geterogen muvozanat cho'kish va erish jarayoniga massalar ta'siri qonunining qo'llanilishi

DOCX 9 pages 227.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 227.2 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

geterogen muvozanat cho'kish va erish jarayoniga massalar ta'siri qonunining qo'llanilishi tayanch iboralar: o'z cho'kmasi bilan dinamik muvozanatdagi sistemalar, eruvchanlik ko'paytmasi, cho'kish va erish jarayoniga massalar ta'siri qonunining qo'llanilishi, eruvchanlik ko'paytmalari va ular orasidagi bog'lanish, eruvchanlik ko'paytma va eruvchanlik orasidagi bog'lanish, eruvchanlik ko'paytmasi va gibbs standart energiyasining o'zgarishi, cho'kmaning tushish sharoiti, bir ismli ionning va begona ionlarning ta'siri. kam eruvchan birikma to'la dissotsilanmagandagi eruvchanlik ko'paytmasi, anorganik va organik cho'ktiruvchilar, tuzlarning eruvchanligi, shartli eruvchanlik ko'paytmasi, yonaki reaktsiya koeffitsienti, shartli ek’ ning rn ga bog'liqligi, -koeffitsient, uni turli rn qiymatlari uchun hisoblash. 11.1.eruvchanlik. eruvchanlik ko'paytmasi kam eruvchan mrxq birikma o'z to'yingan eritmasi bilan muvozanatda bo'ladi va unda to'yingan eritma dissotsilangan bo'ladi. mrxq(q) rm(e)qx (e) (11.1) (q) - qattiq: (e) – erigan. muvozanat konstantasi: qattiq moddaning aktivligi doimiy bo'lgani uchun uni konstantaga biriktirish mumkin: komrxqamrxqarm.aqxeko (11.2) bunday usul bilan hosil qilingan muvozanat konstanta eruvchanlik ko'paytmasi deyiladi va eko (termodinamik ek) bilan ifodalanadi. ionlar aktivligining …

2 / 9

ikni topish mumkin: ion kuchi 0,6 ga teng bo'lganda eritmada ag2c2o4 ning ek, ion kuchi 0 ga teng bo'lgandagiga qaraganda 1 tartibga ortdi. tuzning eruvchanligi esa 2 martadan ko'proq ortgan. 11.2.cho'ktirishda eruvchanlik ko'paytmasi va gibbs standart energiyasining o'zgarishi ek erish jarayonining muvozanat konstantasidir. cho'kmaning hosil bo'lish jarayoni erish jarayonining teskarisidir, shuning uchun cho'kish jarayonining konstantasi ek ga teskari bo'lgan kattalik bo'lib, u 1eko ga teng. cho'kmaning hosil bo'lishida gibbs standart energiyasining o'zgarishi kam eruvchan birikma ek si bilan quyidagi tenglama orqali ifodalanadi: go-rtln(1eko)rtlneko go kattalikni formula orqali hisoblab, ma'lumotnomadagi termodinamik kattaliklardan foydalanib, eko ni hisoblash mumkin. lggogo2.303rt (ya'ni gortlneko dan lnekogort, natural logarifmni o'nli logarifmga aylantirsak: 2,303lgekogort; yoki lgekogo2,303rt bo'ladi). 11.3.cho'kmaning tushish sharoiti to'yingan eritmaning ionlar aktivliklari (kontsentratsiyalari) ni tegishli darajada doimiy saqlash xossasiga eruvchanlik ko'paytmasi qoidasi deyiladi. ek qoidasiga muvofiq tegishli darajada ionlar aktivliklari ko'paytmasi berilgan haroratda jadvaldagi eko qiymatidan katta bo'lgan eritmalarning bo'lishi mumkin emas. agar ionlar aktivliklari …

3 / 9

kontsentratsiyasi 2 marta kamayadi va [ba2][so42-]0,01 moll ni tashkil etadi. ularning ko'paytmasi 1,010-21.010-2 = 1,010-4 ga teng bo'ladi. bu qiymat vaso4 ek qiymatidan (ekvaso4 1,110-10) juda kattadir, shuning uchun 0,02 m vacl2 va na2so4 aralashtirilganda vaso4 cho'kmasi hosil bo'ladi. ek qoidasiga muvofiq, ek ifodasi qiymatiga kiradigan ionlardan birining kontsentratsiyasi ortsa ikkinchisining kontsentratsiyasi kamayadi va aksincha. bir ismli ionlarning ta'siri ko'pgina miqdoriy cho'ktirish va ajratish metodlarining asosida yotadi va analitik kimyoda keng qo'llaniladi. masalan, ag2c2o4 ning eruvchanligiga bir ismli ionning ta'sirini ko'rib chiqaylik. eritmada na2c2o4 ning kontsentratsiyasi 0,2 moll bo'lsin. bu eritmaning ion kuchi: 12(20,2120,222)12(0,40,8)0,6. bunday ion kuchidagi ag2c2o4 ning ek ek(ag2c2o4)=3,210-10. muvozanat kontsentratsiyalarining ifodalarini ek ga qo'yib echamiz: [ag]x; [c2o42-]0.2(12)x ek[ag]2[c2o42-]x2(0.212x) biroq x<<0.2 0,212 x0,2 ga teng deb olaylik va ek dan topamiz: ek(ag2c2o4)x20,2; yoki qiymatini qo'ysak: 3,210-100.2x2; x23,210-100,2 xuddi shunday ion kuchiga ega bo'lgan eritmada bir ismli ion bo'lmagandagiga nisbatan ag2c2o4 ning eruvchanligi 0,2 m na2c2o4 ishtirokida 10 marta …

4 / 9

norganik ion bilan organik reagentlarning birikmalari (8-oksixinolin, dmg va hok.) va shu bilan birga ko'pgina sulfidlar, ayrim galogenidlar va boshqa birikmalardir. to'la disotsilanmagan ma birikmaning erishi quyidagi sxema bo'yicha boradi: sma[ma][m][ma][a-] yoki sma[ma]ekma[a-] [ma] ekma[m] (11.8) agar ma - ma ning barqarorlik konstantasi bo'lsa, u holda [ma] ma[m][a-]maekma (11.9) (11.9) ni (11.8) ga qo'ysak: smamaekmaekma[a-] maekmaekma[m] (11.10) bo'ladi. bu tenglamadan ko'rinadiki, to'la dissotsilanmaydigan ma birikmaning eruvchanligi maekma dan kichik bo'lmaydi. eritmada bir ismli ionning kontsentratsiyasi oshirilganda, ma birikmaning eruvchanligi maekma qiymatiga intiladi. masalan, agcl ning quyi erish chegarasi quyidagiga teng: sagclagclekagcl 1,11031,810-102,010-7moll. kam eruvchan birikmaning to'yingan eritmasida kuchli kislota bilan hosil qilgan dissotsilanmagan molekulalari kontsentratsiyasi, odatda, 2-3% dan oshmaydi. biroq organik cho'ktiruvchili (va boshqa) birikmalarda eruvchanlik deyarli dissotsilanmagan molekulalar kontsentratsiyasi bilan aniqlanadi (cho'ktiruvchini ozroq olganda). ma'lumki, fe3 ning oksixinolin bilan bergan kam eruvchan birikmasida (fel3, bunda l-8-oksixinolin) ekfe(oks)33,110-44, fel38,01036. bundan (11.9) tenglama bo'yicha [fe(oks)3]3,110-44810362,510-7 moll. demak, istalgan to'yingan eritmalarda sfe(oks)32,510-7moll …

5 / 9

idagi (11.5) tipdagi oddiy nisbatlar buziladi. bunday sistemadagi muvozanatni hisoblash uchun shartli ek1 dan foydalanish mumkin. shartli ek1 deb, kam eruvchan birikma kationining hamma formalari yig'indi kontsentratsiyalarining shu birikma anioni hamma formalari yig'indi kontsentratsiyalari ko'paytmasiga aytiladi. bunda ionlar kotsentratsiyalari shu ionlar stexiometrik koeffitsentlariga teng darajada bo'lishi kerak. shartli ek1 haqiqiysi bilan quyidagicha nisbatda bog'langan: ek1ekmx (11.11) bunda -yonaki reaktsiya koeffitsienti (bu koeffitsientlar xuddi kompleks hosil bo'lish reaktsiyasida hisoblangan - koeffitsentdek hisoblanadi). biroq gomogen sistemada reaktsiya borganda, reagentlarning summar kontsentratsiyasi doimiy bo'lib qoladi va yonaki reaktsiyalar effekti - koeffitsent bilan to'la hisobga olinadi. erish reaktsiyasida yonaki reaktsiyalarning borishi cho'kmaning erishini tezlashtiradi, ya'ni erigan moddaning yig'indi kontsentratsiyasi ortishini hisoblashni murakkablashtiradi. turli hisoblashlar uchun (11.5) tipdagi nisbatlarni bevosita qo'llashni qiyinlashtiradigan sabablardan biri kam eriydigan birikma ionlarining suv bilan protolitik o'zaro ta'siridir. masalan, saso3 ning ek sini hisoblashda kamida 2 ta jarayonni e'tiborga olish zarur: saso3(q)sa2so32- so32-non nso3-on- (11.12) sa2 ionining suv bilan protolitik …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geterogen muvozanat cho'kish va erish jarayoniga massalar ta'siri qonunining qo'llanilishi"

geterogen muvozanat cho'kish va erish jarayoniga massalar ta'siri qonunining qo'llanilishi tayanch iboralar: o'z cho'kmasi bilan dinamik muvozanatdagi sistemalar, eruvchanlik ko'paytmasi, cho'kish va erish jarayoniga massalar ta'siri qonunining qo'llanilishi, eruvchanlik ko'paytmalari va ular orasidagi bog'lanish, eruvchanlik ko'paytma va eruvchanlik orasidagi bog'lanish, eruvchanlik ko'paytmasi va gibbs standart energiyasining o'zgarishi, cho'kmaning tushish sharoiti, bir ismli ionning va begona ionlarning ta'siri. kam eruvchan birikma to'la dissotsilanmagandagi eruvchanlik ko'paytmasi, anorganik va organik cho'ktiruvchilar, tuzlarning eruvchanligi, shartli eruvchanlik ko'paytmasi, yonaki reaktsiya koeffitsienti, shartli ek’ ning rn ga bog'liqligi, -koeffitsient, uni turli rn qiymatlari u...

This file contains 9 pages in DOCX format (227.2 KB). To download "geterogen muvozanat cho'kish va erish jarayoniga massalar ta'siri qonunining qo'llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: geterogen muvozanat cho'kish va… DOCX 9 pages Free download Telegram