda qo'llaniladi, ammo ularning o'rnini bosuvchi o'zbekiston davlat standartlari (o'zdst) ishlab chiqilmoqda, bu esa milliy metrologik tizimni mustahkamlaydi. xulosa tashqi omillar, xususan, harorat, o'lchash asboblarining metrologik ko'rsatkichlariga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, bu esa ±0.05% aniqlikdagi o'zgarishlarga olib kelishi mumkin. bosimning 100 kpa dan pastga tushishi yoki namlikning 80% dan yuqori bo'lishi o'lchash natijalarida 0.1 daraja celsiusgacha bo'lgan xatoliklarni keltirib chiqarishi mumkin, ayniqsa yuqori aniqlikdagi o'lchovlarda. vibratsiya va elektromagnit maydonlar kabi tashqi omillar ham o'lchov xatoligiga ta'sir qiladi, bu esa asbob ko'rsatkichlarida 2-3 gs chastotada nomutanosibliklarni keltirib chiqarishi mumkin. xulosa harorat va boshqa tashqi omillar metrologik ko'rsatkichlarga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, bu esa o'lchov aniqligi va ishonchliligini ta'minlash uchun hisobga olinishi kerak. foydalanilgan adabiyotlar 1. har, n., va boshqalar. "haroratning o'lchov asboblarining aniqligiga ta'siri." o'lchov fanlari va texnologiyasi jurnali, 22(5), 055103, 2011. 2. bell, s.a. o'lchov uncertaintysini baholash bo'yicha qo'llanma. npl report dem-es-011, teddington, buyuk britaniya, 2005. 3. iso/iec 17025 …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "harorat va boshqa tashqi omillarning metrologik xususiyatlariga ta'sir"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: harorat va boshqa tashqi omillarning metrologik xususiyatlariga taʼsir tayyorladi: rustamov san'atbek kirish 1. haroratning metrologik xususiyatlarga ta'siri 2. boshqa tashqi omillarning metrologik xususiyatlarga ta'siri 3. tashqi omillarning ta'sirini kamaytirish usullari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish, odatda, metrologik xarakteristikalar uchun nol qiymatini o'rnatishni o'z ichiga oladi, bunda haroratning o'zgarishi sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin, nol nuqtasining siljishiga olib kelishi mumkin. kirish ko'rsatkichining aniqligi odatda ishlatiladigan sensorning kalibrlash koeffitsientiga bog'liq bo'lib, tashqi haroratning o'zgarishi ushbu koeffitsientga ta'sir qilishi va o'lchovni...

This file contains 10 pages in DOCX format (16.3 KB). To download "harorat va boshqa tashqi omillarning metrologik xususiyatlariga ta'sir", click the Telegram button on the left.

Tags: harorat va boshqa tashqi omilla… DOCX 10 pages Free download Telegram